Facebook – дээрээс

2011 оны 11 сарын 22

АНУ. Чикаго хот

Миний ном таалагдсан бол, сурталчилгаа өвөрмөц болж чадсан бол. LIKE дарж SHARE хийгээрээ.

Таны дэмжлэг над болон миний аялалд маш чухал байна!

Миний энэ рекламыг чангалж байгаад сонссон хүн байна уу?

Цаас юм болхоороо чимээгүй, ширээн дээр хэвтэж байгаа 2 ном. Төсөөлөөд үздээ. Ном руу хартал тэр дотор байгаа бүх үйл явдлууд сонсогдоno.

Номын хуудсыг эргүүлэх болгонд тухайн хуудсанд тохирсон дуу чимээ дагалдаж байна. Магадгүй ирээдүйн ном болж болох

Хүүхэн харааны хөдөлгөөнийг тооцоолж тухайн хөгжим дээр үйл явдал, хэлж буй хүний хоолойны өнгөхүртэл мэдрэгдэнэ. Зүгээр видео кино үзэж буй мэт биш, ҮСЭГ гэдэг дүрсүүдийг нийлүүлэхэд чихэнд чимээ сонсогдоно.

Санснаас Номыг Chillout хөгжмийн чимээнд унших сайхан байдаг шүү.

ХЭРВЭЭ НОМ ЧИМЭЭТЭЙ БАЙСАН БОЛ гэсэн бичгийн дараа миний номонд орсон тэмдэглэлүүдийн үйл явдлын чимээ дуугарч байна.
Монгол Бадарчин номын 1-р боть болох ГАЙХАМШИГТ ЕРТӨНЦ номонд орсон ЧИМЭЭ гэдэг тэмдэглэлийг уншсан хүмүүс санаж байна уу? Өглөө хүйтэн хөлстэй сэрээсэн ЧИМЭЭ. Тэгээд чимээний төгсгөл хэсэгт эхний бөмбөг унаж байгаа. Зарим бөмбөг Чингэлтэй дүүргийн хэмжээтэй газрыг тэгшилсэн байсан. Тэгээд –ИЗРАЙЛЬ УЛС ХЕЗБОЛЛА БҮЛГИЙН ДАЙРАЛТАНД ӨРТЛӨӨ!!! гэсэн өгүүлбэр хэлж байгаа. Тэр үед үнэхээр сонин үйл явдлууд болж байсан. Орос, англи хэлийг ойлгодог Харилцаа төгссөн Монгол залуу Орос улс болон Араб, Израйль улс болон АНУ-ын хооронд хийж буй дайн шиг олон мэдээллийн урсгалыг мэдэрсэн.
Харин сүүлийн хэсэгт гарч байгаа КИРГИЗ ЯСТАНГУУДЫН (КИРГИЗСТАН) улсын мэдээгээр төр засгийн газрын тухай ярьж байгаа. Төр иргэд хоёр хэл амаа олж бие биенээ зохицуулж чадаагүйн тод жишээ! 170 гаруй хүнээ хувьсгал хийж байгаа гэж алуулсан. Тийм улсад иргэд цагдаа нартаа итгэхгүй (гэмт хэрэг өсөхийн шинж) цэргүүдээсээ айдаг болдог юм.
Ийм үйл явдлуудыг харуулах гэж оролдсон.

Монголын телевизийн рекламуудыг харж байхад дандаа л гадны рекламуудыг дуурайсан байдаг.

Ичих ч үгүй энэ рекламтай яг адил хий гэж ярьж байдаг.

2009 оны 2 сарын 11 ны өдөр. Франц Парис.

Дэлхийг тойрох аялынхаа явцдаа нийт 52 улсыг туусан бөгөөд эргэж орж гарсан улсуудаа тооцвол 58 улс болох юм. Энэ бүх хугацаанд хамгийн их санаж байсан бэрхшээл бол дайн дажин, аюул биш. Виз байлаа.

Хэрэг хийгээгүй хэрнээ хэрэгтэн шиг байлгадаг визний мэдүүлгэ үнэхээр хэцүү шүү!

Монголын иргэнд виз шаардлаггүй цорын ганц улс нь Исраил байсан юм

Монголын иргэн дэлхийг тойрох амаргүй гэдгийг надаар хэлүүлэлтгүй та бүхэн мэдэж байгаа байх. Улс болгонд виза шаардан, нутгаасаа хол яваа надад бичиг баримт бүрдүүлэн гэдэт тамийн ажил. Улс миний аялсан улсуудын ихэнх нь Монгол гэж улс байдаг талаар ойлголтгүй байсан тул нэмэлт бичиг баримт албан бичгүүд шаардана.

