2010 оны 8 сарын 15-ы өдөр. Улаанбаатар. Найрамдал зуслан
Өнөө өглөө сэрээд ороо ч засалгүй машины түлхүүрээ ширээн дээрээс аваад цүнхтэй компьютерээ үүрээд гэрээсээ гарлаа. Түлхүүрээ эргүүлээд баруун зүг хотоос гарах хүслэн дүүрэн боллоо.
Хэдэн жил гаруй Улаанбаатраас ганцаараа машинтайгаа гарч явж байна гэж зүүдэлж мөрөөдөж байсан ч ирсэнийхээ дараа ганц ч удаа хийгээгүйгээ мэдлээ.
Замаасаа ганц хоёр хүнс аваад Найрамдлын зүг хөдөллөө.
Өчигдөр л тэнд очиж байсан юм шиг багын дурсамжууд нүдэнд харагдаад, өмнө аав ээжээрээ хүргүүлж очиж байсан бол энэ удаа өөрөө машинаараа явж байдаг.
Орбит өнгөрөөд байгалийн сайхан нутгаар Найрамдал хүртэл явна гэж бодож байтал бүх газрууд хувийн өмч болсон байлаа. Хаус барилга, амралтын газруудын хашаа хажуугаар өнгөрөөд өчигдөр уулзаж байсан Голланд хоёр хүн санаанд орлоо.
- Танай энд маш их газар нутаг байх юмаа, манайд бүх газрууд хувийн өмч ямар ч чөлөөтэй байгаль гэж үгүй.
Би очиж байна шүү! Гэдгийг урьдчилан хэлсэн байсан бөгөөд Бадарчин үүргээ биелүүлэх зорилгыг давхар агуулж байлаа. Явсан газар үзсэн зүйлийнхээ тухай өөрийн хүмүүстээ ярьж амьдралын талаарх бодлоо тайлбарладаг ёсоо даган Найрамдлын хүүхдүүдэд аялал амьдралын талаарх уулзалтаа хийхээр боллоо.
Олон хашаа хувийн өмчийн газруудыг дагасаар Найрамдлын хаалтан дээр ирлээ.
Өмнөх машин мөнгө төлж тасалбар авч байгаа харагдлаа. Харин хамгаалагч намайг хараад шууд орууллаа.
Цайны цаг дээр таарсан байсан бөгөөд зуны гал тогооны байранд орж үдийн цайгаа багш нартай уулаа.
Миний багадаа явхыг мөрөөддөг байсан амрах үедээ маш их сайхан дурсамжуудыг хүртсэн Найрамдал зуслангийн нутаг руу орох үед үнэхээр сайхан сэтгэл төрлөө. Цайны газрын ширээ сандал шинэчлэгдсэн байсан бөгөөд хоолны төрөл хэмжээ өөрчлөгдсөнийг мэдлээ.
Намайг бага байхад хүн бүрийн хоолны хэмжээ адил байсан бөгөөд зарим нь цадахгүй харин нөгөө хэд нь барахгүй байдал гардаг байсан юм. Сэргэлэн хэд нь хоол ирэх үед түүнийг нь гуяныхаа завсраар хавчуулаад дахин хоол ирэх үед нэмж авдаг байсан юм. Багш нар үүнийг мэдэж байсан ч хараагүй дүр эсгээд
- Чадаж байгаа бол одоо яая гэхэв.
Гэсэн байр суурьтай байсан юм. Харин өнөөдөр харсан чинь амрагчид тавгаа барьж очоод хоолоо өөрийн хүслээр сонгож хэмжээгээ ч чөлөөтэй авдаг болж.
Шинэ үеийн залуус таргалана гэж айдаг болсон тул бидний үе шиг тэгтлээ чихэхгүй байх шиг.
Пионерийн дарга гэж хуучин нэрлэдэг мэргэжлийг дэлхий дахинаа ANIMATOR гэж нэрлэдэг юм байна лээ. Хэл соёлоос гадна спорт сэтгэл зүй, хувийн санаачлага идэвх, бүжгийн авьяас гээд маш өндөр хэмжээний бэлтгэл хийж байж ажилд авдаг юм.
- Уулзалтаа өнөөдөр 5-с хийх үү?
- Арай амжихгүй байхаа, би бэлтгэл хийх хэрэгтэй байна. Проектор чанга яригч тэгээд бага сага бэлтгэл хэрэгтэй болно.
Гэж хэллээ. Маргааш өдөр уулзалтаа хийхээр тохирлоо. Миний хувьд өдөр бүр номны ажил гээд нэлээд их сэтгэлийн дарамттай байгаа тул ийм чухал ажлыг сэтгэлээсээ залууст сонирхолтой байхаар бэлдэж хийвэл дээр юм.
Түүнээс гадна 9 сарын дундаас цуврал “ Бадарчингийн үг ” гэдэг өдөрлөгүүдийг аль нэг зааланд хийж байхаар бэлдэж байгаа юм. Баруунд Open stage гэж бас нэрлэдэг юм. Манайд урлаг гэдгийг заавал хэн нэгэн хамтлаг тайзан дээр гараад
- Алив бүгдээрээ доргиорой!
Гэж хашгирч байж хүрдэг гэдэг ойлголт саяхан байсан бол ирсэнээс хойш анзаарсан зүйл нь хүмүүс өдөр тутмын ажил стресс ( сэтгэлийн цочирдол )-ээсээ гархын тулд шинэ төрлийн мэдрэмжүүдийг хайдаг болсон байна.
Бясалгалын өдөрлөг, элдэв уулзалтуудад бүгд нэлээд идэвхтэй оролцож байгаа нь анзаарагдсан бөгөөд долоо хоногт нэг хоёр удаа дэлхийгээр 4 жил хагас бадарчилсан нутаг нэгтнийхээ өдөр бүр бясалгаж судалсаны эцэст амьдралын тухай юу ойлгосон, ямар адал явдал тулгарсан тухай мэдэхийг хүсэх хүн Төөрсөн Монголд олдох болов уу гэж бодож байна.
Намайг Найрмал дээр өртөөлөх болсон бөгөөд үдийн цайгаа уугаад Цэцэгмаа гэдэг хуурай эгч дээрээ очиж уулзлаа.
Найрамдал өнгөц харвал нээх том өөрлөлтүүд харагдахгүй байсан ч амарч буй хүүхдүүдийн байдал хүүхдүүдийн байдал сэтгэхүйгээр өөрчлөлтийг мэдэрлээ.
Стресс өвчинийг эдгээх цорын ганц арга бол байгаль гэдгийг би нээсэн бөгөөд яагаад гэдэг тал дээр дэлхийн өнцөг булан бүрт судалгаагаараа Нобел авах бодолтой байгаа юм.
Нийгмийн харилцаанаас түр зуур ангид байхаар уул руу алхлаа.

Бургас дундуур гатлаад уулын хаяан дээр хэсэг өөд алхаж байгаад маш сайхан зүлэг ногоо төрөл бүрээрээ ургасан газр сууж гав ганцаараа нутгийнхаа сайхан байгалийг эдлэнгээ
- Миний амьдралд юу болоод байнаа?
Гэсэн зарим нэг төөрөгдөөд байгаа асуултуудын хариултыг тунгааж эхэллээ. Бид үнэртэн гээд элдэв төрлийн химийн урвалыг үнэрлэхдээ цэцэг яагаад үнэр ялгаруулдаг тухай боддоггүй юм. Амьдрах тэмцлээр дүүрэн манай ертөнцөд өрсөлдөөн хаа сайгүй байдаг юм. Түүний нэг нь цэцэг ногоо. Ойд явхаар тайвширдаг шалтгаан нь цэцэгс өөрлүүгээ шавьж амьтдыг татаж улмаар үрээ хаа нэгэн газар луу тараахыг хүсдэг юм. Хэрвээ хамар хотын тоосонд дарагдаж ажилгаа нь муудаагүй бол тэрхүү сэтгэлийн эмийг мэдэрч тайвшруулах үйлчилгээнд автдаг юм. Цэцэгсийн алергитэй бол яадаг талаар мэдлэг алга. Нойр хүрч хэсэг дуг хиймээр санагдлаа.
Хүйтэн утаатай өвөлд бэлдэхийн тулд биеэ бага зэрэг шарлаа.
Цагаас илүү хугацаагаар зүлгэн дээр хэвтэж байхдаа өөрийн аялалаа байнга бодож, хүйтэн өвөл, хүйтэн европын дараа анх зүлэг ногоон дээр хэвтэж байсан Босни-Герцоговин санагдлаа.
Хэсэг амраад алжаалаа тайлж байтал холгүй ойд хүүхэд залуусын дуу хоолой сонсогдож эхэллээ. Ганцаардлаа дуусгасан байсан тул хэсэг алхаж байгаад тэдэн дээр очлоо.

Найрамдалд таалагдсан зүйлүүд гэвэл шинэ театр барьж эхэлсэн байна, бас амрагчид хүсвэл Монгол гэрүүд барьсан газарт удирдагчиддаа хэлээд нэг хонож болдог юм байна. Мөн уулын хаяанд бусдаас тусгаар майхнуудын хотхон бас байрлуулсан байна.
Үнэхээр хүүхэд залуусыг гоё амраая гэсэн байгаа нь анзаарагдлаа.

