2007 оны 02 сарын 08.

№22, Танзани улс, Дар Эс Салам хот.

Аяллын 22 дахь улс, Африк тивийн 5 дахь улс Танзанид хөл тавиад хоёр дахь өдөр нийслэл Дар Эс Салам хотод буулаа. Тус хотын анхны сэтгэгдэл гэвэл манай 1990-ээд оны дунд үе, зарим талаараа 2000 оны эхэн үетэй төстэй санагдлаа. Орчин үеийн шинэ барилгууд бараг байхгүй, тэгээд гудамжаар дүүрэн японы хуучин машинууд.

Нэгэн номон дээр зөвлөсөн ёсоор хостел буюу бага төсөвтэй аялагч залуусын буудалд ирлээ. Огт хямд санагдсангүй. Өөр хаашаа явж болох тухай бодож байтал хажууд нэг хар залуу ирээд, Нихонго вакаримаска? Япон хэл мэдэх үү? гэж асуулаа. Би мэднэ гэдгээ японоор хариулаад, зөрүүлээд англиар ярьж эхэллээ. Замд гарснаас хойш тэр болгон японоор ярих боломж гарахгүй байсан тул англиар ярих нь хамаагүй хялбар байлаа. Би: -Би япон биш, монгол. Гэхдээ Япон хэл мэднэ,-Чи хаанаас Япон хэл сурсан юм? -Би Японд амьдарч байсан юм гэлээ. Удалгүй нэгэн япон охин түүн дээр ирлээ. –Танилц манай эхнэр. Би гайхаж орхив. Тэр залуу японд хараар ажиллаж байгаад эхнэр авч хамт буцаж ирснийг сүүлд нь ойлголоо. Би арай хямд буудал хайж байгаа юм гэж хэлтэл –Хотоос зайдуухан манай гэрийн тэр ойролцоо жижиг буудал байгаа, очоод үзвэл яах вэ? Тэр залууг танихгүй ч, япон эхнэртэй, тэгээд японд амьдарч байсныг нь бодоод итгэв.

http://inom.mn/detail/369

Бид гараад хаа хүрэхийг асуутал, хажууханд зогсож байсан машинд суухыг урилаа. Наяад оны хуучин Тоёота Карина машинд нь суугаад үл мэдэх зүг явлаа. Хотын төвийг өнгөрөөгөөд ядуусын хорооллын нарийн шавхаатай гудамжаар явсаар гэрийнх нь гадаа зогслоо. Шавраар барьсан амбаар, жижиг баар, уушийн газруудын гадаа зогсож, жижигхэн ТҮЦ шиг газраас дассан зангаараа нутгийн пиво авч уулаа.

Монголд байхад манай нэг найз маань гадны пиво импортолдог компанид ажилладаг байсан юм. Гадагшаа гарах болгонд тэр зөвхөн Монгол пиво авч ууна. –Чи яагаад гадны лаг лаг пиво оруулж ирдэг хэрнээ Монгол пиво авч уугаад байдаг юм бэ? –Хүнд битгий хэлээрэй! Чи гадны лаг лаг нэртэй пивонууд Монголд ирэх гэж ямар зам туулдаг гэж бодож байна? Зарим пивонуудыг өөрийн ус ч байхгүй улсууд үйлдвэрлэдэг гээд бод доо! Тэгээд халуун, хүйтэн нөхцөлд заримдаа хэдэн сараар ч контейнерт байна. Тэгээд дэлгүүрт лангуун дээр зарагдтал удна. Чамд гэж зөвлөхөд монголдоо дандаа өөрийнхөө орны пиво авч ууж байгаарай! Хэдийгээр амт нь гойд сайхан биш ч гэлээ ядахнаа биед хоргүй шүү дээ! гэж билээ.

Өнөөдрийг хүртэл би очсон улсдаа дандаа нутгийн пиво авч уусаар байгаа юм. Монголд байхдаа зарим найздаа анхааруулж байсан ч, бааранд ороод монгол пиво авч уух юм бол хүний нүдэнд нарийлж байгаа мэт харагддаг гээд манай стиль найзууд дандаа гадныхныг авдаг байсан юм. Намайг клубд харсан залуус мэдэж байгаа, дандаа монгол пиво! Ядахнаа эрүүл мэндэд хоргүй. Гэхдээ одоо үндэсний үйлдвэрлэл маань сайжирсан байлгүй дээ.

