Facebook – дээрээс

2011 оны 11 сарын 22

АНУ. Чикаго хот

Миний ном таалагдсан бол, сурталчилгаа өвөрмөц болж чадсан бол. LIKE дарж SHARE хийгээрээ.

Таны дэмжлэг над болон миний аялалд маш чухал байна!

Миний энэ рекламыг чангалж байгаад сонссон хүн байна уу?

Цаас юм болхоороо чимээгүй, ширээн дээр хэвтэж байгаа 2 ном. Төсөөлөөд үздээ. Ном руу хартал тэр дотор байгаа бүх үйл явдлууд сонсогдоno.

Номын хуудсыг эргүүлэх болгонд тухайн хуудсанд тохирсон дуу чимээ дагалдаж байна. Магадгүй ирээдүйн ном болж болох

Хүүхэн харааны хөдөлгөөнийг тооцоолж тухайн хөгжим дээр үйл явдал, хэлж буй хүний хоолойны өнгөхүртэл мэдрэгдэнэ. Зүгээр видео кино үзэж буй мэт биш, ҮСЭГ гэдэг дүрсүүдийг нийлүүлэхэд чихэнд чимээ сонсогдоно.

Санснаас Номыг Chillout хөгжмийн чимээнд унших сайхан байдаг шүү.

ХЭРВЭЭ НОМ ЧИМЭЭТЭЙ БАЙСАН БОЛ гэсэн бичгийн дараа миний номонд орсон тэмдэглэлүүдийн үйл явдлын чимээ дуугарч байна.
Монгол Бадарчин номын 1-р боть болох ГАЙХАМШИГТ ЕРТӨНЦ номонд орсон ЧИМЭЭ гэдэг тэмдэглэлийг уншсан хүмүүс санаж байна уу? Өглөө хүйтэн хөлстэй сэрээсэн ЧИМЭЭ. Тэгээд чимээний төгсгөл хэсэгт эхний бөмбөг унаж байгаа. Зарим бөмбөг Чингэлтэй дүүргийн хэмжээтэй газрыг тэгшилсэн байсан. Тэгээд –ИЗРАЙЛЬ УЛС ХЕЗБОЛЛА БҮЛГИЙН ДАЙРАЛТАНД ӨРТЛӨӨ!!! гэсэн өгүүлбэр хэлж байгаа. Тэр үед үнэхээр сонин үйл явдлууд болж байсан. Орос, англи хэлийг ойлгодог Харилцаа төгссөн Монгол залуу Орос улс болон Араб, Израйль улс болон АНУ-ын хооронд хийж буй дайн шиг олон мэдээллийн урсгалыг мэдэрсэн.
Харин сүүлийн хэсэгт гарч байгаа КИРГИЗ ЯСТАНГУУДЫН (КИРГИЗСТАН) улсын мэдээгээр төр засгийн газрын тухай ярьж байгаа. Төр иргэд хоёр хэл амаа олж бие биенээ зохицуулж чадаагүйн тод жишээ! 170 гаруй хүнээ хувьсгал хийж байгаа гэж алуулсан. Тийм улсад иргэд цагдаа нартаа итгэхгүй (гэмт хэрэг өсөхийн шинж) цэргүүдээсээ айдаг болдог юм.
Ийм үйл явдлуудыг харуулах гэж оролдсон.

Монголын телевизийн рекламуудыг харж байхад дандаа л гадны рекламуудыг дуурайсан байдаг.

Ичих ч үгүй энэ рекламтай яг адил хий гэж ярьж байдаг.

2009 оны 11 сарын 27 ны өдөр Унгар улс Будапешт хот

Өнөөдрийн СКАЙ ТВ-ээр Америк улсад Их Британи улсаас сууж байсан бүрэн эрхт элчин сайдаас Америктай хамт Иракийн дайнд оролцох нь зүйтэй байсан эсэх талаар асуулга тавиж эхэлж байна.

Химийн зэвсэг олоогүй уг дайны үр дүнд маш олон Британа болон уг цэргийн эвсэлд цэргүүд амь насаа алдсан билээ. Ирак улсын амь үрэгдсэн иргэдийн тоо бол мянгыг эхний өдрөөс давсан.

Нэг хүний амь нас ямар үнэтэй билээ?
Та нар гэр бүл найз нөхдийнхөө хэн нэгнийг алдахад ямар байдаг билээ?

Гэр бүлүүд хайртай дотны хүмүүсээ түрэмгийллийн болон үргэлжилж буй иргэний дайны үед алдсан бөгөөд, хэний буруу вэ? Гэдгийг хойч үедээ сануулж үлдэн гэдэгт эргэлзээгүй юм.

Монгол улсын ерөнхий сайдын албыг хашиж байхдаа Үндсэн хуулийн Гадны цэрэг зэвсгийн эвсэлд элсэхгүй гэсэн заалтуудыг зөрчиж, Монгол улсын аюлгүй байдалд огт заналхийлээгүй, НҮБ-ийн аюлгүйн зөвлөл хүлээн зөвшөөрөөгүй тийм түрэмгийллийн дайнд Монголынхоо цэрэг эрсийг илгээж амь насанд нь аюул учруулсан хүн Монголын түүхийг хүний цусанд хутгасан юм.

Экс ерөнхийлөгчид ардчилсан нийгмийн иргэний хувьд асуух зүйл маш их байна. Ирээдүйд асуух л болно!

Яагаад?

Энх тайван оршин буй Монгол улсын нисэх онгоцны буудалд 9 сарын 11 ний өдөр өндөржүүлсэн байдалд иргэд болон зочидоо шалгаж байна, Яагаад цэрэг зэвсгийн сүр хүч болсон Хар тугаа хүний дайнд зориулж тахиж байна? Яагаад Монгол хүн өрөөлийн дайнд хүний цус урсгасан байна?

Яагаад дайнд огт хамаагүй газар нутгаа хүний цэрэг зэвсгийн чөлөөтэй нэвтрэх бүс болгож байна? 90-ээд онд бид арай гэж аюлгүй байдлаа баталгаажуулсан биздээ.

Уг дайн өнөөдөр болж байгаа юм шиг боловч, 800 жилийн өмнө байсан түүх бидний хувьд өчигдөр юм шиг санагдаж буйтай адил, Иракийн ард түмэнд уг дайн нь дараагийн хэдэн зууны туршид дуурсагдах болно.

Өмнөх түүхийн зарим нэг алдааны уршгийг 800 гаад жилийн дараа дэлхийг тойрч буй би эдэлж байгаа шиг, ирээдүйн өөрийн иргэдээ дахин олон зууны туршид хүний муу хараанд оруулах тэнэглэлийг яагаад хийвээ?

Монгол гэж өөрийн эдийн засаггүй, улс төрийн хямралтай, цэрэг зэвсгийн хүчин чадалгүй тийм улс хүнийг дагаж савсагнаад, бууны нохой адил бусдын дайнд татагдан орсон нь, бидний тэнэгийх бас ирээдүйгээ боддоггүйх болвуу. Зарим улсууд Нато нэрээр уг дайнд оролцох болсон ч араа бодож, цэргийн эмч болон техникийн ажилчдыг илгээж байхад бид юу билээ!

Түрэмгийлэл хийсэн улсынхаа иргэний амь насанд хүрсэн маш том гэмт хэргийн цаана 20 хон жилийн түүхтэй ардчилсан нийгэмтэй гэх Монголын нэр бус, 803 жилийн түүхтэй Монгол улсын нэр орсон байгааг анзаарсан хүн байн уу? Монгол шиг цэрэг дайны том түүхтэй улсын нэрийн хажууд огт цэргийн ажиллагаа явуулж байгаагүй улсууд жагсаалттай байсныг олон улсын хэвлэл мэдээлэл үзүүлж шүүмжилж шоолж байгааг би харсан.

Дэлхийн хамгийн аймшигтай дайнуудын нэг 2-р дайн дууссаны дараа Улс орнууд нэгдэж – Хүчтэй нь сулыгаа эзлэн түрэмгийлдэг байдлыг зогсоож улс хоорондын харилцааг зохицуулдаг дэлхийн хэмжээний байгууллага үгүйлэгдэж буйг ойлгосон тул, ийнхүү НүБ гэж дэлхийн байгуулгыг санаачилсан юм.