Миний үед ийм зүйлүүд байсан ч болоосой гэж майхан хотхоны хажууханд хус модны ойн хөвөөнд гитараар хөгжимдөн, хөзөр тоглож зүгээр л амарч буй залуусыг хараад бодлоо. Ямар ч дарамт шахалт байхгүй, ус ойр зуурын идэх зүйлийг нь дөхүүлчих юм. Тэгээд амрагчид өөрсдөө галаа түлж хоолоо хийж иднэ.
Тэдэнтэй сууж амралтаа өнгөрөөхөөр шийдлээ.

Зарим залуус гитар тоглож
- Хэдэн улсаар аялсан бэ? Хамгийн гоё улс хаана вэ? Мөнгө хаанаас олсон бэ?
Гэсэн асуултуудаас зайлс хийж чадсангүй.
Ийм чөлөөтэй нийгэмд амьдарч байгаа залуустай ярилцах зуураа 10 насны зөрөө ямар их юм бэ? гэдгийг ойлголоо.
Монголын бүх ТВ-үүдээс алийг нь үзэх дуртай, алинд нь дургүй, гэдэг мэдээллүүд авахаас гадна 2012 оны сонгуульд маш их нөлөө үзүүлэх медиагийн цаана ямар хүмүүс компаниуд байгааг жирийн залуус төвөггүй хэлж байлаа.

Нэг өдөрт гэхэд ямар их мэдээлэл олж авав аа?
Энэ нь Найрамдлын хамгийн сүүлийн ээлж тул зуны хотхоныг оюутан насныханд зориулсан байлаа. Миний үед 18 настайгаас дээш залуус насаа нууж арай гэж амардаг байсан бол энэ ээлжинд 22-23 бас байна. Монголын олон залуус гадаадад сурч амьдардаг бөгөөд тэд нутагтаа ирээд хийх зүйл байхгүй тиймээс бага насаа дурсаж Найрамдалд амрах хүсэлтэй байгаагаа уламжилсаны үр дүнд ийнхүү арай ахмад гэхээр залуусыг энд тусгай ээлж гарган амрааж байгаа юм байна.
Үнэхээр баар дисконоос өөр соёлын газаргүй Улаанбаатарт би бас ирээд нэлээд бухимдаж байгаа билээ.
Зусланд ирсэний дараа амрагчдын тээшийг шалгах явдал байдаг юм. Хууль бус эсвэл дотоодын дүрэмд нийцэхгүй зүйлс байвал хураах эсвэл зөрчигчидийг буцаах арга хэмжээ авдаг.
Сонирхолтой ярианы сэдэв өрнөсөн бөгөөд зарим амрагчдын цүнхэнд бэлгэвч байсан гэсэн мэдээж дүрмэнд хориотой юм чинь хурааж авсан гэсэн. Харин хураах нь зөв байсан уу үгүй юу гэдэг дээх нэлээд эргэлзээтэй мэтгэлцээн бий болсон юм.
16 нас өнгөрсөн хүүхдийнхээ халааснаас бэлгэвч олсон эцэг эх хүүхдээ загинах ёстой юу хараагүй юм шиг өнгөрөх үү? Гэдэгтэй адил зүйл байлаа. Хэдийгээр дотоод дүрмэнд хориотой ч хурааж авсанаар аюулыг урьдчилан сэргийлэх бус замыг нь чөлөөлж буй мэт байгаа юм.
Майхан хотхонд залуус тогоочгүй яг л хээр байгаа юм шиг өөрсдөө хоолоо хийж идэж байсан нь надаа үнэхээр их таалагдлаа. Хэдийгээр галаа асаах гэж нэлээд юм болсон ч эцэстээ энэ зуны хамгийн амттай лапшаг би идсэн юм. Ичихгүй тавгаа бариад нэмэх гээд зүтгээд байсныг нь яанаа. Үдэш болсон байсан бөгөөд их идвэл мангаа зүүдлэнэ гэдгээ ч мартаж орхисон сайхан шөл байсан юм.

Зарим залуус өөр өөрсдөндөө элдэв тоглоом зохиож хөгжилдөж байсан бол нөгөө хэсэг нь
- Биднийг яагаад ямар ч зүйл хийлгэхгүй зуулгаад байгаа юм бэ?
Гэж гомдоллож байгаа харагдсан юм.
Заавал хэн нэг нь уриалан дуудаж байж юм хийлгэдэг үе өнгөрөөд, хүмүүс өөрийгөө баясгахын тулд өөрөө санаачлагатай байх ёстойг шинэ үед ойлгуулах нь чухал байгаа юм.

Ийнхүү хоолоо идээд галын наадам руу буцлаа.
Амфитеатр нээх өөрчлөгдөөгүй байлаа. Өсгөгчүүд сайжирсан бас кассетаар хөгжимөө явуулахгүй зөөврийн компьютер дээр виртуал ди жэй програмаар хөгжим тавьж байлаа. Уул нь жинхэнэ утгаар нь ди жэй хийж болдог програм байсан ч play гэдэг товчоор нь ажиллуулж байгаа нь харамсалтай санагдлаа.
Ийнхүү ямар ч өдөөгчгүй хөлсөө гартал бүжиглэж чаддаг залуу үеэ хараад бага нас минь яалтачгүй санагдлаа. Ялангуяа ТАВТАЙ НОЙРСООРОЙ дууг сонсоод 15 жилийн цаг хугацааны машинаар аян замдаа гарлаа . . .

Маргааш өдөр 15 цагаас зуны театрт залуустай уулзалт хийнэ . . .
Тавтай нойрсоорой . . . .