Хамгийн удаан хүлээлгэсэн бөгөөд үнэтэй виз нь Суданы визийг Эгипт улсад 8 сар гаруй хүлээж байж арай гэж авсан. Удаан хүлээсэн зардлыг эс тооцвол визний төлбөрт 140 ногоон төлж байсан.Хүний нутагт гарцгүй болсноосоо болж анх удаа нулимас гаргаж байж билээ. Тэр үеэс 3 жилийн дараа Франц дахь элчин сайдынхаа яаманд буудлын өрөөндөө ганцаараа тэмдэглээ бичээд сууж байна гэж төсөөлсөнчгүй, амьдралынхаа 3 жилийг замд өнгрөөх тухай ч төсөөлөөгүй байсан юм.

Хамгийн эрсдэлтэй визний мэдүүлгийг Мороко улсруу орохдоо хүсэж байж билээ. Канарын арал дээр ачааны усан онгоцоор очиж, улмаар буцаад Мороко руу далбаат завиар шуурган дунд явж билээ.

Этипи улсын хил дээр виз авч болдоггүй бөгөөд ялтачгүй хил дээр нь ирсэн байсан тул найзуудын ачаар тамга даруулж, улмаар визгүйгээр хотод н орж ирээд Цагаачлийн албнаас виз авч байж билээ.

Малавь улсын виз бас ялгаагүй. Монгол улс гэж олохгүй байсан бөгөөд, тамга даруулж улс руу ороод төвөөс нь виза авч байлаа.

Аялын эхний виз нь Оросынх байсан бөгөөд, жирийн урилгатай бол 10 ногоон, харин 36 ногоон жуулчны компаньд төлөх юм бол тэд виза гаргаж өгдөг, ийм маягийн бизнэсс явагдаж байлаа. Оросруу аялах гэж байгаа хүн хаанаасаа урилга олох билээ дээ !Барууныхан бүр 200-300 ногоон төлж урилга авдаг гэсэн.

Хамгийн инээдтэй виз нь Улаанбаатар дахь Гэрманы элчин Сайдын яамнаас виз хүсэх байлаа.
Найз Ханна гаас Швэдийн урилга явуулж, Бодь Даатгалд 3 сар даатгуулж, Голомтын Алтан Виз царт авч дараа нь Гэрманы Элчин Сайдын Яамнаас Виз хүчээр очлоо. Бүрдүүлэх матэриалаа тэнд ажиллаж байсан Монгол залууд өгөөд, Аялын зорилго гэдэг дээр Дэлхийг тойрох гэж бичлээ. Цаан матэриал уншиж байсан консул миний мэдүүлгийг уншаад Монгол залуутай нэг юм асууж байгаа бололтой надруу харж байснаа, ирээд – Дэлхий тойрноо ? гэж асуулаа.
Монголчууд визний мэдүүлгэд төрөл бүрийн санаачлаг гаргадаг байх, гэхдээ виз авахын тулд дэлхийг тойрно гэсэн Монгол залуугийн мэдүүлгийг хараад үнэхээр гайхаж билээ. Тэгээд ямарч туслах дагалдах бичиггүй, том байгуулга төрийн дэмжлэггүй.
Консулын жижиг цонхны цаанаас тэр Хүн над руу гайхаж харж байсан тэр харц одоо хүртэл мартагдаггүй юм. Тухайн үед хэн ч намайг ингэж хол явна гэж бодоогүй юм.
Манай гэрийнхэн гадаад явж юм үзэж нүд тайлах гэж байх гэж бодсон байлаа. Харин УБС-ийн мэдээгээр ярилцлагандаа Дэлхийг тойрно гэж хэлж буйг ээж анх сонсоод гайхаж билээ.
Бодь Даатгал, Голомт банк, Найз нөхөд хэн ч намайг тууштай явна гэж бодохгүй байлаа.

Харин би ?

Би хувьдаа ячиж байсан дэлхийг ганцаараа тойрч үзэн, чадна гэж итгэлтэй байсан ч, тэр мөчөөс хойш 2 жил гаруй адил зүүд зүүдэлж байсан юм : Би Монголдоо сэрээд – Би яагаад энд байгаа юм бэ ? би дэлхийг тойрч байгаа штээ ! гэж хашгирдаг байж билээ, тэгээд миний хажууд Ээж асвэл Аав, найз нарын нэг нь – Өө чи түр гэртээ амраад, тэгээд буцаж явсан нь дээр байсан шүүдээ. Гэж хариулж байж билээ. Олон ч удаа зүүдэндээ сэрээд –яанаа нээрээ хийж чадахгүй бол яанаа гэж бодож байлаа.

Малавь улсад байхдаа өмнөд Афрькийн визанд, Габонд байхдаа Камэруны визанд, Ботсванад байхдаа Анголын визанд мэдүүлтэл Элчин Сайд нь намайг хармаар байгаагаа мэдэгдэж байсан санагдана. Надтай уулзаад –Монголчууд ямар хол яваа ? гэж гайхаж байсан.