Хэдийгээр нэгдсэн үндэсний байгуулга дотор Аюлгүйн зөвлөл гэж цөөхөн хэдэн улсуудтай зөвлөл байдаг ч, уг зөвлөлийн зөвшөөрөлгүйгээр хийсэн ямар ч дайн нь хүн төрлөхтний эсрэг бөгөөд, түрэмгийлэлийн дайн гэж тооцогдох юм

Бид үндэсний мэдээллийн аюлгүй байдлаа алдснаас гадна, юмны цаад учрыг огт бодохоо болисон нь харагдаж байгаа билээ. Олон энгийн иргэд амь насаа алдаж буй дайныг гэр бүл найз нөхөдтэйгээ CNN тв-ээр шууд үзэн, өндөр төсөвтэй видео кино шиг биширч байхдаа, -Энэ байдал миний хоттой болсон бол яахуу? Тэр амь насаа алдаж буй хүмүүс хүүхдүүдийн оронд би эсвэл миний гэр бүл найз нөхөд байсан бол ямар аймар вэ? Гэж боддог хүн даанч үгүй болсон байндаа.

Хүний түрэмгийллийн дайныг шүүмжилдэг, эсэргүйцдэг байсан үе маань үгүй болждээ!

Уг дайны гол шалтгаан нь химийн зэвсэг гэж байсан боловч, газрын тосыг нь булаан авахаас гадна газарзүйн байрлалд байсан гэж манай тагнуулын болон гадаад харилцааны байгуулгууд дүгнэлт гаргах зоригтой болсон үед би тусгаар улс гэж өөрсдийгөө тооцох болвуу.

Нэгэн үлгэр зохиож үзлээ.

НЭГ АНГИйХАН

Дэлхийн улс орнуудыг нэг ангийхан гэж үзий.

Тэр ангид хүчтэй атаман хэд хэдэн хүү байдаг, бас ухаантай сэргэлэн хөдөлмөрч хэдтэй. Бас баян айлын маш эрхэмсэг хэд. Харин бусад нь саарал олон.

Монгол гэж жаал хүү ангидаа маш эртний удмын хүү гэж танигддаг ч, аав ээж нь архи ууж амь амиаа бодож байгаад гэр бүлээ дампууруулсны гайгаар хүүдээ хүмүүжил, хүн чанар боловсрол гэж юу байдгийг зааж амжаагүй юм. Эмээ өвөө нь хөдөөний бөдүүлгүүд гээд аав ээж нь хүүрүүгээ ойртуулдаггүйгээс хүү гэр бүлийн түүх соёлоо өөрөө ч мэддэггүй нэгэн. Тэгээд л ганцаардсан хүү хичээлийн гадуур цагаар гэртээ сууж гадны үл мэдэх хэлээр гарч буй өнгөтэй зүйлүүдийг үзсэн нь тухайн хүүгийн хүмүүжил болсон юм.

Хүүгийн гэр бүл мөнгө тааруу тул тэр болгон бусадтай адил зүйл хэргэлж чаддаггүй нь мөнгөтэй эсвэл юм үзсэн хэдийг дагахаас өөр аргагүй болгодог.

Ширээний ард өөр 2 хүүхэдтэй суудаг бөгөөд биеэрээ том Рус гэж хүү нь гэртээ олуулаа бөгөөд бусад дүү нараа бодвол аавын жинхэнэ хүү юм. Харин нөгөө талд суудаг Хан гэж хүү хэд хэдэн дүүтэй бөгөөд тэдэндээ нэлээд атамандуу юм.

Тэр зангаа хааяа Монгол хүүд бас гаргадаг тул тэрээр ялтачгүй Рус-тай арай ойр суухыг хичээдэг юм. Ану гэж хүү ангийн атаман бас маш баян айлын хүү, түүний нагац Англи хүү биеэрээ жижиг ч шөрмөстэй, уг ангид олон удаа улиран сурч байгаа тул бусдынхаа өмнө нэр хүндтэй. Монгол хүү хэдийгээр ангийхан дотроо биеэрээ том ч, зүрх сэтгэл нь хайр халамж гэр бүл гэдэг зүйлээс холуур байсан тул зөвхөн үзэн ядалт тэгээд бусдыг дууриах гэсэн зүйлсээр дүүрсэн байгаа юм.

Түүнийг ангид анзаарч харицдаг хэнч байхгүй бөгөөд эмээ өвөөгөөс нь уламжилж ирсэн хэдэн ховор тоглоомыг нь хажуугийн Хан болон Рус сонирхож бусад ангийихан ч гэсэн хааяа авахыг хүсдэг юм. Тэр хэдэн тоглоомоо өгчих юм бол өөрийн боловсролгүй, итгэлгүй Монгол гэж хүү ямарч хэрэггүй болох тул харуулсан болоод л гартаа чанга атган ганцаардаж суудаг нэгэн.

Бага ангид байхдаа Хан хүүд нэлээд дээрэлхүүлсэн тул Рус хүүтэй дотно найзын харилцаатай болж, хааяа гэрээсээ тоглоомоо бэлгэлж, оронд нь дээрэлхүү Хан хүүгээс хамгаалуулдаг байж. Гэтэл нэг өдөр Рус хүү хүчээ алдаж, харин уйггуй хөдөлмөрч Хан хүү ангийн атаман Ану хүүтэй энэ зэрэгцээ дуугарах болж.

Дээрэлхүүлэхээс айсан Монгол хүү Ану гэдэг нөгөө эгнээнд суудаг атамантай сайн харицаатай болохын тул арга хайж эхэллээ. Ануд бүгд сайн яагаад гэвэл тэрээр гэртээ хийж авчирдаг ногоон хоолонд бүгд дуртай.

Бас элдэв тоглоом бичлэгүүдээр бусдыг дагуулна. Ану-д яг сайн найз гэж байхгүй, бага байхад нь дээрэлхдэг байсан Англи нагац хүү томроод ирхэд айдаг болсон тул, данхар биетэй Рус болон Хан хүүтэй хааяа нэг гар зөрөлдөнө.

Гэхдээ нөгөө хоёр нь одоохондоо түүнээс айна. Ахлах ангид орох тусам Хан хүүгийн бие бялдар арай хурдан хөгжиж, гэр бүлийх нь санхүүгийн байдал ч гэсэн өмнөхийг бодвол хязгааргүй сайжирсан. Ангийхан Ану хүүтэй муудалцах үед Хан хүүтэй нөхөрлөн, байгаа зүйлүүдээ хуваалцана.

Монгол хүү Ану хүүд тал засахаар шийдэж боломжийг хүлээж байж. Нэгэн өдөр Ану хүү ангийн Ирак хүүтэй муудалцаж, Ирак хүү олон найз нөхөдгүй ч өөрийн гэсэн хүч тамиртай, хэр барагийн үед бууж өгдөггүй хүү байж.

Анугийн авахыг хүссэн зүйлийг Ирак хүү өгөхгүй гэснээс болж зодоон үүдэж. Олон нь нэгийгээ баридаг хуулийн дагуу, Ану хүү бяр хүчээрээ Иракийг газар унагах үед Анугийн бүх найз нар учир начиргүй түүнийг тал бүрээс балбаж гарж.

Ангийхан дотор өөрийн соёл мэдлэгээрээ эхний хэдэд ордог Франц хүү бусдад хийж буй зүйлийн бурууг тайлбарлах гээд барсангүй.
Рус хуу ч ийм балай байдлыг эсэргүйцэж ангийн зөвлөлөөр уг асуудлыг ярилцахыг хүсэж. Ангийн зөвлөлийн дарга ямарч эрх мэдэлгүй тул хараагүй юм шиг царайллаад улмаар шүүмжилсэншүү болоод өнгөрч.

Бага байхдаа нэг үе маш зодоонч байгаад, бусдад даруулсныхаа дараа хичээл номондоо анхааардаг болсон Япон хүү хүртэл гэнэт юм нь хөдөлж уг ёс бус зодоонд оролцсон боловч, буруугаа ойлгож.