Шинэ танил найз гэрээрээ орууллаа. Манай гэр хорооллын амбаартай адил сууцанд эхнэр, бяцхан хүүхдийн хамт амьдарна. Тэр япон охиныг хараад яаж энд амьдарч чадаж байгаа болоо! гэсэн бодол төрөв. Маш цэвэр орчин, зохион байгуулалттай улсаас энд ирнэ гэдэг нэлээд тэсвэр хатуужил шаардсан байхдаа, Гадуур чөлөөтэй явж болохгүй, хүн хүний нүдэнд өртөөд, дарамттай байдаг нь мэдээж. Нөхөр нь харин нутагтаа байгаа тул маш эрх дураараа байв. Надтай пиво ууж эхлэхэд эхнэр нь дургүйцсэн ч тоосонгүй.

Тэр залуу намайг дагуулж, нэгэн буудал руу орлоо. Бүх байшингууд нэг давхар, шавраар барьсан, халтайсан хороолол дотор хоёр давхар тохижуулсан байшин байсан нь содон. Шинэ найз буудлын залуу дээр ирээд –Энэ миний найз буудаллах хэрэгтэй байна, ямар үнэтэй вэ? гэхэд 10 ногоон. Танзани улс албан ёсоор Англи болон Свахили хэлийг ашигладаг тул Англиар яриаг нь ойлгож –10 ногоон төлье, тэгээд 2 хоноё гэлээ. Тэрээр үгүй гэсэн боловч, ямар ч зах зээлгүй энэ хороололд надаас өөр хүн энд хонохгүй шүү дээ, хэдэн өрөөнийхөө нэгийг ч болов хүнд хямдаар хөлслүүлбэл чамд дээр шүү дээ! гэсээр өрөөнд нь орохоор боллоо.

Ойр орчим цахилгаангүй, усгүй байхад энд өрөөндөө сэнстэй, хүйтэн устай байгаа нь дээдийн заяа. –Хүүе, энэ манай найз шүү! Хулгай мулгай гэсэн зүйл байхгүй шүү! гэж шинэ найз буудлын залууд хэллээ. Мэдээж энэ буудал тийм ч баталгаатай байгаагүй тул намайг гарсан хойгуур нөөц түлхүүрээрээ ороод бүх зүйлийг хамаад явахыг үгүйсгэхгүй шүү дээ! Би аялж байхдаа хамаг юмаа тэгж алдсан аялагчидтай таарч байсан нь олон. Гэхдээ би нутгийн хүн таньдаг байсан тул, арай ч тэгэхгүй байх гэж бодлоо.

Танзани найзтайгаа түүний гэрийнх нь дэргэдэх бааранд сууж пиво ууж байхдаа бас өөр нэгэн залуутай танилцаж буу халав. Тэрээр: –Чи энэ хавиар юм үзэх үү? Би Танзани улсын ядуусын хороололд танилтайгаа чөлөөтэй явах боломж байхад үгүй гэвэл миний аяллын гол зорилго болох үзэх, судлах, мэдрэх, туулах, айхгүй байх! гэсэн урианаасаа буцсан хэрэг болох байсан тул зөвшөөрөв. Бид хоёр тэр хавиар хэсэж гарлаа. Тэр ядуусын дүүрэг нь манай гэр хороолол шиг нэг чигийн урт гудамжнууд байхгүй хэн бол хэн, хаа бол хаа хамаагүй амбааруудаа барьсан байсан тул бид хоёр зарим айлын урдуур өнгөрч, нөгөө айл руу гарч байлаа. Яг хаашаа хэрхэн яваад байгааг би ойлгохгүй байсан бөгөөд, тэрээр найзуудтайгаа намайг танилцуулъя гэсэн тул дагаж явсаар нэгэн модон амбаарын гадаа ирлээ. Өвөл болдоггүй газар амьдралын өртөг бага ажээ. Хэдэн банз нийлүүлээд л орон сууц.

Залуу хаалгыг тогшиж, свахили хэлээр хэдэн үг хэлэнгүүт цоож дугарч бид хоёр дотогш орлоо. Миний зүрх гэнэт хүчтэй цохилж, -Би хаана ирчхэв ээ! гэсэн бодол төрөв. Солиотой гэхэд хэтэрхий гэнэн хэрэг байлаа. Би Африкт бараг 10 сар гаруй байсан ч, 8 сарыг нь Араб угсаатай Египетэд өнгөрөөгөөд, үлдсэн 2 сар гаруйг Араб, Суданаас авахуулаад Этиоп, Кени хүртэл Европчуудтай хамт өнгөрөөсөн юм. Өнөөдөр анх удаа хар Африк хүмүүсийн дунд орж, харилцаж эхэлж байгаа нь энэ.