Либэри улсад байхдаа Сиэрра Лэоны визанд орох бодолтой байсан ч амралтын өдөр таарсан тул шууд хилрүүн яваад тэндээс виза авахыг хүслээ. Сиэрра Лэонэд байгаа манай энхийг сахиуулагчдын 2 жээп 8 цэргийн албан хаагчийн бүрэлдхүүнтэйгээр намайг тосохоор маш муу замаар 11 цаг гаруй явсан санагдаж байна. Тэгээд Сиэрра Лэоний хил дээр очоод виза авах гэсэн чин ажлаа мэддэггүй зөнсөн ах, виз өгөхгүй Либэриа дахь элчин сайдынхаа яамтай холбогдон гээд төвөг болж билээ. Эцэст нь даваа гаригт Сиэрра Лэоний Элчин Сайдын Яаман дээр очоод виз авахдаа болсон явдлыг хэлтэл – Чи тэгээд хил дээрээс виз авж болох байсанч гэсэн хариу сонсоод ажлаа мэддэгүй хүнээс болж хоёр талаас энэ их ажил гарлаадаа гэж бодож билээ. Манай бүрэн зэвсгэлсэн залуус буцаад муу замаараа шөнөжингөө явсан санагдана. Намайг, дэлхийг тойрч яваа Монгол залуугаа тосно гэж нэг улсын нэг захаас нөгөө захруу замгүй газраар туулсан тэдэндээ үнэхээр их баярлаж байна. Сүүлд виз аваад НҮБ-ийн хэвлэл мэдээллийн даргатай Манай хоёр танилцуулсан бөгөөд Дайны бус, Босогчдын бүсээр ганцаараа явж сурвалжлага хийж байгаа Монгол гээд НҮБ-ийн үйл ажилгаа сурвалжлах Прэсс үнэмлэх өгж билээ. Түүгээр нь Либэриа Сиэрра Лэоний хооронд НҮБ-ийн Нисдэг тэргээр хүрч байж билээ. Ми 8 дандаа сөнж байдаг юм ! гэсэн худал мэдээ манай хэвлээр цацаад байгаа хүмүүс НҮБ-ийн ихэнх тэргүүд МИ8 гэдгийг мэддэггүй бололтой. Тэд муу тээвэр авахгүй шүүдээ. НУБ-ийн ажилтан бүрийн даатгал гэж ямар үнэтэй билээ !

Ботсвана улсаас Намибийн виз хүстэл ямарч дипломат ёсны хүмүүжилгүй консул намайг бараг тагнуул, чи манай улсад очиж яах гэж байгаа ? гэсэншүү тэнэг зүйл яриад 2 сар гаруй байлгасан. Намибь улс нь жуулчлал хөгжсөн жирийн нэг улс юм. Хааяа хүмүүс албан тушаал дээрээ жоохон томроод авах хүслээр дүүрэн байх юм.

Энэ мэтчилэн олон бэрхшээлүүдийг ганцаараа туулахыг хичээж байлаа.
Харин хамгийн сүүлийн виза болох Английн визний хэлтэс дээр очих үед Миний хавцанд албаны Паспорт, Зураг, Гадаад Хэргийн Дэд Сайдын албан бичиг, Франц дахь Элчин Сайдын дэлхийг тойрч буй аялагчид виз өгөхийг хүссэн бичиг байлаа. Өөр зүйл хайгаад хайгаад олсонгүй.

Улс болгонд ороход заавал албан бичиг хэрэгтэй байсан бөгөөд, тэр нь Эх хувиараа байх ёстой гэсэн шаардлаг тавьж байлаа. Улс болгоны визний бичиг баримт энэ тэрээ гээд үнэхээр ядарч байлаа. Монголоос Яаралтай ДХЛ явуулхад нэг бүр нь 50 доллар. Камэрун дахь Нигэриагийн Элчин Сайдын яаманд ортол тэрхүү бичиг дээр Элчин Сайдын Нэр нь бичигдээгүй байна гэж буцааж билээ.- Би таны нэрийг мэдэхгүй тул нэргүй захиа байсан юмаа ! – үгүй дахин албан бичиг авчир. бүхэл бүтэн 3 жил 3 сар 50 гаруй орноор явсныхаа дараа Улсынхаа гадаад Хэргийн Яамнаас баталгаажуулсан бичиг авчихаад байхад намайг хууль бусаар ажилна амьдран гэж бодож байдаг.
Эсвэл манай төрийн албаныхан байнга ийм бичиг хийж, албан пасспорт өгөөд хүмүүсийг Англи руу гаргадаг юм болвуу ? Эсвэл Монгол улс гэж нэр төдий Олон Улсын Харилцаанд оршдог юм болов уу ? Бид яаж самуурхаараа байдлыг ийм долоон доор болгодог байнаа ?
Европийн олон оронд өөрийгөө Монгол гэхээр хүмүүс цочирдож байсан. Манай цагаачид ажил олдохгүй амиа зогоох гэж дэлгүүрүүдээр хулгай хийдэг гэсэн. Тэгвэл хэн нэг н энэ Имажийг устгах хэрэгтэй биздээ ! Монголын шинэ үеин залуус дэлхийг судалхаар гарч эхэлж байна ! гэж ойлгуулмаар байна шүүдээ !