Ирак хүү газар унаад уйлж байх үед Монгол хүү бусдыг дагалдан баясч хэд хэд өшиглөөд авж, Үүгээрээ Ану хүүгийн анхаарлыг татаж нэг өдөр намайг хамгаална байх гэж санж.
Ану хүүгийн үүсэл гарал нэлээд эргэлзээтэй бөгөөд, шинээр ангид шинжиж ирсэн юм.

Мөнгө эрх мэдэл гэдэг дүрэмд автсан тул, Монгол хүүгийн хийсэн зүйлээс – Энэ хүү бол биеэ даах чадваргүй, өөрийн бодолгүй дагалдан баясагч байсан байнадаа!

Гэсэн дүгнэлт гаргаж, ангийн бусад хүүхдүүд уг шудрага бус үйл явдалд орсон хүүхдүүдийг шүүмжлэхдээ дагалдан баясагчдыг илүүд үзэн ядаж. Дунд ангиасаа ахлах ангид орох үед хүүхүүдийн бяр булчин өөрчлөгддөгийг Монгол хүү мартцан бололтой.

Гэхдээ хамгийн том алдаа нь Ану хүү Ирак хүү бие биенээ ойлгоолцоод яваандаа сайжирвал, дагалдан баяссан Монгол хүүгийн өшиглөлтийг насан туршдаа санаж.
Сургуулиа төгсөн, Их сургуулийн, Амьдрал гээд цаана их хугацаа байна. Ирак-Аавыг нь ганцаардаж дээрэлхүүлж байхад тэр Монгол хүү дагалдан баясаж байсан юм.

Түүнд итгэж болохгүй шүү!

Түүх гэж мартагддаггүй, түүхээ ухаантай зөв бүтээгээгүй ард түмэн байнгын тэмцэл дайн дунд байдгыг би олж харлаа. 500 жилийн өмнөх түүхээс болж хөрш ах дүү нэг улсын иргэд бие биенээ алж устгасан гашуун сургамжуудыг би ойлголоо.

Түүхээ мэддэггүй, түүнээс сургамж авдаггүй, ирээдүйгээ харж чаддаггүй тийм хүмүүсийг 21 оны хувьсгал өнгөрөөд 70 жилийн дараа дахин гаргасны уршгийг бидний хойч үе хүртэл эдлэх болно гэж бодхоос…

2009 оны 11 сарын 27 ны 4:18 минут Унгар улсын Будапешт хот

Дөнгөж сая утас дугарч, ул мэдэх дугаарыг хариултал гэрээс маань яриж байлаа.

– Өө за, миний хүү сайн сууж байна уу?

Гэж бага зэрэг Албаны маягаар ээж асуулаа. Хүүгээ Та-лаж байгаа ч юм шиг. Яасан байдаг билээ? гэж ч бодлоо

Аялалаа амжилттай үргэлжлүүлж буйгаа хэлээд

– Ээж таны найз Цэндсүрэн эгч, Туяа эгч нартай хамт энд байгаа, Цэндсүрэн эгч Унгар дахь Монголчуудын холбооны ерөнхийлөгч юм байна, тэгээд намайг аялаж буйг мэдээд гэртээ байрлуулж байна.

Хүний нутагт надад ээж минь болж байна! Гэж хэлэх үед
– Өө за за, аштай юудаа. Амьдарлын ухамсартай сайн хүн байгаа юм шүү! Гэж хариуллаа. Унгар улсад ирээд нийслэлд нь байрладаг манай элчин сайдын яаманд хоёр хоносон бөгөөд зочин хүлээж авах байргүй тул Монголчуудын холбооны орлогч Энхбат гэж залуутай танилцуулж, улмаар түүний тусламжтай байрлах газар хайж эхэлсний үр дүнд ийнхүү Цэндсүрэн эгчтэй эцэстээ таарсан юм.

Хүний гэрт байхаас Монголчуудынхаа гэрт байх нь хамаагүй амар байдаг, хоол унднаас авахуулаад заавал соёлтой дүр эсгээд байхгүй.
Би өөрийн Албаны ногоон пассспортоо ашиглахаа болиод улаан пасспорттой үргэлжлүүлэх шийдвэр гаргасан юм.

Учир нь 2 жил хагасын өмнө Өмнуд Африкт байхдаа пасспорт дуусч огт элчин сайдын яамгүй Африк тивд гадаад хэргийн сайдад хүсэлт гаргаж, намайг дэмжээд Албаны пасспорт олгож байсан боловч, тогтворгүй төрийн гайгаар сайд солигдож, түүнээс хойш 4 хүн энэ албыг хашиж, түүхэнд хийж буй анхны том аялалыг түр засгаас анхаарах горидлого огт үгүй болсон юм.

Түүнээс гадна манай ногоон пасспортны хүчин чадал нь жирийн Америк Япон, Европын холбооны пасспортноос бараг хоёр дахин сул байгаа нь манай Албаны хүмүүсийн хажууд жирийн 16 нас хүрсэн дээрх улсуудын иргэд илүү чухал буйг ойлгосон юм.

Миний аялал маш олон бэрхшээлүүдтэй тулгарч байхад дахиад энгийн улаан пасспортны бэрхшээл ямар байдгийг хүний нутагт 8 сар виз хүлээж байсан туршлагаасаа ойлгож байсан ч, бүхэл бүтэн Тусгаар улсыг төлөөлж явна гэдэг ямар их хүнд ажил юм бэ гэдгийг биеэрээ ойлгосон юм.

Амьдарлын утга учир, олон улсын харилцааны судалгаа явуулж буй 4 жилийн хугацаанд сайн муу янз бүрийн хүмүүстэй учирч байсан бөгөөд, усыг нь уувал ёсыг нь дагах нь тэр болгон албан ёсны дүрмийн дагуу байх боломжыг хааж байсан юм.

Буу зэвсэг, мабо, хууль бус зүйлүүдтэй байнга таарч байлаа. Жирийн Монгол залуугийн хийж чадах зүйл бол энэ талаар өөрийн тэмдэглэлээ сэтгүүлч шиг бичих болохоос уг үйл явдалд хөндлөнгөөс оролцох боломжууд хязгаарлагдмал, зарим үед аюултай ч байсан юм.

Ээж маань – Миний хүү! Чиний энгийн пасспорт, шинэ Голомт виза карт, тэгээд захиаг DHL-ээр явуулсан шүү, хүлээж аваарай, 50000 төгрөг, үнэтэй байсан. Гэж хэллээ. Улаан пасспорт, дансандаа
70-хан доллартай Голомт банкны виза карт тэгээд захиаг хүлээж авахад маш үнэтэй илгээмж санагдлаа.

Монголд буй DHL компанируу захиаа бичээд –Намайг ивээн тэтгэдэггүй юмаа гэхэд ядахнаа эх орон, гэр бүлтэйгээ холбогдох захиа илгээмжээр харилцах тэрхүү боломжоор хангаж өгөөч гэж асуумаар санагдлаа.

Удалгуй аав маань утасыг шүүрэн авч – Миний хүү чамд баяр хүргье! Гэлээ. Зааг юу болсон гэж баяр хүргэж байгаа билээ? Гэж бодохын зуур

– Монгол улсын шинжлэх ухааны академийн олон улс судлалын хүрээлэнгийн эрдмийн зөвлөл чамд Олон улс судлалын Проффессор цол олгосныг өчигдөр мэдэгдлээ! Гэлээ. Шинжлэх ухааны академийн профессор цол хүртэнэ гэдэг манай Сонгуулын шоу бизнесс болсон Гавьяат, ардын гэсэн олон төрлийн шагналуудыг бодвол хамаагүй бодит бөгөөд олон улсад хүлээн зөвшөөрөгдсөн цол хэргэм юм.

-Миний хүү 30 хан насандаа ийм том цол хүртэж буйд аав нь баяртай байна! Гэж давхар хэлээ. Миний аав насаараа боловсролын төлөө тэмцэж, сурсан мэдсэн зүйлээ залуу үедээ хүргэж, улмаар улсынхаа ирээдүйд зориулж байсан юм.

Харамсалтай нь хүүхдүүд нь гэж сурлага боловсролдоо тааруу, хайнга байсанд тухайн үед харамсаж байсан байх. Харин энэ удаа бүх юм өөр! Аав ээжийнхээ ачийг хариулах нь миний маш том үүрэг гэж би итгэдэг.