Share on Facebook

2010 оны 8 сарын 12. 07:45 Улаанбаатар хот.
Дөнгөж сая 120-ийн цагдаагийн газраас ирлээ. Шалтгаан нь СИНДРОМ.
Өдөр бүр оюуны ажил хийж буй надад гадагшаа гарах хүсэл төрлөө, алжаалаа тайлж сайхан хөгжим сонсох. Скай, Метропол ороод сүүлдээ 120-д байдаг Бриллиант орлоо.
Би ди жэйгийн хөгжим сонсож ширээний ард сууж байтал нэгэн согтуу залуу ирээд
- Хүүе сайн уу? Амай, би чамайг хүндэлж явдаг шүү! Чи агуу зүйл хийсэн шүү! Гээд гар барьлаа.
Өдөр бүр ийм хүмүүс ирдэг бөгөөд баярлалаа. Гээд гар бариад өнгөрхийг хичээлээ. Тэрээр
- Хүүе би бас дэлхийн бүх улсуудаар аялсан, надаад мөнгө байна!
- Аан за
Би эхнэрээ Америкийн визэнд 7 удаа оруулсанчинь тэд виз дарж өгөлгүй хар тамга дарчихсан, манай хадмууд гадаадад байдаг юм. Чи виз аваад өг!
- Би Америкийн элчин сайдын яаманд ажилладаггүй шүүдээ! Виз авах асуудлыг би шийдэж чадахгүй
- Чи 25 дугаар сувгаар гарч байсан ярилцлагыг үзсэн, залуучуудыг гадагшаа явхад нь туслаж визны асуудлыг шийдэж өгнө гээ биздээ?
- Би 25-аар виз авч өгнө гэж юу ч хэлээгүй!
Холын хэцүү замаас гэртээ ирээд 25 дугаар сувгаар ярилцлага өгөх үедээ виз авч өгнө гэж үг байгаагүй, гагцхүү Монголын залуус гадагшаа зүгээр ажил хийх гэж авах бус аялж юм үзэх хэрэгтэй, би эхний замыг нь нээсэн миний араас явах хүн их байх болно. Гэж л хэлж байсан. Одоо түүндээ харамсаж байна.
- Энэ улс руу явбал ямар вэ? гэдэг асуултууд байнга, түүнээс гадна
- Тийшээ явбал виз хаанаас авах вэ? Ажил олдох болов уу?
Гээд өдөр бүр хэн нэг нь надруу залгаж эсвэл гудамжинд таарахдаа асууна.
- Би хүний виз шийдэж өгнө гэж юу ч хэлээгүй
- Чи ард түмний хүндэтгэлийг хүлээсэн юм байж, яах гэж ингэж худлаа хэлж байдаг юм? Манай эхнэр хүүхдээ авч яваад хадмуудтай нь уулзуулах гэсэн юм шт!
Гээд Америкийн консулын ажилтанг загнаж байгаа мэт араншин гаргаж эхэллээ.
- Чи ард түмний хүндэтгэлийн хүлээсэн юм байж ингэж худлаа хэлж болохгүй шүү!
Миний хаана юу хийж, ямар хэцүү амьдрал бэрхшээлүүдийг туулаад, эх орондоо ирсэн гэдгийг тэр залуу лав мэдэхгүй байсан. Зүгээр л зурагтаар хараад ам дагуулж
- Хүндэлж байна! Гэсэн шүү цаасан малгай өмсүүлж байв.
Өдөр бүр над дээр хүмүүс ирээд ийм маягийн авир гаргаж зарим нь
- Хүүе би чамайг хүндэлж байсан чи ард түмний хүндэтгэлийг даахгүй юм байна!
Гэж утасныхаа дугаарыг өгөөгүйгээс болж гомдлох хүн ч бас байна.
Монголд ямарваа нэгэн зүйл хийх хэцүү, учир нь тэр нь Банкнаас заад авч байгаагаас илүү дарамттай. Хүн бүр л ирээд элдэв зүйл хэлнэ. Тэгээд л нээх ард түмний хүндэтгэл энээ тэрээ гээд л.
- Чи надаас яагаад ийм зүйл шаналгаад байгааг ойлгохгүй байна, би өөрөө ганцаараа чиний тусламжгүй яваад л ирсэн, өөр яах гэсэн юм?
Залуу нэлээд согтуу байсан бөгөөд олуулаа яваадаа бардаад агсам тавьж эхэллээ.
Хуцсан нохой болгонтой барилцвал амар тайван нэг ч өдрийг эх орондоо өнгөрөөж чадахгүй гэдгийг 3 сарын хугацаанд ойлгосон тул аль болох асуудлыг тайван шийдээд л амьдралаа авч явах нь зүйтэй гэсэн бодолтой болсон юм.
Шумуул болгонд гараа савчуулах хүсэл алга.
Ялангуяа маргах тэмцэх зүйл нь ач холбогдолгүй бол.
Зарим нэг найз нь ирээд түүнийг буцаад авч явахыг хичээж байсан ч Виз өгөөгүй Хар тамга дарсан залууруу байдгаараа дайрч давшилж эхэллээ.
- Юунаас болоод ингээд байгаа?
Гэж найзууд нь надаас асуух үед
- Мэдэхгүй эхнэрт нь виз авахад нь туслаагүй гээд л юм яриад байна шт.
- Яасан юм? Виз авч өгнө гэсэн юм уу?
Гэж нэг нь асуух үед яриагаа үргэлжлүүлэх утгагүй санагдлаа.
Би эх орондоо ирээд амар тайван байя тэхүү? Гэж нэг залууд хэллээ.
Цуг явсан манай найз байдлыг ойлгоод өмнүүр орох гэсэн бөгөөд
- Миний найз явья, ийм малнууд өдөр бүр надтай таардаг тэр болгон хариулаад хэрэггүй!
Гээд авч гархыг хичээсэн ч бүтэлгүй диско дотор зодоон боллоо.
Аль болох найзаа авч гархыг хичээж байсан ч. Өөрийнхөө хүч чадлаа найзууддаа гайхуулах гэсэн залуу ёстой нэг тэнэгтэж гарлаа. Найзаа аваад гарах үед тэрээр бүсээ тайлж төмрөөр нь найз руу дайрлаа.
Тэрээр олуулаа байсан, цуг явсан залуус нь надтай гар барьж асуудлыг зүгээр шийдхийг хичээж байлаа. Зарим нь нэгийг нь ч мэдэж байлаа. Хоёр хүн зууралдаад авах үед салгахыг хичээсэн ч
- Хоёр эр хүн хоёулхнаа зодолдоно шүү!
Гээд аль аль талыг өмөөрч байсан залуусыг зодоонд оролцуулахгүй байлаа.
Бямбажавын ХХХ гэх залуу доор нь орох үед би салгах гэж хичээсэн ч түүний нэг найз нь намайг зогсоогоод
- Чи оролцоод хэрэггүй наадах чинь хүртэх ёстой зүйлээ хүртэг. Гэдгийг эвтэйхэн хэллээ.
Ийм маягаар дээр доор болж байх үед цагдаагийн машин ирлээ. Залуусыг арай гэж салгасан байсан бөгөөд цагдаа гэдэг зүйлээс айх хэрэггүй эх оронд сайхан байна гэж бодож байтал цагдаа гэдэг юу ч биш гэсэн байдлыг анзаарлаа. Төрийн цагдаагийн хажууд хууль зөрчих юу ч биш болсон байсан бөгөөд
- Чаддаг юм бол хийчих, барахгүй шдээ, шууд л гарна! Гэсэн шүү юм ярьж гарлаа.
Хүн бүр л цагдаа төрийн газар танилтай, ямар ч асуудал байхгүй
- Энэ байтугай хүнээ дууд! Гэсэн шүү
Би өмнө ийм тавьтаргүй хэд хэдэн найзуудтай байсан бөгөөд тэднээс болж элдэв зодоон асуудалд орж байсан тул одоо биеэ аваад явах чадвартай тийм л хүмүүсээр хүрээлүүлэх болсон юм. Зүгээр ууснаа шингээж цагийг гоё өнгөрөөж чаддаггүй тийм Синдромууд бусдын амьдрал амар тайван байдалд ямар их гай болж байгаа болоо гэж бодхоос.
Бид цагдаагийн машинд суугаад 120-ийн цагдаагийн төв дээр ирлээ.
Ямар асуудал болсон, хэн буруутай үгүйг шийдэхгүй
- За та нар бол харилцан зодоон хийсэн байна, хэрвээ та нарыг энд эрүүлжүүлэх юм бол маргаашнаас хэрэг чинь хүндрээд их асуудал болно! Тиймээс одоо ингээд гомдолгүй гээд тараад яв! Гэлээ
84 дүгээр тогтоолоос хойш бүх газруудыг хааж байгаа бөгөөд цагдаа нар бас нүдээ аниж буйгаа дэлгэх хүсэл байсангүй. Тус клуб яагаад ажиллаж байсан? Гэсэн асуудал давхар гарч ирэх тул ийм төрлийн маш олон гэмт хэрэг хүний бие эрүүл мэндийн хохирлыг хав дардаг юм. Надтай холбоотой хэрэг бас 12 цагаас хойш болсон гэсэн шалтгаанаар ямар ч цагдаа хуулийнхан асуудлыг дэлгэх хүсэлгүй байсан.
Нэг цагдаагийн ажилтан цаад өрөөнөөс гарч ирснээ
- Энд Амай гэж хэн байна?
Гэж онгироо цагдаагийн өнгөөр хэллээ.
- Би байна
- Нааш ир!
Гээд эрүүлжүүлэхийн камер луу дагуулаад орлоо. Голд нь зогссоноо
- Хүүш ийшээ зогс!
Гээд булан заалаа.
Нохой биш бас хэрэгтэн биш энэ юу билээдэ гэж бодоод
- Хүүе чи хүнтэй аятайхан харьцаач, юу ярих гэсэн юм? Булан мулан зогсоох тушаал буулгаад байгааг чинь ойлгохгүй байна.
Гэж шулуун хариулсан чинь залуу
- Буланд ингээл зогсоход юухан байсан юм?
Гэж өөрөө заасан газраа зогсоод хоолойны өнгө нь өөрчлөгдлөө.
Хүүе би чамайг мэднэ, хувиасаа хүндэлж явдаг шдээ! Гэсэншүү болоод явлаа. Түрүүхэн Амай гэдэг нь хэн бэ? Энээ тэрээ юм яриад намайг камерт дагуулж буланд зогсоож дарамтлах гээд байсан Төрийн Албан Хаагч.
- Юу болсон юм?
- Яахав наана сууж байгаа залуу надруу агсраад эхнэрт нь виз тавьж өгөхөд туслаагүй гээд асуудал болсон шт!
Гэж тайлбарлаад Камернаас гарлаа.
Хохирогчийг бүр хохирогч болгох гэж байна шт. Гэж бодлоо.
Ийнхүү зодоон хийсэн залуусыг гомдолгүй гэж хэлүүлээд аль болох ажил багатай байхыг төрийн албан хаагчид хүсэж байлаа.
Аз болж бэртэл бага байлаа. Өдөр бүр нүдрүүгээ тариа тариулж, хоёр гурван мэс засал хийлгүүлж байсан хүний хувьд, ийм асуудлаас аль болох хол байхыг залуустаа олон анхааруулж байсан. Гэхдээ мал хүн малаараа байдгийг өнөөдөр харлаа.
Бас ТАНХАЙ гэдэг эрүүгийн маш хүнд зүйл байдаг, олон нийтийн газар согтууран танхайрсан гэж, гэхдээ ажил үүргээ мэддэггүй хүмүүст үүнийг тайлбарлаад ч хэрэггүй биз.
Монгол шиг жижиг улс өнөөдөр өдөр бүр бие биенээ зулгааж буйг харж байна.
Уул нь бүгд л ахан дүүс нэг үндэстэн юмсан. Нэгдээд бий болоод байгаа үүнээс илүү том асуудлуудыг шийдэх ёстой байтал ингээд л бие биентэйгээ зууралдаад.
Хүнтэй асуудал болоход ямар нэгэн хэмжээгээр буцаж холбоддог гэдгийг залуучууд ойлгохгүй байгаа нь харамсалтай.

Share on Facebook

Эх орондоо 2010 оны 5-р сарын 4-ий өглөө. Дундал улс. Эрээн хот.
Өглөөг интернэтэд сэрлээ. Холын аяллын хамгийн сүүлийн өглөөг хүний нутагт угтсан бөгөөд хэдхэн цагийн дараа эх орныхоо газар хөл тавина гэж бодохоор сэтгэл хөөрч байлаа. Ингээд л болоо гэж үү? Ингээд л эрх чөлөөтэй гудамжаараа алхаж, төрөлх байгальдаа эргэж ирнэ гэж үү? Холын нутагт ганцаараа бэтгэрч зутарч байхдаа
- Хэзээ нэгэн цагт эх нутагтаа ирээд Сүхбаатарын талбай дээрээ Их Хааны хөшөөний өмнө мөргөнө дөө гэж бодож байсан мөрөөдөл маань энүүхэнд ирчихлээ.
Утсаар аавруугаа ярьлаа.
- Миний хүү галт тэрэг бага зэрэг хоцорч байна. Ерөнхийлөгчийн албанаас Эрээн хотын консулын газар луу үүрэг өгч чамайг засгийн унаагаар аюулгүй хил гаргаж өг гэсэн байна. Консулын газар дээрээ очоод унаандаа суу.
Цаг болоогүй байсан тул Эрээн хоттой танилцахаар шийдлээ. Шөнийн хоосон гудамжуудад хөл хөдөлгөөн нэмэгдэж хаа сайгүй кирил Монгол дугаартай 69 болон өөр төрлийн машинууд холхилдож байлаа. Яг л манай нэг хот шиг. Төв зах дээр нь очлоо.