Бид олон улсын харилцаанд Тэррерист, гэсэн хар дансанд огт байхгүй. Гадаад орнуудыг цагаачлаараа дүүргэн гэсэн тоо ч байхгүй. Улсдаа 2 сая 800 хан мянган хүн амтай жижиг улс. тэгээд энэ бух бичиг барим нь тухайн улсад хууль бус ажиллаж амьдрахгүй гэдгийг л нотлож байвал болох ёстой бишүү?

Шавхий гэсэн ч надад үзүүлэх зүйл юу ч байхгүй болсон байлаа.
Мэдүүлэг өгөх болгонд хүмүүс бичгийн Эх хувийг нэхдэг бөгөөд, түүнийгээ буцааж надад өгдөггүй юм. Би дахиад улсруу бичиг баримт хэрэг болно гэж ойлгохгүй. Энэ удаад ч гэсэн миний хоёр бичгийг аваад буцааж өгөөгүй. Одоо надад албан бичиг гэх юу ч алга !
Би барууны аялагч Бацкпацкэр-уудын адил шүүдээ

Ёоё ! Үнэхээр ядарч байна.
Хөгжилтэй орон гэж нэрлэгдээд байгаа улсын иргэд ямарч виз бичиг баримтны зовлонгүй дэлхийг тойроогүй хэрнээ улсууд руу нэвтэрч байхад би гэж ганцаараа тамаа цайсан аялагч.

Надтай аялах хүсэлтэй хүн лав олдоогүй. Байнга визний бэрхшээл. Сүүлдээ тэгээд виз өгч байгаа ч, миний хүний нутагт өнгрөөсөн өдөр бүр гэрлүүгээ харин нэг өдрийг авч байгааг ойлгодог ч болоосой ! тэглээ ч дэмий зарцуулагдаж байгаа мөнгө цаг зав гээд.

Шэнгэний виз Мороккогоос дахин авч байхдаа ч хэлсэн- Үнэхээр ядарч байна, байнга хар мянган бичиг баримт цуглуулах, гэж. Тэртээ тэргүй үлдэхгүй гэдгээ аялынхаа бичлэг баримтуудаар нотлоод байхад. Тухайн Элчин Сайдын Яамны бүх хүмүүс бараг над дээр ирж баяр хүргээд- Амжилт хүсье ! Чи Монгол залуу ганцаараа аялж байгаа сайн байна ! сайн яваад эх орондоо хариарай гэж хэлж байж билээ. Нэг цагийн дотор виз дараад өгсөн гэж найзууддаа хэлтэл итгэхгүй байсан.

Хүнийг ойлгодог хүн чанартай хүмүүс энэ хорвоогоор дүүрэн шүү гэдгийг мартаж болохгүй юм.

Интэрнэт, утас сүлжээнд ямар их хөрөнгө зарсныг бүү мэд.
Гэхдээ Монгол аялагч дэлхийг тойрохын тулд лав цүнх дүүрэн улс бүрийн нэрийг заасан бичиг баримт цуглуулах шаардлагтай юм байна гэдгийг ойлголоо.

Энэ мэтчилэн түүхүүд зөндөө байгаа бөгөөд, сүүлд Паспорт буландаа зургийн хамт байрлуулна.

Пасспотн загвар дээр судалгаа хийж, нарын зохион байгуулдаг баг гэж байдаг болвуу? Монголын иргэн гадаадад явахдаа хэрэглэж, улсынхаа нүүр царай болдог албан ёсны бичиг баримт юм шүүдээ

Одоогын хэрэглэж буй пасспортонд маш олон дутагдалтай талууд байдаг бөгөөд, өөрийнхөө аялын туршид бие болж байсан туршлагаасаа, бас үзсэн харсан санаануудаа энэ буландаа тусгаж байхаар Пасспорт гэдэг буланг нээсэн билээ. Монголын пасспортны ундсэн загвар нь босоо хэлбэртэй байдаг нь нүүрэн дээрь СОЁМБО үсэг, хуудасны дугааруудаас харагддаг.