- Чи миний хүү л юм бол СУИС-аа болиод ОУХ дээд сургуулийг дүүрэг, харин дараа нь хүссэн зүйлээ хий! Гэсэн аавын албан шаардлагын дагуу Монгол Улсын Их Сургуулийн Олон Улсын Харилцааны дээд сургуульд хүчээр орж байсан юм.

Харин сургуулиа төгссөн жилдээ мэдлэг боловсролын гайхамшгийг мэдэрсэн тул нэгэн зэрэг СУИС болон Удирдлагын академид өөрөө өглөө босоод шалгалтаа өгж мэдлэгийн цангаагаа үргэлжлүүлэн тайлж эхэлсэн юм.

Бадарчилж байгаа өнөө үед тэрхүү мэдлэг боловсрол ямар чухал буйг улам бүр мэдэрч байна, харин манай Шинжлэх Ухааны Академи миний аялалыг анхааран авч, Миний Харилцааны захирал, багш маань байсан профессор Бор багштай хамт уг цолыг надад олгож буй нь миний богино амьдралд тохиож байсан хамгийн гайхамшигтай бахархууштай зүйлүүдийн нэг гэж хэлж болохоор юм.

Хэдийгээр Бор багшийнхаа боловсрол, олон улсын харилцаанд хийсэн нөр их ажлын хажууд миний 4 жил юу ч биш боловч, Сургаал үгийг нь сонсож дүгнэлт хийж хэрэгжүүлсэн шавь нь амжилттай яваад ямарч багш баярлана гэж бодож байна.

Миний хүү! Чиний асуулгаж санаа зовж байсан Ленины музейн талаар аав нь бас захиа явуулсан түүнийг уншаарай гэж хэллээ. Улсын оюуны болон иргэдийн өмч байх ёстой Их Сургууль, цэцэрлэг, музей эмнэлэгт халдсан тохиолдлууд 90 оноос хойш маш олон байсан бөгөөд, миний хүмүүжиж байсан цэцэрлэгийг маань бизнессийн зориулалттай дээд сургууль болгож, тоглоомын талбайг нь газрын хахуулиар зарсан явдалын цаана хүмүүсийн гарын үсэг байгаатай адил, Монголын түүх дурсгал иргэдийн оюуны өмч байх ёстой Улсын Музейг нэг нам нь хувьдаа авч, бизнесийн зориулалтаар ашиглаж буйг би эсэргүйцэж бяцхан холбоо байгуулсан нь ийнхүү аавын маань дэмжлэгийг бас хүлээж эхэлж буйд баяртай байлаа.

Фэйсбүүк дээр миний эсэргүйцлийн хөдөлгөөнд нэгдээрээ! Улсынхаа Музейг хувийн ашигт зориулахыг эсэргүйцэх нь иргэн бүрийн үүрэг гэж итгэж байна. Ийнхүү бага зэрэг утсаар яриж эхэлтэл, утас тасарлаа.

Ээж яагаад ийнхүү ТА-лаж ярисан учир тайлагдлаа.

4 : 50 минут . Буцаад орондоо орно. Хүн амьдрах насандаа Аав Ээжийнхээ ачийг хариулж бардаггүй гэсэн, тэгвэл сүүлийн 4 жил халуунд халж хүйтэнд хөрж, өлсөж ядарч туулсан замын үр дүнд мэдлэг боловсролыг хүндэлдэг аавыг маань баярлуулахаар мэдээ сонсгох надад үнэхээр бахархууштай санагдаж байна.

Манай Шинжлэх Ухааны Академид миний бадарчлалыг ойлгон дэмжсэнд Баярлалаа гэж дамжуулмаар байна.

2009 оны 11 сарын 18 ны өдөр. Унгар улсын Будапешт хот.

Өнөө өглөө Унгар найз Puszta, Каталин хоёрынд Унгар улсын өмнө зүгийн Сербийн ойролцоох тосгонд сэрээд 65 дахь улсынхаа нийслэлийг дайлхаар цүнхээ багаллаа.

Намайг хүлээн авч Унгар улсын тосгоны амьдралтай танилцуулсан найзууддаа талархаад, Будапешт хотооос 70 км ойр хүрэх өөр найзуудтай нь зам дөххөөр боллоо.

Белгород Будапештыг холбосон хурдны замаар 150 км хурдтай явсаар удалгүй шатгууны станц дээр бууж, нийслэл орох унаа асууж гарлаа.
Нэгэн ахмад насны хүн намайг нийслэлийн төв хүргэхээр болж цаг орчмын дараа хотын захруу орж ирлээ.

Америк загварын том том худалдааны төвүүдийг хараад эхний дүгнэлт гэвэл юмны үнэ өндөр байх нь дээ гэж бодлоо.

Хотын төврүү харанхуй дунд орж ирсэн бөгөөд барилга байшингууд нь баруун Европтой төстэй байлаа. Унгар улсын нийслэл Будапешт хотын сайхны талаар комунист дэглэмийн үед хүртэл хүмүүс ярьдаг байсан тул миний сонирхол маш их байлаа.

СS дээр намайг хүлээж авахад бэлэн гэсэн залууруу залгатал утас нь салгаатай байлаа. Интернет олох гэж зоволтгүй энэ хотын хүссэн газарт суугаад лаптопоо асаахад интернет ажиллаж байлаа.
Үйлчлүүлэгчийг татхын тулд бараг үйлчилгээний газар бүр wifi-тай байлаа.

Макдоналдс-д орж нэг ундаа авангаа имэйлээ шалгатал
–Утсаа гээсэн тул шууд гэрт ир! Гэсэн захиаа үлдээсэн байлаа. Гэрийн хаягийг нь олох гэж нэлээд удсаны эцэст уулзлаа.

Шөнийн хоттой танилцуулахаар энд ирээд удаж буй Matthew гэдэг залуу намайг дагуулж гарлаа. Яагаад ч юм энэ хотод шинэ жилээ тэмдэглвэл зүгээр юм байна гэсэн бодол төрлөө.

Байнгын ганцаардалд бүх баяруудыг тэмдэглэж буй миний хувьд, хүний нутагт гадуурхагдан амьдарч буй Монголчуудынхаа зовлонг илүү сайн ойлгож эхэлсэн гэж болно.

Америкт байхад Монголчуудын уулзалт, төрөл бүрийн арга хэмжээнүүд дээр Монголынхоо атаманы амьдралаас салж амжаагүй юмнууд бусаддаа гай болдог гэж байсан, харин Европд буй Монголчууд ариа соёлтой мэт санагдсан.

Шинэ жил хүртэл дахиад сар хагасын хугацаа байгаа бөгөөд, өөрийн орон зай, найз нөхөд, магадгүй найз охинтой болдог ч юмуу гэж бодлоо. 1500 гаруй Монголчууд амьдардаг Унгар улсад амьдрал тийм муугуй юм байна гэж дүгнэж болхоор юм.

Ялангуяа унаанаас буугаад 10 минут ч бололгуй нэгэн Монгол залуу намайг таниж – Өө та Амай юу? Таныг аялж буйг би уншиж байсан, та хэзээ ирсэн юм? Тантай зураг даруулж болхуу. Гэж байгаа бодход.

Нийтийн тээвэрт суугаад амьдралын өртгийн талаар эхний ойлголтыг авлаа. Дунджаар 1.5 еврогийн үнэтэй билетээр энэ улсын өртгийг шууд төсөөлж болох юм. Өмнөх Румын болон Булгар гэдэг Европын холбооны улсуудаас унааны үнэ бараг 3 дахин үнэтэй байгааг бодвол такси-ны тухай ярилтгүй болвуу. Баруун европын өртөгтэй газар ирээд юуны түрүүнд төсвөө бодоход хүрлээ.

Гудамжинд хоол авч идэхэд өмнөх улсууд шиг 1 евро байхгүй гэдэг нь ойлгомжтой юм. Дор хаяж 2-оос 4 евро болох биз. Matthew залуутай шөний хоттой танилцахаар алхаж байхдаа, тус гудамжууд болон хотын уур амьсгалд дахин дасхыг хичээж гарлаа. Өнгөрсөн хотуудын байдалтай харьцуулж, иргэдийхэн хотын соёл, шашин, цагаа өнгрөөдөг байдалд бас дүгнэлт хийлээ. Шөнийн гудамжаар явж байгаад биеэ үнэлэгч, стриптиз болон зугаа цэнглийн байдлыг бас харлаа.