Би монголд төрж өсөхдөө цорын ганц монгол-харын эрлийз найзтай байсан бөгөөд түүнээс өөр таньдаг хар хүн байгаагүйгээ саналаа. Америкт байхдаа ч гол төлөв Монголчуудтай, эсвэл цагаануудтай цаг нөхцөөж байсан юм. Ахын найзууд гэж хэдэн цагаан, хар реппэрүүдтэй танилцан нөхөрлөж байсан ч англи хэлний ертөнцөд анх удаа, тэгээд ч нэг их удаагүй болохоор тэгтлээ дотно танилцаагүй юм.

Намайг ороход миний ард хаалга цоожлогдох чимээ сонсогдлоо. Надтай танилцсан залуугаас гадна өрөөнд 5 залуу сууж байв. Модон амбаарын нүхнүүдийн цаанаас бага зэрэг гэрэл тусаж байсныг эс тооцвол, хав харанхуйд ганц монгол зогсож байлаа. Монголд өснө гэдэг бол яалт ч үгүй “чанга” болдгийг би ойлгосон юм. Хэдийгээр би гадуур сэлгүүцэж, хүмүүсийг үзүүрлэн харж, өөрийгөө атаман болгохыг зорьдоггүй байсан ч, дошны атаман дүр эсгэсэн овгор залуусаас эхлээд олон нийтийн газар, ордог клубүүдэд хүртэл ууснаа шингээж чаддаггүй синдромуудтай аргаа ололцох хэрэг гардаг байлаа. Чонын дунд чоно бай! гэсэн дүрмийг би аялж байхдаа бус, Эх орондоо байхдаа сурсан учраас ямар ч сандарсан дүр үзүүлэлгүй бүгдтэй хип хоп маягаар мэндлэв.

HEY Whass up! гэж Америк кинон дээр гардаг харууд шиг хэлээд атгасан гараа тэдэнтэй тулгахад бүгд намайг цагаан арьстай боловч өөрсдийнхөө өрөөсөн дугуй байна гэж бодлоо. Анх намайг хаалгаар орж ирэхэд бүгд сандарч, намайг дагуулж ирсэн залууд ямар нэгэн зүйлийг Свахили хэлээр хэлж байсныг бодвол байдал хэвийн болох тийш хандлаа. Намайг дүүргийнхээ амьдралыг үзүүлэх гэж дагуулж гарсан залуу маань мансууруулах өвс ороож, хууль бусаар зардаг залуучууд (гангста) дээр дагуулж ирж, намайг ямар том аюулд оруулсныг мэдэхгүй байлаа. Түүний хувьд энэ бол жирийн л амьдрал. Залуус марихуана төрлийн МАУ-г цэвэрлэж тамхинд ороож байсан тул гадны хүн ороод ирэхэд цочсон нь мэдээж.

Тэдний хоёр нь намайг хэн юм болоо? гэсэн харцаар зэвүүн харсан хэвээрээ. Би Монгол! гэж Англиар хэлсэн ч, хаана байдгийг мэддэггүй тэдгээр залуус Америкийн нэг хот юм болов уу л гэж ойлгосон биз. Америкчууд энд маш нэр хүндтэй, нутгийнхан байнга Америк хип хоп, R&B хөгжим сонсдог юм билээ. Би буу халж байгаад бит бокс үзүүлэв. Тэд ам дагуулан үглэж гарлаа. Өвс ороож байхдаа бүгд мансуурсан байсан тул миний тоглож буй хөгжим улам гоё санагдсан нь ойлгомжтой.

Бүгд над руу харж төвлөрч, зарим нь инээмсэглэнэ. Хөгжим, урлаг гэдэг бол агуу хүчтэй ямар ч хүйтэн орчныг дулаацуулж чаддагийг би ямагт мэдэрдэг. Маш аюултай газар байгаагаа мэдэж байсан тул хурдхан гарахын түүс болов. Гай таарч цагдаагийнхан баривчлагаа хийх юм бол Монголын МАУ-гийн хууль бус наймаачинг баривчилсан гэж хэн нэгэн одонгоор шагнуулж, харин би дээлээ нөмрөх байлаа.