Пасспортыг эргүүлхэд эхний нүрэнд Кирилл Монголоор бас Англиар хүсэлт бичсэн байдаг. Би аялын туршид янз бүрийн үндэстнүүдийн эхний нүүрийг үзхэд ерөнхийдөө төстэй санагдсан. бага зэргийн өгүүлбрийг зассан мэт. Харин Английн эхний нүүрэн дээр хатан хааны тушаасан хэлбэртэй хүсэлт байдаг. Гэхдээ энэ нүүрийг хэн ч нээж уншдаггүй гэдгийг өөрийн туршлагаасаа бас хэлий.

Өмнө бичиж байсан шиг. эхний нүүрэн дээрх загвар дээрээ мэргэжлийн загвар зохиодог хүмүүсийг оролцуулж, маш содон өвөрмөц Монгол маягийн байвал зүгээрсэн. Гадны аль ч улсын хилийн албаны хүн нээгээд түр саатхаар.

Уран гоё хийсэн байвал уншдаггүй юмаа гэхэд Монголын гадаад пасспортны дизайн санаанд нь үлдэнэ биздээ. Инээмсэглэж тамгаа саадгүй дарж юуний магад. Гадаадын хаант улс болон маш гүнзгы үндэсний соёлтой улсууд пасспортныхоо соёл дээрээ маш их анхаардаг юм байнлээ. Амэрик болон хөгжингүй орнуудийн иргэдийн гадаад пасспортны эхний хуудсууд дээр аялагчын анхаарах зүйлүүд бичсэн байдаг. Аялж байхдаа бичиг баримтаа хэрхэн хамгаалах, ямар үед элчин сайдийн яаманд хандах, осол гэмтэл гарвал хамгийн ойрийн төлөөллийн газар хэрхэнх холбогдох. дэлхий дахинаа байгаа тухайн улсийн элчин сайдийн яамд, консулийн газрийн хаяг эмайл, вэб.утас. гадаад хэргийн яамны гадаадад буй иргэдтэй харицдаг албны холбоо барих утас хаяг гээд иргэдийнхээ сайн сайханд анхаардаг улсуудийн пасспортыг нээхэд л андашгүй байсан юм. Мэдээж маш олон хүн амтай улсууд хүн болгоны гомдол асуудлыг шийдвэрлэх тийм их завтай биш ч гэлээ.

Тухайн төлөөлж буй газрын гол үүргүүдийн нэг нь иргэнийхээ эрх ашгийг хамгаалах билээ. Гадаад буй иргэн бур хийх юмаа олж ядан төвөг болгохгүй гээд тухайн албаны туслалцааны хэлбэрээс хамаарч янз бүрийн үнэ тарифтай байсан. Элчин сайдийн яамнаас баталгаа гаргавал тэдэн $ гэх мэт. Бас хэрвээ осолд орвол, бичиг баримтаа гээвэл тийм тийм арга хэмжээ юуний түрүүнд аваарай гэсэн сануулгууд байсан юм. Хааяа унаа хүлээж суухдаа аялагч хүнд хэрэгцээтэй хамгийн түрүүний мэдээллүүдийг уншиж чээжилж байх нь маш чухал шүүдээ. Тэгхээс пасспорт дуусах үед л очидог иргэний мэдээллийн төвийн ханан дээр байдаг цаасыг уншиж, хэдэн дугаарыг нь цээжилж тэмдгэлдэг хүн гэж байгаан юм бол. Монгол улсын пасспортны хэлбэр нь босоо гэдгийг нүүрэнд байгаа соёмбо, Монголиан Пасспорт гэдэг бичгээр таниад гадны албаны хүн нээтэл зурагтай, гол мэдээлэлтэй зурагтай 2 дахь нүүр нь хэвтээ байгаа ю юмдаа.

Ингээд нөгөө албан хаагч Монгол пасспортыг эргүүлж нүүрийг нь зөв харуулна. Ихэнх тохиолдолд хүмүүс будилан.

Дэлхийд Зөвлөлт орсын буянаар кирилл үсгээр уншиж бичдэг улсууд их байдаг бөгөөд Латин Кириллийн алинаар нь унших вээ! Гээд толгойн эргэн Монголчууд бид хүн төрлөхтний түүхэнд 10 цагаан толгой зохиож байсан гэж яридаг хэрнээ пасспортон дээрээ Монгол бичгээ Тамга төдийл барлуулсан байх жишээтэй. Манай нэг орос найз миний пасспортыг нээж үзээд үхтлээн инээж байсан, аргагүй шүүдээ орос аялгаараа монгол үгнүүд кирил үсгээс уншхаар юун сайхан байхав. Уул нь монгол хэлийг зөвхөн монгол үсэгнээс уншдаг цагаан толгойгоо сэргээвэл маш чухал гэж бодож байна. Нүүр бардам.