Будапешт хотын нэр нь Буда болон Пест гэж голын хоёр захаар байсан хотууд нэгдэж бий болж байсныг өмнө сонсож байсан бөгөөд Буда талруу гаталдаг гүүрэн дээр зураг авхуулж байхдаа

- Энэ хот минийх болно. Би энд түр хугцаанд ч болов хүн шиг амьдрана! Гэж амаллаа.

Ийнхүү бид шөнө дунд гэртээ харисан бөгөөд, шинэ танилцсан залуутай тийм ч сайн хэл амаа ололцохгүй байсан тул үүрээр цүнхээ аваад Элчин сайдынхаа яамны зүг явлаа.
Дэлхийг тойрох аялынхаа туршид бух улсуудад байрладаг манай дипломат Албаны газруудад байрлаж, тус газруудын тухай бичихээр төлөвлөж байсан бөгөд Будапешт хот дахь Элчин сайдын яам маань Герман, Франц, Егыпт, Швецар, Аустар, Болгар зэргийн дараа орох 7 дахь албан ёсны Монголын газар нутаг болж байгаа юм.

Африк болон өмнөх улсуудад гар утас тэр болгон хэрэглэх боломж байхгүй байсан боловч сүүлийн үед байнгын холбоотой байхын чухлыг ойлгосон тул Унгар улсын Паннон компаний утасны карт авлаа. 00 36 20 39 44 626 дугаар 2000 нэгжтэйгээ 20иоод доллар болсон бөгөөд өмнөх улсууд шиг 3=5 еврогоор карт авдаг байсан туршлагаас өөр байлаа, бас пасспорт гэрийн хаяг энээ тэрээ гээд нэлээд их зүйл шаардаж байлаа.

Барууны ертөнц иргэдийнхээ хөдөлгөөн шилжилтийг хянах маш олон аргууд хэрэглэж байгаагийн нэг нь энэ болвуу гэж бодогдлоо. Миний пасспортны нэр дугаараар миний утасны дугаарыг мэдэж болхоос гадна GPS системийн тусламжтай байрлаж буй газрыг бас тодорхойлж болох юм.

Иргэдийнхээ аюлгуй байдал, терроризмын эсрэг гэж байгаа боловч, үүний цаана суугаа хүмүүс уг мэдээллийг хувийн ашиг сонирхолдоо ашиглахгүй гэсэн баталгаа хэрэгтэй болвуу. Уг аюлгуй байдлын дүрмийг сахиж, хүний хувийн нууцад халдах аюул өндөртэй улсуудад төрийн дотоод хяналт маш өндөр байх хэрэгтэй болвуу. Эхнэрийнхээ харилцаж байсан дугаар, мессежуудыг үүрэн телефон хариуцдаг компаны ажилтанд мөнгө өгөөд олсон нөхөр, эхнэртээ гар хурсний дараа хүний хувийн нууцлал, хүний эрхийн талаар хэдэн хэргүүд манайд гарч байсан санагдана.

Юу болсон талаар мэдэхгүй, гэхдээ л аюултай юм. Ялангуя хувийн бизнесийн нууцад нэвтрэх боломж илүү байгаа юм.

Манай Элчин Сайдын Яамны хаягаар метро автуус дамжин хотын захын хувийн байшингуудтай дүүрэгт ирлээ. Олон гудамж дундуур явсаар арай гэж оллоо. Төв гудамжнаас салаалсан замаар ороод бага зэрэг алхтал улаан цэнхэр туг харагдлаа.

Би Монголынхоо бүх элчин сайдын яамнуудаа барилга байршлаар нь харицуулалт хийж байгаа бөгөөд, өөрийн гэсэн том цэцэрлэгтэй хамгийн том барилгатай Болгар дахь элчин сайдын яамны хажууд барилгынхаа загвар, өндөрлөгөөс хотруу харсан байршилаараа өндөр унэлгээ авхаар гоё газар санагдлаа.

Үүдний хонхыг нь дартал нэгэн охин үүд нээсэн бөгөөд Монголынхоо газар нутагруугаа дахин орж буйдаа яагаад ч юм дотор нэг л сайхан байлаа. Хүлээлгэнд ороод

– Би Амай байна дэлхийг тойрч яваа Бадарчин. Гэж танилцуулаад Элчин сайд эсвэл консултай уулзах боломжийг асуулаа. 65 дахь нийслэл Будапешт хотноо ирсэн тухайгаа имэйлээр мэдэгдсэн байсан бөгөөд хүлээж авах эсэх нь тодорхойгүй байлаа.

Эрдэнэбаатар гэж хүн надтай хүлээлгэнд таарч – Чамайг дэлхийг тойрч буй талаар уншиж байсан, Австар улсаас нааш ирэх байх гэтэл шууд өмнө зүг явсан байсан! Гэж миний аялыг мэдэж буйгаа хэлсэн юм.

Миний нойр маш их хүрч байсан бөгөөд, замаасаа ядарсан бас нойроо бүрэн аваагүй байсан тул, Элчин сайдыг иртэл түр дуг хийж болох талаар асуулаа. Надад нэг өрөө ор гаргаж өгөөд, нүдээ яг аниаад эхэлж байтал – Сайд ирсэн байна.

Гэж намайг дуудлаа. Би итгэхээ болиод хэсэг хугацаа болж буй манай гадаад хэргийн яамны вэб хуудсан дээр Будапешт хот дахь элчин сайдын яамны вэб хуудас болон Элчин сайдын талаар мэдээлэл олж чадаагүй ч, өөртөө байгаа мэдээллийн дагуу эмэгтэй хүн Монгол улсыг төлөөлдөг гэж мэдсэн юм.

Элчин сайд томилогдож амжаагүй байсан Егыпт улсыг эс тооцвол анхны удаа Монголын эмэгтэй элчин сайдтай уулзхаар боллоо.
1950 оны 4 сарын 28 өдөр хоёр улс дипломат харилцаа тогтоосон бөгөөд Будапешт дахь элчин сайдын яам нь Серб болон Монтенегро улсуудыг бас давхар хариуцдаг юм байна. Элчин сайд О. Эрдэнэчимэг гуай намайг өрөөндөө хүлээж авсан бөгөөд богино хугацаанд аялалын талаар сонирхож асуулаа.

Элчин сайдын яамны бусад албан хаагчидтай уулзаж хамт зургаа татууллаа.

Зүүн талаасаа Ж. Төмөрбаатар гуай, би, Ц. Эрдэнэчулуун гуай, О. Эрдэнэчимэг гуай, А. Эрдэнэбаатар гуай. С. Оюунчимэг гуай тэгээд зураг дарсан Р. Ханддорж.

Богино хугацаанд уулзсаны дараа сайд Оюунчимэг гуай – Жоохон байж байгаад манайд орж хоол ид. гэж гэртээ урилаа. Удалгүй гэрт нь зочилж салаттай гоймонтой хуургаар дайлууллаа.

Миний хийж буй аялалын утга учир, зорилгын талаар ихэд сонирхож байсан бөгөөд, өөрийнхөө хийж буй холын замын утга учрыг тайлбарлаж амжаагүй юм. Магадгүй миний блогийг бүхэлд нь уншиж байж учир нь тайлагдах болвуу.

Гэхдээ хэдэн зууны туршид мартагдсан байсан эрдэм мэдлэг амьдралын ухааны эрэлд гардаг Бадарчин соёлоо сэргээж буйгаа хэзээ нэгэн цагт Монгол хүн бүрт ойлгуулна гэж найдаж байна.

Аялаж байхдаа Монгол ёс заншлын эхний дүрэм болох ирсэн зочиндоо цай амсуулж хоолоор дайлхыг энд мартаагүй байгаад баяртай байлаа. Холын замаар ирсэн хүн ядарсан өлссөн байгааг ойлгож мэдэрч чадахгүй бол Монгол хүн гэж өөрийгөө дуудхын хэрэг үгүй шүүдээ.