Төрөлх Монгол бичгээ гээгээгүй. Өвөр Монголын ахан дүүсийг хувьдаа их хүндлэх юм. Түүхэн үед төрийн түшээд нь бодлого алдаж улсаа харийн мэдэлд шилжүүлсэн ч, өнөөдөр амьдарч байгаа угсаа нэг өвөр Монголчуудын буруу биш юм. Өвөр Монгол гэдэг нь урд Монгол гэсэн үг юм гэдгийг мөн ч олон гадаадуудад тайлбарлаж байлаа. Харин одоо үүнийгээ мэддэггүй Монголчууддаа тайлбарлах гэж нэлээд ажил болох байхдаа. Ялангуяа өвөр гэдэг үгийг ихэр буюу дотор гэж буруу орчуулсан хүний нэрийг хэл шинжлэлийн хичээлүүд дээр хойч үедээ сургамж болгон заах юмсан. Захын гудамжуудаар цүнхээ үүрээд алхаж гарлаа. Өнгөрч буй Монголчууд таниад зарим нь гар барьж байлаа. Эрээн гэдэг ихэнх хүмүүст муу, панз наймаа гэсэн бодол төрдөг тул ийнхүү намайг алхаж буйг хараад гайхаж байлаа.
Ойлголт муутай хэрэглэгчдэд сургалт хийнэ,

Үнэ төлбөргүй бие угаана, Зах зээлийн барааны үнийг эрх тэгш байлгана, Монгол архи тамхи бөөнөөр зарна.

Энэ мэтчилэн маш сонирхолтой бичлэг самбрууд байсан бөгөөд зөвхөн энэ бичлэгийг үзэх экскурс зохиож болмоор санагдлаа.

Захын гадаа дахин аавруугаа ярих хэрэг боллоо. Хүний утас асуугаад ярьж болох уу гэх үед намайг таниад
- Тэгэлгүй яахав, гэхдээ яг энэ хэсэг дээг зогсох юм бол Монгол утас ажилдаг юм. Гэж тайлбарлалаа.
Аавын галт тэрэг дөнгөж буусан бөгөөд намайг тэсэн ядан хүлээж байна гэлээ. Консулын газар очмооргүй байлаа. Их санасан газар 9 шөнө хоосон гэдэг шиг өмнөх өдөх аяллын хамгийн сүүлийн Монгол албан ёсны өртөөн дээр ирээд алжаалаа тайлж хамгаалалтанд бай гэсэн боловч халуун цайчгүй, дотогшоо ч оруулалгүй Хан үндэстний цагдаагийн хамгаалалтаар үдүүлсэн юм. Үүдэн дээр очих үед намайг нэг хүн тосч аваад дотогш урьсан боловч
- За зүгээр би гадаа хүлээж байгаад унаандаа сууя
гэлээ.
- Аав ээж маань хөгширсөн болов уу? Монгол ямар болсон болоо?
- Би өөрийгөө хүмүүст тайлбарлаж чадах болов уу?
- Буцаад энгийн амьдралдаа орж чадах болов уу?
Гэсэн бодлууд толгойд эргэлдсээр байлаа. Надаас гадна хэдэн хүн бас Монгол руу орно гэсэн тул тэднийг хүлээлээ.
Хамгийн сүүлийн удаа шалгалт хийлээ. Цүнхээ бүхлээр нь задалж, нэг бүрчлэн буцааж багаллаа. Учир нь би Монгол улсын ногоон паспорттой байсан тул миний цүнхэнд элдэв зүйл байх вий гэж сэрэмжилж байсан юм. Өмнө африкийн улс хүртэл улаан паспорттой байхдаа ингэтлээ санаа зовдоггүй байсан бол ногоон паспорт надад маш их хариуцлага өгсөн юм. Хамгийн сүүлийн удаа цүнхээ шалгаад санаад амарлаа.
Ийнхүү бид нөгөө хүмүүсийг авхаар явлаа. Замаараа захын хажууд зогсож хэн нэгэн хүний илгээмжийг хойноо хийлээ. Надтай цуг явах ёстой байсан хүмүүс арын ачааг элдэв бараагаар дүүргэсэн бөгөөд тэрхүү зах дээр бидэн дээр ирсэн хүний хайрцгийг ямар ч шалгалтгүй хийсэнд би гайхлаа. Дотор нь элдэв хууль бус зүйл байвал яанаа? Монгол улсын албаны тэрэг хилээр гарах гэж буйг мартсан юм байхдаа? Магадгүй хил дээр нэгжиж шалгадаггүй байх, эсвэл манайхан тийм хэнэггүй юм болов уу? Хоёр улсын хооронд асуудал гарч болзошгүй тийм зүйлийг машинд хийгээд улмаар хил дээр илрүүлсэн маягаар хоёр улсын хооронд асуудал үүсгэвэл яана? Болгар улсад элчингийн машин амфитамин гэдэг мансууруулах бодисыг их хэмжээгээр ачаад хил гарах гэж байгаад баригдсан явдал манай улсын нэр хүндийг дэлхийн тавцнаа муутгаж, биднийг тусгай статустай байсан ч шалгадаг болсон шүүдээ! Монголчууд бид алдаанаасаа огт суралцахгүй юмдаа.
Ийнхүү нэгэн буудлын гадаа зогслоо. Нөгөө хүмүүс хоолонд орсон байна. хүлээ гэлээ. Албаны хүмүүс биш зүгээр найз нөхөд байсныг би сүүлд ойлгосон юм.
- Уучлаарай хилийн цэг дээр албаны хүмүүс хүлээж байгаа яаравчлуулах арга байна уу?
Гэж хэлсээр арай гэж машинд ирлээ. Би дотроо айж эхэллээ. Уул нь олон улс орны хилийг гарч байсан юм чинь айдас үгүй болно биздээ? Гэж бодох хүн байгаа ч, Монгол паспорттой байнга асуудалд орсоор байгаад сүүлдээ тиймэрхүү нервний болдог байна. Дээрээс нь Киргизстан улсад Дундад улсын баруун хилээр нэвтэрч ноднин Уйгар Хан үндэстний хоорондын мөргөлдөөн болсон хотод өртөөлсөн байдаг. Дундад улсын тагнуулын төв газрын байцаагчид гэмээр хоёр офицертэй камертай нэгэн өрөөнд орж ярилцлага өгч байсан нь дайнтай Израель улсыг бас санагдуулсан.
Машин удалгүй солонго татсан байгууламжтай Дундад улсын Эрээний хилийн цэг дээр ирлээ.

Бүгд машинаасаа бууж жолооч ганцаараа тусдаа машинаараа хил нэвтэрч, зорчигчид биеэрээ хил нэвтрэх журамтай юмсанж. Дотогш ороход яг л нисэх онгоцны буудал гэмээр тохижилттой санагдлаа. Гарах хуудсаа бөглөөд бусдан ард зогслоо. Хамгийн хүн багатай байцаагчийг сонгосон нь хурдан нэвтрий гэсэндээ бус, би хэн нэгний ажлыг унагаагаад ардаа зогсоохгүй юмсандаа гэсэндээ юм. Намайг аль ч улсын хил дээр ирэхэд байнга саатуулж илүү хугацаагаар байцаадаг байсан юм. Монгол дэлхийгээр аялж байна гэдэгт итгэхгүй, эсвэл Монгол гэж юу байдаг юм гэсэндээ. Энэ удаа ч бас байдал давтагдлаа. Миний ард зогсож буй хүмүүс надаас болж нэлээд удхаар боллоо. Байцаагч миний паспортыг хараад компьютерээрээ уншуулаад дахин дахин шалгаж гарлаа.
- Эрээн орох гарах гэсэн тэмдэглэлтэй хүмүүсийн дунд Киргизстан Монгол гэсэн тамга дархад сонин санагдсан болов уу.
Магадгүй миний паспортын мэдээлэл дээр
- Сайн шалга! Тагнуул байж магад гэсэн тэмдгэлгээ ч байж магад. Нэлээд удаж асуулт асуусны эцэст 3 дахь паспортны хамгийн сүүлийн гадаад тамгыг дарлаа. Яагаад ч юм удахгүй энэ бүх бэрхшээл зовлонгууд үгүй болж эрх чөлөөт эх орондоо нэвтэрнэ гэж бодохоор яалтачгүй сэтгэл хөөрөөд байлаа. Хилийн байшингаас гараад буцаад консулын газрын машиндаа суух үед жолооч ам алдлаа
- Чамд хэлж болохгүй гэсэн юм, сюрприз барина гээд танай аав чинь хилийн эхлэх цэг дээр чамайг хүлээнэ гэж байна лээ. Тэндээс машин солбих юм байна.
Бид хөдлөх үед аав ярьж хил нэвтэрснийг сонсоод баярлаж байгаа нь сонсогдож байлаа. Ингээд 0 буюу эхлэх цэг дээр очих үед Монголын талаас урдаа цагдаагийн буфертэй 3 машин хөдөлж ирлээ.
Замын эсрэг талд машинууд зогсоод аав машины араас хаадаг сүү гэх мэт зүйлсээ бэлтгэж оронд нь би буугаад эх орныхоо зүг газар мөргөлөө. Нүднээс нулимс гарч дэлхийн хамгийн аюултай гэх 10 улсын 5-ийг нь ганцаараа ямар ч дэмжлэггүй давж, айж гутарч баярлаж ганцаардаж байсан өдөр бүр миний нүдний өмнүүр гялс хийн харагдаж байлаа.