90 оны үед Монгол бичгээ сэргээх гэж оролдсон ч тууштай зөв бодлогоор хийгээгүй тул хүмүүсийг залхаасан юм. Өөрийн бичиг соёлтой байх ямар сайханийг Монголчууд эргээд ухаараасаа. Сүүлийн үед бичгийг Латин болгох яриа гарч эхэлсэн, тэгвэл яг л Африкийн олон орон шиг болно. Гадаа байгаа самбраа аль хэлээр нь бичснээ зарим нь ойлгохоо болидог. Жишээлбэл: ЭГЫПТ гэж англи хэлэнд бичдэг үгийг Монгол латинаар ЭГИПТ гэнэ, тэгхээр бас л инээдтэй болно шүүдээ! Ийм жишээнүүд хар мянгаараа гарна шүү! Зөвхөн хялбар массагэ, эмайл бичих гэж Монгол хэлээ бүүр эвдэн. Монгол бичгээс Кирилрүү шилжхэд соёлийн маш олон хохирол гарсан, зарим нь устаад үгүй болсон тул 3 дахь үеин бид одоо хохиролоо мэдэхгүй ч байгаа байх. Монгол хэл бол сайхан хэл шүү! Надад кирилээр бичсэн зүйлүүд одоо ч дотно санагддаггүй юм. Социализмийн үед Монголчуудийг хохироосон хамгийн том зүйл бол ургийн бичгийг зогсоож хүмүүсийг овоггүй болгосон юм. Ихэнх гадаад хүмүүс Овгийн нэр, Аавийн нэр тэгээд өөрийн нэр байдаг тул хэн нэгэнтэй андуурах гэсэн магдлал маш бага юм. Харин манаи нэрнүүд бүгд төстэй тул адил нэртэй хүмүүс Монголоор дүүрэн. Гаднах түрхүүр тийм шиж төрхтэй Бат гэж нэмж тодорхойлно. Ганц нэрнээс тодорхой болж болох байсан зүйлийг. Бас нэгэн будилаантай зүйл н Сурнамэ, ласт намэ, фирст намэ, гивэн намэ гээд л. Хааяа аавын нэрээс гадна овгын нэр дээр аавийнхаа нэрийг бичхээр албаний хүмүүс гайхаад, дахин асууж шалгаагаад байдаг юм.

Ямар Комунистууд овгийн нэрийг устгасан юм, тиймээс ааваараа бас овголдог гэж тайлбарлалтай биш. Шинээр овогтой болж байгаа ч гэсэн, тэр нь жинхэн соёл болтлоо дахиад хэдэн зуун жил хэрэгтэй. Натионалиты гэдэг асуултан дээр Монголиа гэсэн байгаа надад маш сонин санагддаг юм .Хүмүүс надаас хаанах вэ? Гэж асуух үед МОНГОЛ гэж хариуулдаг юм. Монголиан гэж хэлэх үед –үгүй! Монголиан Мусиц, Монголиан Цултурэ гэж англиаар хэлж болно харин хүний хувид МОНГОЛ гэж хэлээрээ гэж засварлдаг юм. Сиэрра Лэоний хашааны гадаах залуус ч бас Монголиан гэж өнөөдөр хэлхэд засаад, хүнийг Монгол гэж хэлээрээ гэж зааварллаа.

Бид өөрсдийгөө Монголиан гэж нэрлхээ болиод МОНГОЛ гэж хэлэх н зөв байх! Францэ болон нэлээд олон улсын хэлэнд МОНГОЛИАН гэдэг нь оюны хомсдолтой гэдэг утгатай адил байдаг тул ИьМ МОНГОЛ гэж хэлэх нь зөв болвуу! Натионалиты МОНГОЛ! Бас пасспортон дээрээ Овог нэрээ бичих үед бүгдийг нь Латинаар бичсэн байдаг бөгөөд Монголд Латин үсэг гадралдаг хүн тийм их ч биш байхаа! Тэглээч үндэсний бичгийн үсгээ Кирилл гээд заасан байгаа юм бол ягаад Латинаар л зөвхөн бичсэн байдаг юм болоо. Английн латин уншлаг бас кирилээс өөр байдаг тул зарим хүмүүсийн нэр нь өөрчлөгдөх магдлалтай байгаа юм. Бас нэг сонирхолтой байж магад гэсэн зуйл нь Монголийнхоо пасспортон дээр Аргын болон Билгийн тооллыг хийвэл ясан юмбэ? Соёл хэлбэрээр. Пасспорт нь баримтаас гадна тухайн үндэстний хэл соёлийн таних тэмдэг юм шүүдээ.