Аялаж байхад таарсан ихэнх Монголчууд хүний нутагт хэцүү бэрхшээлийг туулж байсан ч үндэснийхээ соёлын наад захын хүн чанараа алдаагүй байсанд баяртай байгаа юм.

Улс тунхагласны баярын арга хэмжээг ирэх долоо хоногт зохион байгуулах гэж байгааг сонссон бөгөөд, яачиж байсан шинэ жилээ Будапешт хотод түр хугацаагаар саатаж байгаад хамт тэмдэглэх хүсэлтэй буйгаа уламжиллаа.

Хэдийгээр Будапешт дахь элчин сайдын яаманд зочин хүлээж авах байр үгүй ч түр байрлуулаад Унгар дахь Монголчуудын хобооноос тусламж хүсэхээр боллоо.

Гэртээ харьтал дахиад хэдэн жил тул, богинохон хугацаанд ч болов эх нутагтаа байгаа юм шиг сэтгэл төрдөг Элчин сайдын яам маань үнэхээр сайхан шүү

! 65 дахь нийслэлд Бадарчны мөр гарлаа..

2009 оны 11 сарын 14.

Унгар улсын Сзегэд хот 21 зууны Бадарчны гол зорилго бол дэлхий ертөнцөөс хоцорсон тэр түүх үйл явдлыг судлахаас гадна, бусад улс үндэстэн, тэр тусмаа хөгжилтэй орнуудын иргэдийн сэтгэлгээний онцлог нууцийг олж мэдхэд билээ.

Стресс дэпресс ямар улсуудад байдаг вэ? Гэсэн асуултанд би өөрийн туршлаг туулсан улс орнуудын жишээн дээрээс –Өндөр хөгжилтэй орнуудад байдаг! Гэж хариулмаар санагдаж байна.

Яагаад? – Яагаад гэвэл Стресс дэпресс гэдэг өвчин нь материаллаг биед бус оюунлаг тархинд байдаг юм байна. Биеийн хөдөлмөр бага хийж тархиаа ажилуулдаг хүмүүс энэ өвчнөөр өвдөх магадлал их юм байна. Огт орчуулагдалгүй Монгол хэлэнд орж ирээд, нүүдэлчид тоглоом шахуу хэлдэг, сууринчууд эмнэлэгт хэвтэж, зарим нь амиаа хоролдог тэрхүү Стресс гэж өвчний үүсэл шалтгааныг хайсаар саяхан нэгэн хариулт олсон билээ.

Хэдийгээр Македон улсад байхад нутгийн ШУЛАМ надад тайлбарлахдаа – Стресс гэж өвчин ХҮН гэж амьтан байгалийн бус нөхцөлд удаан байхаар бий болдог юм! Гэж тайлбарлаж байсан ч өөр олон шалтгаанууд байгааг олсон юм.

Нүүдэлчид хотын гэр хорооллыг бөглөж эхэлсэн цагаас хойш архидалт депрессд орж эхэлсэн шүүдээ. Хийх юмгүй өдөр бүрийг өнгрөөнө гэдэг аймшигтай, цаг хугцааг нөхцөөхийн тулд Согу уудаг билээ. Доргих гэж Согудах, Унтрах гэж соогуудах хоёр ялгаатай шүүдээ.

Манай дэлгүүрийн худалдагч нар өдөр бүр сайн муу олон хүмүүстэй харилцдаг хэрнээ стресс гэж өвчин тусдаггуй шалтгаан нь тэд хуурамчаар, даргын тушаалаар үйлчлүүлгч бүртэй инээмсгэлдэггүй, энгийн байгаагаараа байдаг. Тэр нь үйлчлүүлэгчид сайн эсэхийг хэлээгүй шүү. Зүгээр л өдөр бүр олон зуун хүнтэй харицаж хуурамчаар баяртай буй мэт байна гэдэг жирийн хүнд бол нэлээд хэцүү ажил. Барууны соёлыг шууд хуулдаг хүмүүс энэ сэтгэл санаагаа хуурч буй хүмүүсийн цаана юу буйг ойлгоосой гэсэндээ би ингэж бичиж байгаа юм.

Хүн бусдыг хуурч болно гэхдээ өөрийгөө хуурах арга үгүй шүүдээ.

Урлагийхан стресс депресснд орох магдал маш өндөр байдаг. Маш ядарсан эсвэл сэтгэлийн дарамттай байсан ч тайзан дээр гарч юуч болоогүй юм шиг инээнэ гэдэг тийм амар ажил биш шүү! Өөрийгөө хуурсаар байгаад нэг л өдөр жинхнээсээ инээж чадхаа болидог, Учир нь – Миний энэ инээд жинхэнэ үү? Би тоглолт хийж байна уу? Гээд.

Хүн өөрийн мэдрэмж, сэтгэлээ удирдаж эхэлсэн цагт бас стресс бий болдог болвуу.
Баяртай байсан ч юу ч болоогүй юм шиг царайлах. Хайр сэтгэлээ илэрхийлхээс айх гээд, энэ бүхэн эцэстээ зарим нэг улсын иргэд шиг ямар ч сэтгэлийн хөөрөгдөлгүй ЗОМБИ болгож орхидог юм байна. Тэр үед нөгөө олон бодлууд орж ирж стрессдүүлнэ.

Хоолны ч мөнгөгүй хэрнээ найз нөхөд гэр бүлтэйгээ инээж яваа хүүгийн хажууд, хэдэн жилээрээ идэх хоол унах унаатай хэрнээ сэтгэл санаа муудаад стресс депресд ороод байна?

Аялалын туршид ойлгосон хамгийн сонирхолтой зүйл бол.
Хүн төрсөн цагаасаа эхлээд мэдлэг олж авах, хадгалах турших гээд маш их хөдөлмөрлөдөг. Өөрөөр тайлбарлвал бид компьютер гэсэн үг, өсөж том болж, мэдлэг боловсрол олж авхын хэрээр бидний компьютерийн CPU (хурд) ихэсдэг. Уг дэвшил нэгэн чигт байдаг бөгөөд, хурдан болсон компьютерийг удаашруулах гэсэн зам байгалд байдаггүй юм байна. Хиймлээр бүтээсэн аргууд гэвэл Бясалгал, Согу (Согтууруулах ундаа) МАБО (Мансууруулах Бодис) тэгээд элдэв төрлийн эмнүүд. Дээрх аргуудаас Бясалгал нь хамгийн байгалын юм шиг боловч Тархиаа унтраамаар болтлоо хөгжүүлэх хэрэг юу байнаа? гэсэн асуултыг бас давхар төрүүлж байгаа билээ. Бясалгал Монголд үүсээгүй шалтгаан нь Бид тэгтлээ тархиаа гашилгадаггүй байснаас, бас Зөвхөн нүүдлийн соёл иргэншил хэрэглдэг сүүнээс гарган авсан Шимийн архи, Айраг болвуу. Бид хэрэгтэй хэрэггүй баахан мэдээллээр Хард Дискээ дүүргэнэ. Эцэстээ хурд багтаамж хоёр шүргэлцэж, нэг бол мангуу болно нэг бол маш стресстэй болно. Яагаад гэвэл 24 цаг зогсолтгүй ажилдаг тархиаа хамгаалж, амраагаагүйгээс, Хажуугийн хүний балаараа ширээ тогших хүртэл нерэвтүүлдэг түвшинд хүрсэн бол сэтгэлзүйчид үзүүлэх бус байгалд гарах ёстой юм шүү. Элдэв эм, Согу, Мабогоор аргалж болно гэж бодож байгаа бол эндүүрэл, учир нь дараагийн удаа эдгээр зүйлгүй бол аргалж болохгүй юм байна! гэсэн мэдээллийг тархиндаа хийх тул. Донтолт үүнээс л үүдэлтэй. Би аялаж байхдаа мэдээллийг маш нарийн зохион байгуулттайгаар шилж, хадгалж эхэлсэн. Ямарваа нэгэн зүйлийг санамаар байвал, шууд цээжилэх бус өөрийн мэдэрхүйдээ бас давхар сануулж эхэлсэн. Хэрэгтэй хэрэггүй баахан мэдээлэл дундаас надад ямарваа нэгэн мэдрэмж давхар төрүүлж буй мэдээлэл насны эцэст хуртэл байх болвуу. Энэ аргыг хэл сурхад бас ашиглвал зугээр болвуу.