Египет улсад байхдаа зургийнхаа камераа алдсан ч Чинтүшиг гэдэг найз маань намайг аяллаа амжилттай үргэлжлүүлээрэй гээд орчин үеийн Сони камераа бэлэглэсэн байсан юм. Тухайн үед тийм хавтгай, орчин үеийн камертай хүн бараг байгаагүй тул хүн болгоны нүд түүн дээр тусч байлаа. Нэгэнт дотны хүн нь болсон болохоор халааснаасаа камераа гаргаж ирж байгаад зургаа хамт даруулъя гээд хариулт хэлж амжаагүй байхад нь зураг дарчихлаа. МАУ хууль бусаар ороож хэрэглэж буй залуусыг хэргийн газар нь, үйлдэл дээр нь ямар ч айдасгүй зураг дарчхаж чаддаг хүн нэг бол шал солиотой, эсвэл хэрээс хэтэрсэн зоригтой байх ёстой болов уу. Энэ хоёрын аль нь ч биш бол Монгол байх ёстой.

Тэд зураг үзье гэж түгшин хэлэх үед дэлгэцэн дээрх зургийг үзүүллээ. Тэд камерын гоё сайхныг нь гайхаж байсан боловч, хэрвээ хэрэгт холбогдвол эд мөрийн баримтад дүрсээ үлдээж буйгаа нэг л ойлгохгүй байгаа бололтой. Харин над хосгүй өвөрмөц зураг үлдлээ. Удалгүй би харихаар болж, шинэ найзаа хүргэж өгөхийг гуйлаа. Төөрдөг байшин шиг гудамжаар буцаж явахдаа, юу болоод өнгөрснийг ойлгосон залуус араас ирэх вий гэж айж байв. Эргэж ирээд буудлынхаа өрөөний хаалгыг түргэхэн цоожлоод ороороо хаалга налуулан дарж, гадагш дахин гаралгүй амрахаар шийдэв.

Цагаан (шар) арьстай жуулчин ядуусын хороололд ирээд, буудалд буусан байсныг тэр хавийнхан бүгд мэдсэн гэдэг нь ойлгомжтой. Холын замд ядарсан тул өрөөнийхөө шумуулыг үргээдэг сэнсээ асаан зүүрмэглэв. Удалгүй гудамжинд хэдэн залуусын дуу гарч, хаалга түлхэн, улмаар нэрийг минь дуудлаа. Би чимээгүй унтсан юм шиг л байв. Зүрх хүчтэй цохилж буй нь сонсогдсоор… Бүр сүүлдээ хаалга балбаж эхлэхээр нь –What? Who is it? Юу? Хэн бэ? гэж асуулаа. Нэр цээжлэхдээ муу тул хэн нь гэдгийг мэдэх аргагүй байлаа. I’m sleeping! Би унтаж байна! гэдгийг маш нойрмог маягаар хэлэхэд, дахин хэдэн удаа хаалга балбаад ашгүй чимээгүй боллоо. Миний анх удаа хар Африкчуудтай тулж харилцаж үзсэн өдөр байсан тул өөрийн эрхгүй гүн санаа алдав.

Би тийм гойд зоригтой залуу биш л дээ, шалгалтад ороход хүртэл хааяа тэвдэх гээд байдгаа нуугаад яахав. Харин энэ удаа адреналин гэдэг бодисыг маш хүчтэйгээр зүрхэндээ амталж мэдэрсэн юм. Тэр шөнө делфин шиг л хагас тархиа асаалттай унтаж, ийм төрлийн адал явдал илүү их таараасай гэж бодлоо.

Сэтгэгдэл (www.amai.mn)

#2
Танзани гэдэг улс ийм аймаар байсан юм уу. Манай энд байдаг Танзани залуугаас ёо ёстой аймаар үнэр үнэртдэг шд. Өөрийнх нь оронд ус ховор болохоор усанд барагтаа л орохгүй шдээ. Таны аялал үнэхээр сонирхолтой байнаа. Би өнөөдөр анх удаа таны блогоор орж эхнээс нь үзээд л мэддэггүй зөндөө юмаа мэдэж, зарим нэг зүйлийг буруу ташаа боддог байснаа мэдлээ. Бас сэтгэгдэл үлдээж байгаа зарим хүмүүс ямар мэдлэгтэй, ямар их юм уншиж байдгийг бүүр биширлээ. Тэгээд Монгол болж төрснөөрөө бахархах шиг л болж байна. Энд суугаад зарим зүйлийг уншаад шокноос гарч чадахгүй, бишрээд л, хэлэх ч үг алга .. Амжилт.
Dogi wrote on 2009/12/04 – 00:15