Угаасаа аргийн тооллийг гадныхан ашгилах юмчин. ЭТХИОПИА улс н өөрийн 13 сартай калэндартай байсан, саяхан мянганыхаа шин жилийг тэмдгэлсэн. Маш олон хүмүүс үүгээр нь тус улсийг хүндэлдэг гэж сонссон. Миний бодлоор явж явж билгийн тоолол нь байгал цаг агаарын зөв тоолол байсан байхаа. Цаг хугцаа сар , жилүүд бүгд л 60 тоонд багтаж байгааг өвөг дээдэс мэдээд ийм тоолол гаргасан бишүү? Бид л гадаад бүхэн сайн, зөв гэж итгэснээс 100-наар тооллогоо хийгээд байгаа шүүдээ! Тэр нь буруу биш! Гэхдээ… Би хүмүүсд Монголчууд 2 тоололтой гээд учрийг нь хэлхээр үнэхээр бишэрдэг шүү! Цаг агар, байгалийн соронзол хэлбэлзэл энэ тоон дотор давхцдаг тул энэ жилд саг агар тийм байх болно гэж хуучнийхаа тэмдэлуудээс хэлээд байгаа юмшүүдээ! Бид агуу соёлтой улс, үүнийгээ Пасспортон дээрээ тавиж бусдийг бас дагуулбал яасан юм? Ирээдүйд Чристийн төрсөн өдрөөс тоолж эхэлсэн 2008 он гэдэг тооллоосоо татгалзаж Монголын байгалийн тооллогт шилжуулэх хөтөлбөр ч хийж болно шүү! Бид өөрсдөндөө итгэлтэй байвал биднийг сонсох улс зөндөө байгаа шүүдээ! Би зургаан сард төрсөн түүнийг ЖУН гээд тэмдгэлсэн байгаа, харин англи хэл мэддэггүй хүн үүний учрийг олох гэж зовондоо. Лав хүнээс асуун эсвэл 12-ийн дотор таахыг хичээнэ. Хүйс гэдэг дээр М гэсэн үгийг жирийн Монгол залуу эсвэл хээр холын пост дээр байгаа хэлний бэрхшээлтэй байцаагч юу гэж ойлгох вэ? Мон, Мин, Мун, Ман.ин!!! Тэгээд Ф гэдэг үсэг Монголын кирил цагаан толгойноос хайгаад ч олохгүй! Хүн бүр Латин, Англигуй шуудээ! Юмийг али болох Ундэсний хэлээ хундэлж, хамгаалсан, Монголчууддаа хялбар байхаар хийх ёстой. Хаятад хэлний ханз үсэг хамгийн төвөгтй үсгийн хэлбэр, гэхдээ тэд үүнийгээ хадгалж сурталчилж хамгаалснаар дэлхийн соёлийн язгуур улс гэж нотлоод байгаа юм шүүдээ! харин бид тэр олон цагаан толгойгоо ийм зүйлүүдээс эхлэн сэргээх хэрэгтэй болвуу! Бид Монголийнхоо албан ёсны гадаад пасспортон дээрээ Монгол хэлээрээ бичихгүй байгааг анзаарахгүй байж, гудамжинд байгаа хувийн компаний самбар дээр нээнтэг тавиад байгаа юм бишүү? Миний энхүү тэмдэглэл нь шүүмжлэл гэхээсээ илүү санаачлаг гэж ойлгоорой! Үргэлжлэлтэй

Сайн байна уу? миний энэ тэмдэглэл ”Монгол Бадарчин” цувралын  2 дахь бүлэг болох “Амьдрал Сайхан шүү” номд орж байгаа тул түүнийг авч уншаад блогийн зургуудтай хослуулж, миний аяллыг илүү сайн мэдрээрэй! Баярлалаа.

]]> http://www.amai.mn/archives/746/feed 14 http://www.amai.mn/archives/580 http://www.amai.mn/archives/580#comments Thu, 04 Oct 2007 01:17:14 +0000 amai http://amai.dot.mn/?p=580

Паспортны түүхийн талаар бичихээр шийдлээ.

Юуны түрүүнд нэгэн түүх санагдлаа. Миний Паспортны зураг дээр би КОСТЮМ өмссөн маш бизнес царайтай гарсан, Аяллын явцад хүмүүс миний паспортны зургийг болон намайг хараад маш их гайхаж байсан. -Яагаад ийм ажил хэрэгч гарсан юм бэ? гээд. Манайд Паспортны зураг авхуулахдаа маш серёзний хувцасласан байх ёстой гэж тайлбарлахыг хүссэнгүй! Ихэнх ВИЗА авахад бэрхшээлтэй байдаг улсуудийн иргэд болон Эx Социалист улсууд бас ингэдгийг би олж мэдлээ.

Манай ах анх гадаад Паспорт авахаар болоод, ганцаараа зургаа авхуулаад аав дээр ирж. Тухайн үед Реп бүжиглэдэг хамтлагт байснийх уу, “WANTED” эрэн сурвалжилж байна гэж нэрлэж болох халзан этгээд зургийг харсан аавийн нүд нь орой дээр гарж билээ. Тус өдөр нь материалаа тушаах ёстой байсан тул ахыг дагуулаад костюм өмсүүлж, зургийг нь авхуулахаар дагуулж явсан юм.