Огт хэрэглдэггүй үгнүүдийг цээжилэх гэж зовж байсан санагдана. Зарим хүмүүс тархиныхаа хурдыг хэт хөгжүүлээд дараа нь монотон давтамжинд орсноос солиордог байх. Цаг байдлыг сайн ойлгож дүгнэж байх хэрэгтэй гэдгийг анхааруулахын тул энэхүү киног Зөвхөн тусгай кино үзэх сонирхолтой хүмүүстээ зориуулан тавиж байгаа юм. Үзвэл ойлгохыг хичээ, танд зориуулсан кино биш байвал шууд унтраа. Сэтгэлийн хүч бас ӨӨРИйН сонголттой байх хэрэгтэй шүү. Би кинонд дуртай, учир нь ямарваа нэгэн зүйлийг богино хугцаанд 3 мэдрэхүйд хүрхээр хийсэн байдаг тул. Гэхдээ төсөөлөн бодох чадварыг алж байгаагаар аюултай. Харин ном бол Нүд болон төсөөллийг хөгжүүлдэг тул бага болон дунд насныы хүүхдүүд ном илүү унших нь ирээдүйд зохион бүтээгч санаачлагч тэмцэгч болж нэвтрэх хэцүү амидралд хэрэгтэй юм. Маш олон кино үзэж байна. Боломж гарвал шинэ кино соёл урлагийг хайж байна.

Аялалын эхний 2 жил хагас гаруй суурин соёл иргэшлээс хоцорсноо нөхөж байна. Фэйсбоок дээр надтай найз болсон залуус захихад – Би нэг сайн бичлэг олхын толд маш олон муу бичлэг, хэрэгтэй хэрэггүй мэдээллийн дунд цагаа гарзддаг, тиймээс миний КД клуб болон фэйсбоок дээр тависан бичлэгүүдийг сайн анхааралтай үзэж сонирхоорой.

Бас мэдрээрэй. Чи ямар дуунд дуртай вэ? гэж асуух үед Сүүлийн үед ХИТ болж буй дуунд дуртай гэж хариуулдаг хүн манай хүн амын 90-с дээш хувийг эзэлж магадгүй шүү. Ялангуяа олон нийтийн мэдээллийн хэрэгсэл нь улс төрийн болон бизнесийн гарт байгаа үед. Өөрөө өөртөө анхаарал тавиж, яг юунд дуртайгаа мэдрэх хэрэгтэй шүү. Хаа холын нэгэн студид залуу бүтээлээ хийгээд, түүнийг нь 100 дахин өдөрт давтсан ч хээр дураараа мориоо унаад яваа залууд таалагдах албагүй шүүдээ.

Өндөр хөгжилтэй орнууд Интернэт гэж зүйлийг бүтээсэн бөгөөд үүний ач тусыг нь бид ашиглаж, суурин соёлын хөгжилөөс хоцорсон тэрхүү зайгаа нөхөж болхоор байна шүү. Хамгийн гол нь бид чухал мэдээллээ төрлөх сайхан хэл дээрээ бие биендээ хуваалцаж эхэлмээр байна. Манай урьд хөршийн хөгжлийн түлхүүр шүүдээ!

Үнэгүй олдсон бүхнийг үзэж хэргэлдэг сэтгэлгээнээсээ салж – ЗӨВХӨН ШИЛДГИйГ! Гэсэн зарчимруу хааяа орж баймаар байна шүү. Шаал дэмий киног 1 цаг 30 минут үзсэний дараа ямар тэнэг сэтгэгдэл төрдөг билээдээ! Тэгвэл бие биенийхээ цагийг хий зарахгүйн тулд ШИЛДГИйН ШИЛДгийг хоорондоо хуваалцаж, бие биенээ хөгжүүлхийн тулд энэ КД клуб, фэйсбоок хоёр дээр хамтдаа ажилцгаая.

PI гэдэг кино бол жирийн залуусд хэтэрхий хүнд кино, англи хэл нь ч гэсэн хэцүү, гэхдээ юмыг дунд түвшинд зориулж хийх бус шилдгүүдэд зориулаад, дунд түвшин ойлгохын тулд дээшээ тэмүүлэх тэр нөхцөл Эх оронд маань бий болбол бид өрсөлдөөний үр дүнд шууд хөгжиж эхлэнэ.

Кино урлагын хувьд маш сайн кино болсноос гадна, маш олон амидралын асуултуудыг шашины хамт оруулж, Бидний өдөр тутам хэрэглэж буй Тооны цаан юу байнаа? Гэсэн асуултыг төрүүлж байгаа билээ.

Киноны эцэст захих зүйл гэвэл ТАРХИАА ХАМГААЛЖ ХАЙРЛАХ ХЭРЭГТЭЙ ШҮҮ!

Хармааргүй, мэдмээргүй зүйлээ дандаа харж мэдэх гээд хэрэггүй шүү, учир нь тэр мэдээлэл мэдрэмж чинь тархинд насан эцэс хүртэл үлдэх тул. DELETE гэдэг товчийг одоохондоо зохиож амжаагүй байна.

Мэдлэгийн сайхан нь бусдын мэдэхгүйг мэдэж буйдаа баярлах бус, Мэдэхгүй зүйлээ мэдэж буй мэдээлэл дээрээ тулгуурлан тайлж болдогт оршиж байгаа юм. Өөрөөр хэлбэл илүү их мэдлэг мэдэхгүй зүйлийг тайлах түлхүүр болдог гэсэн үг.

Гэхдээ болгоомжтой!

2009 оны 11 сарын 13 ны удур. Унгар улсын Сзегэд хот.

Манай засгийн газрын гадаад харилцааны яам болон Молдав улсыг хариуцаж буй элчин сайдын ямны хайнга байдлаас болж хил дээр хүйтний эхний сард гадаа хонолоо.

Монголынхоо гадаад харилцааны яамны вэб хуудсанд итгэх аргагүй болсон байна гэжүү?

Хоёр улсын хооронд визтэй эсэхийг улс хоорондын харилцааны баримт бичиг, гэрээнүүдээс харж, зөв мэдээлэл иргэддээ хүргэж болно шүүдээ. Эргэлзэж байгаа бол сонирхсон улсруугаа – Манай хоёр улсын иргэд хоорондоо визгүй хэвээрээ юу? гэж асуухад л болоо шүүдээ…

Монгол иргэн Манай гадаад хэргийн яамны вэб сайтаас дээр буруу мэдээлэл байна, наадхаа засаж залруулж болохгуй юу? гэж өдөрт дор хаяж 200 гаруй хүн уншдаг блог дээрээ зарлаад байхад, ямар ч үйлдэл хариуулт өгдөггүй. Тэр ажилаа хийхгүй, хайнга хандаж буй албан тушаалтныг нь галт тэрэгний буудал дээр хүйтэнд хонуулсан бол хэвлэл мэдээллээр зарлаж хоёр улс хоорондын харилцааны талаар яриаад эхлэх байсандаа.

Бучарест ирээд дараагийн замаа хэрхэн татах тухай өдөр бүр бодож гарлаа.

Буцаж Болгар орж Туркийн элчин сайдын ямнаас визний хариуугаа асуухуу?

эсвэл Украйн орхуу? Уг асуудлыг бодож байх үед 10 сарын 29 өдөр Украйн улсад шинэ төрлийн үл мэдэгдэх өвчин дэлгэрч хэдхэн хонгийн дотор дэлхий дахинаа 250 иаад мянган иргэнээ өвчлөөд, олон хүн амь насаа алдсан тул онцгой байдлыг зарлаж, бүс нутаг болно хотын орох гарах хөдөлгөөнийг зогсоолоо! гэж зарллаа.

Энэ тохиолдол уу? санамсаргүй юу?