Дэлхийн үзэсгэлэнт байгаль, танилцаж үерхсэн найз нөхөд гээд насан туршдаа ярих олон адал явдалтай гэртээ ирсэнээ ойлголоо.

Агаарын үнэр гэж үнэхээр сэнгэнсэн сайхан байлаа. Эх орондоо ирчихлээ гэж үү? Тээр хол хэдэн жилийн өмнө мөрөөдөж байсан өдөр ингээд ирчихэж байна гэж үү? Амьдралын хамгийн холын цөллөг ингээд дуусч байна гэж үү? Болоод байгааг хараад мэдрээд байгаа хэрнээ итгэхгүй байлаа мэдрэмжийг юу гэж хэлдэг юм болоо? Газар толгойгоо хүргэж адис авч байх үед тэнгэр бүрхэж бороо орж эхэллээ.
- Итгэмээргүй! Сүүлд сонсохноо энэ жилийн анхны бороо гэж байсан. Буцаж машин дээрээ ирээд аавыгаа тэвэрлээ. Нүднээс нулимс гарч цаг хугацаа өнгөрч хүү нь ийм өөрчлөгдсөн байхад аав маань яг хэвээрээ байгаад баяртай байлаа. Аавыгаа тэврээд уйлж байхдаа
- Ааваа би чадсан шүү, чадсан!
Гэдэг үгийг л давтаад байлаа. 4 жил хагас хүүгээ хүний нутагт бэрхшээлийг даван туулж буйг мэдрэх сайхан ч, бас хэцүү байсан нь ойлгомжтой. Гэхдээ би багаасаа гэр бүлийхэндээ
- Би чадна!
Гэдгийг итгүүлсэн тул ийнхүү буурал үсний тоо тэгтлээ нэмэгдээгүй болов уу.

Хадаг авах сүү амсах гээд бүх ёслолууд танил юм шиг боловч мартсан байсныг сая мэдэрлээ. Сүүнээс хийморь дээрээ хүргээд амсаад хадгийг хүзүүндээ зүүлээ. Шашин шүтхээс илүү аавын минь барьсан хадаг тул намайг хамгаалах учиртай байсан юм.

Өдөр бүр биедээ авч явж, өөрийгөө хэн бэ? гэдгийг улс бүрийн албаны хүмүүст шаардлагатай бол нотолж, биедээ авч явалгүй таарвал саатуулагдаж, эрх чөлөөгөө хасуулж болох паспортоосоо залхсан байсан тул эрх чөлөөт эх орондоо ирээд хийсэн дараагийн үйлдэл бол паспортоо аавдаа даатгасан юм.

Эх нутагтаа ирээд манарч байх үедээ сайн найз Тайвнаа маань ирсэн байсан бөгөөд миний түүхэн үйл явдлыг зурган болон видео хэлбэрээр авч үлдэхийг хичээж байлаа.

Бид чадсан шүү! Монголын түүхэнд үлдэх ажлыг хамтдаа бүтээсэн шүү! Хоёулаа тээр холоос энэ бүх хугацаанд ажлаа амжуулж байсан байна шт! Гэж хоромхон зуур ярилцлаа.

Манай гэр бүлийн найз Пүрвээ ах, бэр Одноо эгч, тэгээд тэндхийн албаны хүмүүс бадарчингаа албан ёсоор хүлээн авлаа.

Аавын утас дуугарч ээж:
- За миний хүү эх орондоо тавтай морил
Гээд ярьж дууссаны дараа ах эгч хамаатан садангууд холбоо барьлаа.
- Угсааны нэрийг 9 үед үлдээсэн шүү! Гэдгээ бас хэллээ.

Энэ бол Монголчуудын гадагшаа чиглэсэн их нүүдлийн төгсгөл, амьдралын ухаанд тэмүүлсэн их замын эхлэл болно гэдэгт найдаж байна.

Эх орондоо . . .

Share on Facebook

Share on Facebook

Share on Facebook

1990 оноос бий болсон Ардчилсан өөрчлөлтийн үед төр засаг, улс төр эдийн засгийн хямралд орж нийгэмд чигэлсэн тогтвортой бодлого алдагдан Монгол улсын иргэд гадны соёл, эдийн засгийн нөлөөнд хяналтгүйгээр хүчтэй автсаны улмаас өнөөгийн нийгэмд бухимдал, үл ойлголцох байдал бий болоод байна.

Дэлхийн өндөр хөгжилтэй улс орнуудын хөгжилд хүрсэн түүхийг судлаж байхад хямарсан нийгмээ хүчтэй соёлын бодлогоор нэгтгэж, иргэдийнхээ оюуны хөгжлийн өөрчлөлтөөр амжилтанд хүрч байсан байна.

Даяршлалын өнөө үед өндөр хөгжилтэй орнууд боловсрол, соёлын нэгдсэн бодлогыг хамтран явуулж, хөгжиж буй орнуудыг өөрийн эдийн засаг болон соёлын нөлөөнд барьж байна.

Монгол улсын хөгжлийн төвшинг эдийн засгаас гадна иргэдийн боловсрол соёлын төвшингөөр тодорхойлох юм. Нийгмийг соёлжуулах үүргийг зөвхөн төр засагт даатгах бус төрийн бус байгууллага болон хувийн хэвшлийн байгууллага хамтран хариуцаж өнөөгийн нийгмийн дунд бий болоод байгаа бухимдал, үл ойлголцох байдлыг арилгах хэрэгтэй байна.

Клуб 21 нь 2001 оноос эхлэн үйл ажиллагаа явуулсан бөгөөд хорин нэгдүгээр зуунд Монгол улсаа хөгжүүлэхийн тулд нэгдсэн соёл урлагийн салбарын залуус юм.

2010 онд бидний хийх гэж буй гол ажлын нэг нь www.club21.mn веб сайт юм.

Энэхүү www.club21.mn веб сайтийн үйл ажиллагаа нь ашгийн бус байх бөгөөд нийгмийг соён гэгээрүүлэх, иргэдийн чөлөөт цагийг зөв боловсон өнгөрөөх, үндэсний болон дэлхийн соёл урлагийг нийгэмд таниулах соёлын хөтөч болох зорилготой байна.

Соёл урлаг, шоу арга хэмжээ, үзэсгэлэн – үзвэр үйлчилгээ, соёлын өдөрлөг, уулзалтуудын талаарх мэдээлэл танилцуулга сурвалжлагуудыг цаг тухайд нь вэб сайт дээрээ мэдээлж, бүртгүүлсэн гишүүддээ өдөр бүр и-мэйлээр Монголын болон дэлхийн соёл урлагийн талаар товч танилцуулга илгээж байх юм.

Соёлын хөтөч (culture guide) болох www.club21.mn нь телевиз болон хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр соёл урлагийн арга хэмжээний хуваарь тоймыг давхар мэдээлж, нийгмийн чөлөөт цагаа өнгөрөөж байгаа хэлбэрийг өргөжүүлж дэлхийн төвшинд хүргэхийн төлөө ажиллах хэтийн төлөвтэй байна.

Олон нийтийг хамарсан нийгэмд эерэг нөлөө үзүүлэх манай үйл ажиллагааг дэмжиж хамтран ажиллахыг хүсэж байна.