Тэрхүү “Эрэн Сурвалжилж байна” гэдэг зургийг одоо болтол хадгалдаг бөгөөд хүүгээ санах болгондоо тэр зургийн түүхийг ярьж өгж, бүгдэнтэй хамт инээлддэг юм. Үнэхээр зургаа авхуулах өдөр нь Стиль гээд үсээ халзан засуулаад реп хувцалсан байсан тул тэр зургийг харсан ямарч улсын консулийн алба Виза өгөхөөс татгалзах байсан байх. Хэ Хэ.

Хамгийн эртний бичиг баримт нь Эртний Персийн үеийнх олдсон байдаг юм. МЭӨ 450 оны үед. Ихэнх орнуудад нутгийн захиргаанаас зөвшөөрлийн бичиг гэж авч тухайн хүний товч мэдээллийг бичдэг байж. Дэлхийн нэгдүгээр дайн хүртэл жигдрээгүй зарим үед гэр бүлээрээ ганц бичиг баримттай байж.

Дэлхийн нэгдүгээр дайны үед Европийн улсууд бичиг баримтийг илүү хэрэглэж эхэлж, харин дайн дууссаны дараа “league of Nation” буюу Үндэстнүүдийн холбоо 1920 онд “Paris Conference on Passports & Customs Formalities and Through Tickets” Парис хотод Паспорт Хяналт шалгалтийн талаар уулзалт хийж анхны Паспортны нэгдмэл дүрмүүдийг баталсан билээ. Тухайн үеэс зураг нь Паспортонд байх зайлшгүй болж. Дэлхийн 2 дайны дараа 1947 онд Нэгдсэн Үндэстний Байгууллага/ НҮБ/ болон Олон  Улсын Иргэний Тээврийн байгууллага илүү боловсронгуй болгосон юм.

Ordinary passports /Энгийн паспорт / жирийн иргэд гадаадад зорчих үедээ авдаг.

Diplomatic passports/ Дипломат паспорт/ Дипломат албан хаагчид болон албан ажилаар яваа хүмүүст олгон, Улс бүрийн хууль захирамжаас шалтгаалан тэр бүр халдашгүй эрх эдлэхгүй байж болно. Ийм паспорттойч гэсэн зарим улсуудад Виза авах шаардлагтай.

Official or Service passports /Албаны паспорт/ Манай гэрийхэн хуучин ийм паспортоор Польш явтал хил дээр гаалийхан паспортны Кирилийг уншаад- Яагаад АЛБАНИЙ иргэн Монгол Паспорттой байгаа юм? гэж төвөг болж байсан гэсэн. хэ хэ.

ВЭНИЙ конвенцээр батлагдаагүй Дипломатууд болон төрийн албаны ажлаар яваа хүмүүс эзэмшинэ.

Alien’s passport / Өөрийн бус иргэдийн паспорт/ Өөрийн улсын иргэн биш хүмүүст олгодог паспорт. Монголын иргэд өмнө нь Тайвань явахад хил дээр паспортыг хурааж аваад оронд нь Тусгай бичиг өгдөг байсан гэсэн түүнийг гэж бодож байна.

Internal Passport/Дотоод паспорт / Манайд хуучин хэрэглэж байсан дотоод паспорт. Иргэдийнхээ дотоод шилжилт хөдөлгөнийг хянахын тулд бий болгосон баримт.Саудийн Араб, Хятад , хуучин комунист улсуудад хэрэглэдэг.

Temporary passports/Түр паспорт/ Өөрийн паспортоо алдсан бөгөөд яаралтай аялах шаардлагатай байгаа иргэдэд түр олгодог. Энэ паспорт нь гарах хуудсаас өөр!

Business passports /Бизнес паспорт/ Барууны орнуудад их аялдаг , гадаад дотоод бизнес их хийдэг иргэддээ ийм төрлийн паспорт олгодог юм байнлээ. Нийт 60-90 хүртэл хуудастай. Манай гадаад хэргийн яам байнга гадаад дотоод явдаг хүмүүст ийм паспорт өгч эхэлбэл, Иргэний бүртгэл мэдээллийн төвд байнга очиж дууссан паспортоо солиулах гэж төвөг болдог мөнч олон хүнд буян болондоо.

laissez-passer/ / НҮБ зэрэг байгууллагаас олгодог / Дайны бүсэд байгаа эсвэл өөрийн улс хүлээн зөвшөөрөгдөөгүй улсад түр олгодог пасспорт.

ийнхүү паспортны талаар товч тэмдэглэл бичлээ, сүүлд үргэлжлүүлнээ!