Энэ улс сар хагасын дараа сонгуулитай шүүдээ! гадаа гархаас айсан тв болон интэрнэтэд дүүжлээстэй байгаа хүмүүс харилцан бие биенээсээ мэдээлэл санаа оноо авдаг эрүүл нийгмийн сүлжээ үгүй болж байн шүүдээ! Энэ хүн сайн! гэсэн сурталчилгааны араас – аан за, тийм бол юугаараа сайн гэж? гэсэн ауулт асуух боломжгүуй тархи угаалганд орох аюул бас байна шүүдээ.

Яагаад зөвхөн Украйнд? тэгээд сонгуулийн өмнө. 2 жилийн өмнө Украйн улс Орсоос Европ ордог хийн хоолойг хааснаас болж хөлдөх шахсан тухайгаа яриж буй Европын 4 улсын иргэдтэй уулзаж байсан.

Бүс нутгийн энергийн баталгаатай байдлын түлхүүрийг гартаа бариж буй улсын дараагийн ерөнхийлөгч хэн болох болоо?

- Украйны бусруу ороод, бага багаар нийслэлийг нь дайлах тухай бодож байсан юм. Тэнд буй миний блог болон facebook-ийг уншдаг залуу захиаа илгээж төрөл бүрийн мэдээллийг олж өглөө. тэдний дундаас манай консултай холбогдсон цаг тохиромжгүй байгаа тул түр хугцаагаар Украйнруу орхоо хойшлуулхыг анхааруулсан байсан юм.

Монгол улсыг төлөөлж Украйнд суугаа манай дипломат хүний уг бол маш нарийн бөгөөд цаагуураа судалгаатай байгаа гэж би итгээд ийнхүү Украйн улсруу явхаа болилоо.

-Одоо тэгээд хаачих вэ?

Дэлхийг тойрч байхдаа авч яваа Европын газрын зургаа орхиоод Google map-руу харлаа.

Хүмүүс бие биендээ тусч биш, бие биенээ хүндэлж хүний хувийн орон зайг хүндэлж байгаа гээд өөрийнхөө нийгэмтэйгээ харицдаг сүлжээгээ тасалсан байдаг.

Соёлтой байна гэдэг хүнийг ойлгон гэсэн уг биш дүрэм гэдэгтээ хэт итгэсэн тийм нийгмийг Европын хөгжилтэй орнуудад ихээр олж харсан тул аль болох зүүн зүгрүүгээ явах хусэл илүү байлаа.

Румын улсын баруун зугт Унгар (Мажаар) улс харагдлаа.

Одоогоос 6 сарын өмнө Серб улсын Subotica гэдэг хойд зүгийн хил дээр байдаг хотод очиж байхдаа буцаж европруу орох хүсэл үгүй байлаа. Яагаад ч юм Унгар миний хувид буцаад баруун европд орж буй сэтгэл төрүүлж байсан тул.

-Өөр зам алга даа…

Би Серб улсад 3 удаа байсан, дахиаад ормооргүй байна.

Даваа гаригт шөнийн галт тэргээр баруун зүгт, Унгрын хилээс 80км зайнд байдаг Румыны 2 дахь том хот Timisoara-руу хөдөллөө.

-Тэртээ тэргүй энэ бүс нутгийг мэдэх юм чинь харанхуй дунд байгалын үзэслэнгийн ямарваа нэгэн онцгой зүйлийг өнгрөөхгүй байх.

Timisoara гэж нэрийн тухай өмнө тэгтлээ их сонсож байгаагүй ч, ард түмэн нь ерөнхийлөгчөө шүүх хурал хийхгүйгээр эхнэрийн хамт цаазаар авч байсан түүхэн хувьсгал энэ хотоос эхэлж байсан юм.

Чавшеско төрийн дэглэм тогтоож улсынхаа эдийн засгийг огт бодолцохгүй удирдаж, тухайн үеийн хуваагдсан байсан дэлхийн аль ч талтай тохиролцоогүйгээс болсон байх. Хэт биеэ даасан тоглолт хийсэн ч байж болох.

Зурагтаар яриж буй зүйл, бодит амьдрал хоёр шаал өөр байхад хүмүүсийн үзэн ядалт ургасаар.

Дотоод болон гадаад нөлөөний үр дүнд 1989 оны 11 сарын 21нд тэсэрч Румынд маш их цус асгаруулсан хувьсгал болж.

TIMISOARA тэмдэглийг уншаарай!

11 сарын 13 ны өглөө босч найз Ghermanтай кофеээ уугаад буцаад замд гарлаа. – Дахиж энд ирэх болвуу? гэж машины арын цонхруу харлаа.

Замын унаагаар Румын улсын хилрүү хүрлээ, жолооч цаашаа Сзэгэд хотруу зам нийлэх байсан боловч би сайн дураараа машинаас буугаад хилийн цэгрүү алхалаа.

- Яагаад гэж үү?

- Яагаад гэвэл би Монгол улсын иргэн.
- Хаанаас яваа? юу хийж яваа? яах гэж яваа? гээд асуултаар дарж гарна. Жолооч намайг замдаа авсан биш хилийн байцаагчин нэмэлт асуултанд автаж, машины нэгжлэгт хүргэж магадгүй юм.

Машинаас буугаад Румыны байцагчид пасспортоо өглөө.

- Монголиа?

Бид Франц, Англи, Амеркчууд шиг хилийн цэгүүдийг залхаасан биш.

Миний хуудас бүрийг үзэж гарлаа. Дүүрэн тамга виз бичээсүүд байсан бөгөөд, компьютертээ оруулж шалгасны дараа тамга дарж пасспортыг буцааж өглөө.

64 дэх улсаасаа 65 дах улсруу мэдлэг олхын тулд явж байна, дахиаад 6 жил явж магад гэж хэлсний дараа надад цөмдөг наран цэцгийн самар өглөө.

Пасспортоо аваад хажуугийн хаалган сууж буй Унгар байцаагчдад өглөө. Миний зүрх цохилж эхэллээ. Манай гадаад хэргийн ямны албан ёсны мэдээлэлд Унгар улсруу ногоон пасспорт визгүй гэсэн байсан бөгөөд Шенгений визний бүсэд багтдаг улс Монгол ногоонд визгүй байгаад баярлаж байлаа.

Шенген гэж нэгдсэн мэдээллийн сантай улсуудын нэгт багтдаг хэрнээ Монголтой сайн харилцаагаа авч үлдэх сонирхолтой байгааг нь хараад баярллаа. Манай дипломатчид хийвүү? Унгарийн тал харилцаагаа хадгалах сонирхолтой байнуу?

Пасспортоо аваад хилийн цэгээс зайдуу алхаж очоод гүнзгий амисгаллаа.

Тэнгэрлүү хараад 65 гэж тоо шивэнлээ.

Бороотой бүүдрэг байснаа хил давсны дараа бага зэргийн нар ширтэж эхэлсэнд үнэхээр баярллаа. Хилээр нэвтруулхэд хориоотой болон хязгаарыг нь харуулсан самбраас өөр хил гэхээр зүйл бараг байсангүй.

Хоёр улсын тугийн хэмжээ нь хүртэл бусад хилүүдээс жижиг.

Шенгений хилийн бодлого мөдхөн энд ирж, уг хилийн цэгүүд татан буугдаж магадгүй тул өөрийн түүх бичих архивдаа зургийг нь дарж хадгалж орхилоо.

Замын унаанд гараа өргөтөл эхний машин зогслоо.

Христийн шашний 2 Румын нэг Энэтхэг байсан бөгөөд миний мэдлэг олж авахын төлөөх аяныг мэдээд гайхаж байлаа. – Би Тэнгрист! энэ нь Монголын эртний шүтлэг, гэхдээ шашин биш. Христ болон Ислам, Хинди Буддизмыг хүлээн зөвшөөрдөг энрэнгүй соёл гэж бас тайлбарллаа.

Удалгуй унаа хотын захын гудамжинд зогсож, замын хүмүүс аялаа цааш Будапешт хүртэл үргэлжлүүлхээр болж, би Сзэгэд хотын төврүү алхангаа хоттой танилцах анхны алхмаа хийж эхэллээ.

Дахиаад шинэ улс, шинэ хот, шинэ хүмүүс, шинэ хэл, шинэ мөнгөний нэгж,..
яаая ямар их юм бээ!

Гэхдээ ЯМАР ГОЁ ЮМ БЭЭ!