Хүндэтгэсэн                  Клуб 21-ийн Амай

Share on Facebook

2010 оны 8 сарын 31 Улаанбаатар

SUNSET PARTY ( Нар жаргах үеийн үдэшлэг )
Өглөө бие нэлээд муу сэрлээ. Учир нь сүүлийн 2 сар гаруйх хугацаанд анх бүжиглэхээр гарсан юм.
Өчигдөр Монгол шилтгээнд SUNSET үдэшлэг болсон бөгөөд намайг ирэхийг урьсан юм. Найзуудтайгаа 8 цаг орчимын үед үүдэн дээр нь ирэхэд гадаа машин цөөн байлаа. Гэхдээ мөдхөн хөдлөх зайгүй болтлоо их машин зогсдог тул машинаа гарч болох байрлалд тавих ёстой гэж найзууд хаширлаж машинаа тавьлаа. Үнэхээр сүүлд Улаанбаатарын бүх машин тэнд цугласан мэт болсон.
Үүдээр ороод хүлээн авахаас 3 урилгаа аваад нэвтэрлээ. Үүдэнд билет шалгадаг хүмүүс EXIT наадам дээр байсан шиг билетийг цахилгаан уншуураар уншуулж байлаа. Магадгүй орсон гарсан үедээ уншуулж, хэн нэгэн бусдын хэрэглэсэн билет авч гараад өөр хүмүүс оруулахгүй гэж тэгсэн болов уу.
5 жилийн өмнө анхны SUMMER буюу Зун гэдэг Beach Party хийж байсан газраа дахин ирлээ. Дурсамжууд дахин сэргээд л.
Тайзны өмнөх элсэн дээр волейболын талбай зассан байсан бөгөөд залуус аврагаа шалгаруулж байлаа. Swatch компани ивээн тэтгэж буй бололтой.
Эхнээсээ эхлээд 5 жил уулзаагүй танилуудтайгаа таарч эхэллээ. Бас бадарчинг хүндэлж буй хүмүүс гар барьж байлаа. Яагаад ч юм би нэлээд их зожиг болсон юм шиг байгаа юм эсвэл зүгээр хэт их хүмүүсийн анхаарлаас залхаад байгаа юм шиг.
Аялал хэцүү байх үед гараа сунгаагүй салаавч үзүүлсэн зарим нэг найз байсан хүмүүстэй ч таарлаа. Мэдээж баахан магтаал л хэллээ. Гэхдээ тэвдэж явахад тэвэнгээр туслах ёстой байсныг ойлгохгүй л байх шиг байна.
Удалгүй тэмцээн дуусаж волейболын талбайгаа хурааж бүжгийн талбай болголоо. Бид зайдуу халаалтаа авч эхэллээ.
2 сар гаруй доргиогүй, шоудаагүй байсан. Бас өдөр бүр номны ажил дээрээ суугаад байгаа тул яагаад ч юм нэг өдөр цөм авахаар боллоо. Залуу ди жэй нар өөр өөрсдийн set- уудаа тавьж эхэллээ. Си ди- нүүдийг хооронд нь mix хийж байсан бөгөөд хэн нэг нь амьдаар электро хөгжим ашиглаж тухайн мөчид мэдэрч буй мэдрэмжээ тоглоосой гэж бодлоо. Ди жэй Өлзий амьдаар тоглодог болсон тухай сонссон бөгөөд намайг гайхшируулаасай гэж тэсэн ядан хүлээж байлаа. Би сонсогч байх үедээ яг л өлсгөлөн хүүхэд хоол хүлээж байгаа юм шиг ди жэй- гээс энерги хүлээдэг юм. Ди жэй BTB-ийн тоглолтыг бас сонсмоор санагдлаа.
Хөгжимийн яригчуудыг тайзнаас зайдуу байрлуулсан байсан нь жоохон буруу болов уу гэж бодогдлоо. Учир нь тайзны яг өмнө бүжиглэж байгаа хүмүүст хөгжим бүрэн утгаараа хүрэхгүй байлаа. Харин яригчуудын өмнө байгаа хүмүүсийн сонсгол болон харах эрхтэнүүдийн зохицол таарахгүй байлаа.
Манай залуус тайзны өмнөх хэсгийг эзлээд пудволкоо бүгд тайлж галзуу үдэшлэгний эхлэлийг тавиж гарлаа. Хэсэг хөөс бас байсан бөгөөд түүн рүү хүмүүсийг авч оруулж байлаа. Би яагаад ч юм аялаж байхдаа эрх чөлөөтэй зад бүжиглэдэг байсан шигээ баймаар ч, даанч чадахгүй болж.
Сэтгэл хөөрлөөс үү эсвэл хэмжээгээ тооцоогүй юу? Бусдаас тусгаарлаж хэсэг зүлгэн дээр одод харж хэвтмээр боллоо. Өмнө хэд хэдэн удаа ийм хөгжимийн наадмууд дээр очиж байхдаа ингэж хөгжим сонсож тэнгэр харж хэвтэж байснаа саналаа. Хөдөлгөөн багасаад хэвтээ байрлал аваад хэсэг хэвттэл Согу тархийг бүрэн эзэмдлээ.
Нэг хэсэгтээ хөдөлмөөргүй боллоо.
- Би чамайг хүндэлж байгаа юм чинь чи надтай харьцах ёстой
- Чи од болчихоод ингээд байгаа юм уу?
- Хүмүүс чамайг харж байга юм чинь чи ингэж хувцаслах ёстой
- Бусдад муугаа харуулаад хэрэггүй, хүн муу хэлнэ.
4 жил хагас би нийгмийн дарамтгүй эрх чөлөө эдэлж байсан юм байна!
Хүссэн газарлуугаа чөлөөтэй явж, ямар хувцас өмсөх, хүн намайг юу гэж хэлэх тухай санаа зовохгүй амьдарч байсан үе маань жинхэнэ жаргал байж дээ! Гэж бодож хэвтлээ.
- Чи адилхан хүн л юм чинь хүссэн зүйлээ хийх эрхтэй, чамд өөрийн орон зай гэж байх ёстой, түүнийгээ хамгаалах эрхтэй, хүн чамд юу хэлэх нь хамаагүй өөрийнхөө сэтгэлийн дууллыг сонс! гээд дотоод хоолой ярьж эхэллээ.
Согуны нөлөө багасаж босож бүжиглэмээр байсан бөгөөд халаасаа үзтэл гар утсаа гээчихжээ. Нэгэн залуу ойртож байхаар нь
- Уучлаарай миний дугаар луу залгаад өг тэхүү?
Гэж гуйгаад харанхуй руу хартал гурвал алхмын цаана миний утас гэрэлтлээ.
Тухайн залууд баярлалаа гэж хэлээд хартал манай урлагийн хүн байлаа.
Яагаад ч юм сэтгэлээ нээж ярилцмаар байсан ч хэлсэн зүйлс тойроод өөр хүнээс над дээр ирвэл яанаа гэж бодоод больлоо. Гэхдээ утас олж өгсөнд баярлалаа.
Тайзан дээр BTB гарах байсан бөгөөд 5 жилийн дотор хэрхэн өөрчлөгдсөн болоо гэж нэлээд догдолж байтал хөтлөгч намайг тайзан дээр дуудлаа. BTB тоглож эхлэх байсан бөгөөд электро хөгжим өнөөдөр ямар болсоныг тайзан дээрээс харахыг хүслээ. Үгээр бага зэрэг залуусыг бас доргиолоо.
Өчигдөрийн Sunset үдэшлэг миний хувьд маш амжилттай болсон. Учир нь бүжгийн талбай элдэв газар тасраад зодоон хийж бусдыг үймүүлж буй хүмүүс харагдсангүй, бүгд цагийг гоё хөгжилтэй өнгөрөөх сонирхолтой байгаа тул хоорондоо зохицож элдэв авираа барьж сурж юм шиг байна.
Гэхдээ сүүлд хэд хэдэн бэрхшээлүүд гарсан гэж зохион байгуулагч хэлж байсан. Өмнө бүжгийн талбай олон нийтийн өмнө өөрийгөө арслан гэж үзүүлэх сонирхолтой хүмүүс байдагсан бол өнөөдөр тийм дуракуудыг нийгэм жигшиж эхэлсэн юм шиг байна.
- Тайзан дээр гарч олон зуун хүн хараагүй ямар удсан юм бэ!
- Электро хөгжим өнөөдрийн залуусын дунд ийм хүчтэй болсон гэж үү?
- Алив бүгдээрээ гараа дээшээ! Гэж хэлэх зуур бүгд нэгэн хэмнэлд орж байлаа.
Ди жэй BTB гэж бас зарлалаа. Дууны дундуур хархирааг хэсэг оруулж Монгол mix хийж үзүүллээ.
Удаан хугацаанд үгүйлэгдэж байсан тайзан дээрээ гарч олон зуун залуус зад доргиж буйг хараад удаан хугацаанд хөдлөөгүй бие сэтгэлээ хөгжөөгөөд их баяртайгаар тайзнаас буулаа. Бадарчилж байхад хамт байсан хэдэн найзуудтайгаа ч таарлаа.
Өчигдөр орой үнэхээр сайхан өдөр байлаа. Монголд ингэж партиддаг болно гэж мөрөөдөж байсан үе саяхан юм шиг харин тэр мөрөөдөл бодит болсоныг нүдээрээ харлаа.
Үдэшлэг шөний 3 цаг хүртэл үргэлжилсэн бөгөөд намайг хэсэг зуур ганцаардлыг эдлэж байх үед цуг ирсэн найзууд намайг хайгаад олохгүй болхоороо явсан байх гэж бодоод хот руу хөдөлсөн байлаа. Утсаа гээсэн байсан тул сонсоогүй байх.
Улаанбаатарт танил мундахгүй тул үдэшлэгний дараа хүмүүсээс асууж байгаад хот руу дөхүүллээ. Яачиж байсан зарим нэг зүйлүүдийг сайжруулж шинэчлэх нь ойлгомжтой ч Sunset үдэшлэг миний очиж цагийг өнгөрөөж байх арга хэмжээ юм байна гэдгийг ойлголоо.
Залуучуудад сайхан хөгжим сонсгож өдөр тутмын хямралаас гаргаж өгсөн Sunset арга хэмжээний зохион байгуулагчдад баярлалаа гэж хэлмээр байна.

Share on Facebook

Наадмын өмнөхөн маш их ажлын хажуугаар бие муудаж эмнэлэгт хэвтэх үед орчлон хорвоотой холбоотой байх нь маш чухал байлаа. Интернэтд байнга сууж ажилаа амжуулдаг над шиг хүнд эмнэлгийн оронд 7 хоног ямар ч ажилгүй хэвтэх нь хэцүү байв.

Танилтай хүн талын чинээ гэдэг шиг  найз нөхдөөсөө хэрхэн интернэтд холбогдох талаар асуутал TELEMAX гэсэн хариу авав. MCS компанийн уг салбар нь зөөврийн интернэтийн үйлчилгээг Монголд явуулдаг гэж тайлбарлалаа. Сайн сүлжээтэй 1-2,5mb хүртэл хурдтай байх чадвартай гэртээ байгаа шугамын интернэтээс дутахааргүй сайн хурдтай болж таарч байна.

Амай гэж нэр брэнд болсон бөгөөд хүмүүстэй харилцаа тогтоож хамтран ажиллах саналууд тавих бүрд хүлээн авч дэмжих хариу өгдөг боллоо.

Зовсоны эцэст жарга…

Энэ удаа бас адил Telemax -тай холбогдоод өөрийгөө танилцуулаад хэрхэн хамтарч ажиллаж болох талаар лавлалаа. Миний хийж буй ажил Өөрийгөө баяжуулах бус нийгмийг соён гэгээрүүлэх гэдгийг ихэнхи хүмүүс мэддэг болсон тул хамгийг энгийн бөгөөд хэрэгтэй шийдэлд хүрлээ.

Эмнэлэг дээр байхад минь тус үйлчилгээг хүргэж ирээд нэг жилийн гэрээ байгууллаа.

Энгийн хэрэгчид Telemax-ийн үйлчилгээнд хамрагдах үед memory stick шиг сүлжээний антеннийг 130.000 төгрөгөөр аваад хэрэглэж буй хурдаас хамаарч сар бүрийн төлбөр болох 20.000-500.000 төгрөгний үнэтэй үйлчилгээнүүдийг санал болгож байлаа. Хурд нь 300kbps тэгээд 2,5mbps хүртэл юм байна.

Хэдийгээр хэрэглэгчийн хувьд зөөврийн сүлжээнд ийм хэмжээний мөнгө өгөх нь үнэтэй юм шиг боловч үүгээр ажилаа амжуулж явахад бизнесменүүдэд бол боломжийн болов уу гэж бодлоо.

Гар утас болон бусад сүлжээнүүдийн үнэ хямдарсантай адил яваандаа үйлчилгээ нь өргөжөөд олон хэрэглэгчидтэй болж зардлыг хуваах үед үнэ нь хямдарч жирийн залуучуудын өдөр тутмын хэрэглээ болох нь дамжиггүй бизээ.

Уг сүлжээг авсанаар өөрийн блог дээрээ самбар тавьж, гол нь өөрөө хэрэглэж үзээд хэрхэн ажиллаж байгаа талаар тэмдэглэл бичих тохиролцоо хийсэн юм.

www.amai.mn блогийг нийт 300.000 гаруй хүн 1.500.000 удаа нээж уншисан байсан нь энэхүү гэрээ байгуулахад нөлөөлсөн болов уу.

Зөөврийн интернэттэй болоод сар гаруй боллоо. Улаанбаатарын өнцөг булан бүрд очиж интернэт орж байгаа эсэхийг шалгаж үзлээ. Яагаад ч юм олны танил гэх үү эсвэл нийтийн дуу хоолойг илэрхийлдэг болсон цагаас уншигчиддаа юу санал болгох тал дээр маш няхуур байх ёстой мэт санагдах боллоо.

Монгол шилтгээн буюу гачууртад лав сүлжээ барихгүй байна. Гэхдээ маш хурдацтайгаар сүлжээний өргөтгөл хийж байгаа 8 сарын сүүлээр Гачуурт болон зусланг хамрах болно гэж надтай гэрээ хийсэн залуу мэдэгдсэн юм.

Машин, гадаа, хаа сайгүй явсан газраа сүлжээнд холбогдож ажилаа амжуулж чадаж байгаа нь Монгол хөгжиж байгаагын нэгэн илрэл болов уу.

Хүмүүсийн дунд НЭР ХҮНДИЙН баталгаа! Гэсэн шүү хэлбэр битгий болоосой! Дэлхий дахинаа мэдээ мэдээлэл хүлээн авах хурд маш чухал болсон өнөө үед ийм төрлийн дэвшилтэт технологиудыг бид нийгэмдээ нэвтрүүлж байж бусадтай хөл нийлүүлж алхах юм.

Яачиж байсан би энэ сүлжээндээ ашиглаж үзлээ. Хувиасаа сайн гэсэн дүн тавилаа.

www.telemax.mn гэсэн веб хуудаснаас илүү дэлгэрэнгүй мэдээлэл олж болно.

Share on Facebook

2010 оны 7 сарын 27. Монгол улс Улаанбаатар хот Оффис дээрээ

Ажил дээрээ интернетэд ортол, Монгол бадарчин клубын гишүүн Д. Сүрэнхүү Шанхайд монгол залуусыг хамгийн бага зардлаар зохион байгуулж аялуулах төлөвлөгөөг явуулсан байв.

Дэлхийн эдийн засгийн нийслэл болж буй Дундад улсын Шанхай хот надад маш их таалагдсан бөгөөд визагүй нэвтэрч, ямар ч асуудалгүй аялаж болох энэ хотыг монголын залуучууддаа харуулах хүсэл дүүрэн байсан юм. Ялангуяа 4 жилд ганцхан удаа болдог Олимпоос дутахааргүй нэр хүндтэй, дэлхийн улс орнуудын хөгжлийг тодорхойлдог ЭКСПО – 2010 нь энэ хотод нээгдсэн байгаа нь бидэнд маш ашигтай байгаа юм. Гадаад улс орнуудын соёл, хөгжлийн төвшинг чөлөөтэй судлах боломж манай иргэдэд визанаас болж хаалттай байдаг бөгөөд  хүн төрөлхтний хамгийн тэргүүний дэвшилтэт технологийг хөрш улсдаа үзэх боломжийг алдахгүй байх хэрэгтэй байна.

Дундад улс, тэр дундаа Шанхай хотын иргэд нь мэдлэг боловсрол, ажиллах чадвараараа дээгүүр ордог бөгөөд ЭКСПО-г зохион байгуулж байгаа албан хүмүүс Шанхай хотын айл бүрт үнэгүй тасалбар түгээж, иргэдийнхээ оюун санаанд маш том хөрөнгө оруулалт хийж байна.

9  сарын 13-ны өдөр уг ЭКСПО-ийн Монголын соёлын өдөр зохион байгуулагдах бөгөөд 200 орчим албаны болон урлаг соёлын хүмүүс оролцохоор замд гарах юм.

Шанхай хотоос нутгийн зүг хөдөлж байхдаа надад төрсөн санаа бол уг арга хэмжээний Монголын өдрийг дэмжих залуучуудыг уриалж,  хамгийн бага зардлаар хэрхэн дэлхийн эдийн засгийн шинэ нийслэлийг үзүүлэх боломжийг судлах явдал байв.

Олимпод үндэснийхээ багийг дэмжсэнтэй адил дэлхий дахинаа монголынхоо соёл, хөгжлийг таниулж байгаа уг арга хэмжээнд төрийн далбаагаа намируулж, эх орноо дэмжих залуус бүгдээрээ хамтарвал маш сайн байна.

Сүрэнхүү андын явуулсан уг аялалын төсөв өртгийг харж байхад нилээд хэмнэлттэй боломжийн санагдлаа. Шанхайн ЭКСПО-г үзэх сонирхолтой жирийн залууд уг арга хэмжээнд биеэ даажоролцох бол хэрхэн зардлаа тооцоолж болохыг харуулснаас гадна хэрвээ уг арга хэмжээний багт ороод явах юм бол билет болон бусад асуудалд санаа зовох зүйлгүй төлбөрт үйлчилгээг бас санал болгосон байна.

Уул нь олон хүн бүрдээд, багаар явбал маш хөгжилтэй байх болов уу гэж бодож байна. Галт тэрэгээ бүхлээр нь аваад партидах, шинэ найз нөхөдтэй болох, хүний нутагт зүг мэдэхгүй төөрөхгүй байх гээд олон сайн талуудыг харж болно.

http://shanghaiexpomongol.blogspot.com/

Энэ хаягаар ороод  аялалын ерөнхий багцаа төлөвийг тооцоолон харна уу.

Миний зүгээс санал болгоход уг арга хэмжээнд оролцох сонирхолтой залуусыг урьдчилан цуглуулж, нэгдсэн уулзалт хийх хэрэгтэй болов уу. Ялангуяа их хэмжээний мөнгө, санхүү,  хүний аюулгүй байдалтай холбоотой арга хэмжээ зохион байгуулах гэж байгаа тул зохион байгуулагч тал болон оролцох хүсэлтэй хүмүүсийн санал их чухал байгаа юм.

Бас нэг санал гэвэл уг арга хэмжээнд оролцохдоо үндэснийхээ хувцасыг өмсөж, дэлхийн хэвлэл мэдээлэлийн анхааралд байх уг өдөрлөгөөр монголчуудын түүх соёлоо хүндэлж буйг, эв нэгдэлтэй байгааг харуулах хэрэгтэй болов уу. Дэлхийн хөл бөмбөгийн аврага шалгаруулах тэмцээнийг Өмнөд Африкийн улсад үзэхээр явсан монгол залуус төрийнхөө далбааг олон тэрбум хүн үзэж буй мэдээллийн хэрэгслээр гаргахыг хичээж байсан. Харин ЭКСПО бол Монголыг жинхэнэ утгаар хүн төрөлхтөнд таниулах маш чухал арга хэмжээ бөгөөд үүнд хүн бүрийн оролцоо хэрэгтэй байгаа юм.

Хувиараа болон багаараа Шанхай хотруу аялаж, ЭКСПО-оос өөрийн оюун санаагаа цэнэглэж, дэлхийн хөгжлийн төвшинг мэдэрмээр байгаа залууст амжилт хүсье.

Харин Шанхай хот дахь Монголын оюутны холбооны залуус Монгол Бадарчид болон аялагчдаа хүлээн авч, хотын соёлыг танилцуулж, чөлөөт цагийг нь өнгөрүүлэх тал дээр тусална гэж найдаж байна. Зарим нэг залуусыг болбол өөрсдийн гэртээ өртөөлүүлэхийг хичээгээрэй.

МОНГОЛ ОРОН МАНДАН БАДРАГ !

Share on Facebook

2010 оны 7 дугаар сар 14ний өдөр. Улаанбаатар, машины хогийн сав.

Африкийн Намибиа улсад аялаж байхдаа нэгэн аялагчтай таарсан юм. Тэрээн Английн Лондон хотоос Улаанбаатар хүртэл үргэлжилдэг Mongol Rally гэдэг арга хэмжээнд оролцсон тухайгаа ярьж өгсөн юм.
Хэд хэдэн улсаар дайрч маш их адал явдалтай учирсан, Монголын хээр талд нүүдэлчидтэй хоносон гээд ярих зүйл их байлаа. Гэхдээ тэр адал явдал дундаас нэгэн зүйл таалагдаагүй юм.
Mongol Rally арга хэмжээ нь адал явдалд дуртай хүмүүсд зориулсан бөгөөд 0-оос 1000 орчим фунтийн ханштай хуучин машин худалдаж аваад түүгээрээ Лондонгоос Улаанбаатар хүртэл явахад оршино.
Оролцогч бүр машин бүрийн 500 фунт тэгээд хүмүүнлэгийн хандив 1000 фунтийг тушаах ёстой юм.

Мэдээж адал явдалд дуртай олон залуус уг арга хэмжээг таашааж дэмжиж байсан бөгөөд Азидаа хамгийн ядуу бөгөөд хамгийн сайхан байгальтай улсад аялалаа дуусаж байгаа нь санаандгүй хэрэг биш юм.

Тэр залуугын хэлсэн зүйл надад нэгийг бодогдуулсан юм.

Би Лондонгийн зах дээрээс 300 фунтээр машин авч бага зэрэг засаад Улаанбаатар хүрэхээр аялалд оролцсон юм. Арай гэж хүрсэн, тэгээд танайд машинаа үлдээж болохгүй, зарах гэхээр хуучин машины борлуулах татвар өндөр байсан тул Mongol Rally-д оролцогч, зохион байгуулагч нар бүх машинаа бэлгэнд өгч дуудлага худалдаагаар борлуулаад ашгийг нь хандивлана гэх нэрээр татвараас зайлсхийхээс гадна буцаж тэр хогийг авч явах хүнд ажилаас салсан юм.

Гэж надад хэнэгч үгүй ярилаа.

Үнэхээр Монгол улсад хууль цааз байдаг шүү дээ! Хуучин машин гэдэг бол байгаль орчинг бохирдуулахаас гадна эвдрэл хэмхрэл их гардаг тул эзэмшигчийг нь санхүүгийн бэрхшээлд оруулж замын хөдөлгөөнд саад учируулах талтай шүү дээ.

Үнэхээр Mongol Rally гэдэг нь сайн дурын арга хэмжээ мөн үү?

Эсвэл баян тансаг улсын иргэд чөлөөт цагаа өнгөрөөх аргаа олж ядаж хог дээр гарч буй машинуудаа гадагшаа гаргаж байгаа арга уу?

Сүүлийн 10-аад жилд Монголд хичнээн ийм төрлийн хог орж ирсэн тухай мэдэхгүй, гэхдээ хүний нутагт аялаж байхдаа жил бүрийн зун болдог уг арга хэмжээгээр Сүхбаатарын талбайд цугласан гаднаа гайгүй будагтай юм шиг хэрнээ зарим 20-30 жил болсон хогийг хараад амаа барьдаг байж билээ.

Хүн амьдралдаа ганц ч болов адал явдалтай учрахыг хүсдэг билээ. Тэр талаар нүүдлийн түүх соёлын залгамж болох Монгол руу аялаж буйг би гүнээ дэмжиж байгаа ч тэр хогийг эх нутагт минь хаяж байгааг хүлээн зөвшөөрөх үнэхээр хэцүү байгаа юм.

Сайн дурын ажиллагаа, төрийн бус байгууллагуудад хандив өгч байгаа нь сайн боловч гудамжаар багтахгүй шахам явах машинууд дээр дахин олон мянган хог нэмж байндаа.

- дуудлага худалдаанаас хямд үнээр авсан юм! Гэж баярлаж буй Монгол хүн та хөх тэнгэрт эх нутгаа хогийн сав шиг болгож буйг сайн бодоосой. тэгээд эдлэх хугцаагаа дуусгасан шүүдээ

Тухайн машинаа үнэхээр зармаар байгаа бол Монгол улсын хууль тогтоомжийг даган татвараа төлөх бол хандивлаж байна гэх нэрээр хогоо үлдээх бус Улсын төсөвт жинхэн утгаар хөрөнгө босгож болох юм.

Гадаадад улс болгон сайхан, ажил бүр нь гэгээлэг байдаггүйг би ойлгосон. Mongol Rally арга хэмжээ ч үүний тод жишээ гэж бодож байна.

Нийгмийн эмзэг давхрагт туслаж буй нэрийдлээр хүн бүрт үйлчилэх ёстой хууль тогтоомжийг зөрчиж байгаа нь үнэхээр дургүй хүрмээр.

Mongol Rally веб сайт дээрээ:
Since 2009 the Mongolian authorities have requested that all Mongol Rally cars are less than 10 years old when they enter the country.
Importing a load of used vehicles from all over the world into Mongolia each year and then selling them or donating them is no easy task. Each year we engage in lengthy negotiations with the Mongolian government and customs. Without them the Mongol Rally would not happen, but this does mean we have to play by their rules.

2009 онд манай албаны хүмүүс 10 жилээс дотор хийгдсэн унаа байх ёстой гэсэн дүрэм гаргасан нь Та нар наад машинаа Монголд орхих юм чинь 10 жилийн дотор хийгдсэн байг л дээ гэж гуйж буйтай адил байна.

Бид өнөөдөр улсынхаа нийслэлээр явж чадхааргүй их хогтой байна. Дээр нь эдгээр хогийг хандив болгон авч байгаа хэсэг албан тушаалтны мунхагыг харахаар үнэхээр өрөвдөлтэй юм.

Тэд хандив гэж худлаа цаасан малгүй өмсгөхгүй дүрэм журмаа дагаад татвар төлөх юм бол тэртээ тэргүй олон нийтийн байгууллага, нийгэм рүү чиглэсэн арга хэмжээ явуулдаг байгууллага руу мөнгө босгож чадна.

Энэ хогийг заавал үлдээх хэрэг байна уу?

Улсын тээврийн хэрэгслийн татварыг төлөөд хямд үнээр зарах гэж оролдвол авах хүн байхгүй байх болов уу. Оролцогчдынхоо тоог өсгөж ашиг олох гэсэн бизнес ухаан өндөр хөгжсөн байгаа Mongol Rally-гийн зохион байгуулагчдын ур ухааныг хүндлэхгүй байхын араггүй билээ.

Харин юм үзээгүй, үнэгүй л бол улс эх орны эрх ашиг, байгаль дэлхий, нийгмийн хямралыг огт бодолгүй гарын үсэг зурж байдаг албан тушаалтангуудыг бүгдээрээ хамтдаа олох болно.

Энэ асуудлыг манай хэвлэл мэдээлэл хүлээн авч – яагаад олон мянган төмрийн хог бидний байгалыг сүйтгэсэн хэрнээ татвар төлөхгүй, хэсэг жуулчидыг баясгаад биднийг хохироогоод үлдэв? Гэдгийг албаны хүмүүсээс асуугаасай гэж бодож байна.

Монгол бол хогийн сав биш шүү!

Би Mongol Rally гэх адал явдалт арга хэмжээг эсэргүүцэж байгаа юм биш. Харин хуулын цоорхойг овжин ашиглаж өөрийн нутагтаа байсан Төмрийн хогоор сайхан аялаж улмаар онгон байгальтай гэх Монгол нутагт минь хаяад явж байгааг эсэргүүцэж байгаа юм.
Оросын Холбооны Улс, Казакстан Дундад улсууд ийм тэнэглэлийг хүлээн зөвшөөрөөгүй тул ийнхүү “Сайхан Монгол нутгыг сурталчилж, Хандив өргөж байна!” гэж хошигруулаад хэрэглэсэн хогоо хаяж байгаа юм.

Ингэж болно гэж үү Монголчуудаа ?

зургуудыг http://mongolrally.theadventurists.com/ аас авсан болно

Share on Facebook