#3
Их сонирхолтой бичжээ. Жуулчид тэр бүр гэр хорооллоор нь аймшиггүйгээр аялаад байхгүй нь ойлгомжтой. Танзани бол байгалийн маш үзэсгэлэнт газар, ийм хороолол бол аль ч улсад байдаг зүйл, Монголын гэр хорооллоор явах ямрыг мэдэх залуучууд ойлгох байх. Түүнээс биш Дар-Эс-Салам хот бол бас л гоё хот шүүдээ. Манай УБ-г бодохнээ л Subway Starbucks-тайгаа хэхэ.
ariunaa wrote on 2010/03/15 – 03:58

https://www.facebook.com/profile.php?id=100001329040581#!/pages/%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%B9-%D0%90%D0%BC%D1%8C%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BB-%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD-%D0%A8%D2%AF%D2%AF/212910968744783

Facebook – дээрээс

2011 оны 11 сарын 22

АНУ. Чикаго хот

Миний ном таалагдсан бол, сурталчилгаа өвөрмөц болж чадсан бол. LIKE дарж SHARE хийгээрээ.

Таны дэмжлэг над болон миний аялалд маш чухал байна!

Миний энэ рекламыг чангалж байгаад сонссон хүн байна уу?

Цаас юм болхоороо чимээгүй, ширээн дээр хэвтэж байгаа 2 ном. Төсөөлөөд үздээ. Ном руу хартал тэр дотор байгаа бүх үйл явдлууд сонсогдоno.

Номын хуудсыг эргүүлэх болгонд тухайн хуудсанд тохирсон дуу чимээ дагалдаж байна. Магадгүй ирээдүйн ном болж болох

Хүүхэн харааны хөдөлгөөнийг тооцоолж тухайн хөгжим дээр үйл явдал, хэлж буй хүний хоолойны өнгөхүртэл мэдрэгдэнэ. Зүгээр видео кино үзэж буй мэт биш, ҮСЭГ гэдэг дүрсүүдийг нийлүүлэхэд чихэнд чимээ сонсогдоно.

Санснаас Номыг Chillout хөгжмийн чимээнд унших сайхан байдаг шүү.

ХЭРВЭЭ НОМ ЧИМЭЭТЭЙ БАЙСАН БОЛ гэсэн бичгийн дараа миний номонд орсон тэмдэглэлүүдийн үйл явдлын чимээ дуугарч байна.
Монгол Бадарчин номын 1-р боть болох ГАЙХАМШИГТ ЕРТӨНЦ номонд орсон ЧИМЭЭ гэдэг тэмдэглэлийг уншсан хүмүүс санаж байна уу? Өглөө хүйтэн хөлстэй сэрээсэн ЧИМЭЭ. Тэгээд чимээний төгсгөл хэсэгт эхний бөмбөг унаж байгаа. Зарим бөмбөг Чингэлтэй дүүргийн хэмжээтэй газрыг тэгшилсэн байсан. Тэгээд –ИЗРАЙЛЬ УЛС ХЕЗБОЛЛА БҮЛГИЙН ДАЙРАЛТАНД ӨРТЛӨӨ!!! гэсэн өгүүлбэр хэлж байгаа. Тэр үед үнэхээр сонин үйл явдлууд болж байсан. Орос, англи хэлийг ойлгодог Харилцаа төгссөн Монгол залуу Орос улс болон Араб, Израйль улс болон АНУ-ын хооронд хийж буй дайн шиг олон мэдээллийн урсгалыг мэдэрсэн.
Харин сүүлийн хэсэгт гарч байгаа КИРГИЗ ЯСТАНГУУДЫН (КИРГИЗСТАН) улсын мэдээгээр төр засгийн газрын тухай ярьж байгаа. Төр иргэд хоёр хэл амаа олж бие биенээ зохицуулж чадаагүйн тод жишээ! 170 гаруй хүнээ хувьсгал хийж байгаа гэж алуулсан. Тийм улсад иргэд цагдаа нартаа итгэхгүй (гэмт хэрэг өсөхийн шинж) цэргүүдээсээ айдаг болдог юм.
Ийм үйл явдлуудыг харуулах гэж оролдсон.

Монголын телевизийн рекламуудыг харж байхад дандаа л гадны рекламуудыг дуурайсан байдаг.

Ичих ч үгүй энэ рекламтай яг адил хий гэж ярьж байдаг.

Сайн байна уу? миний энэ тэмдэглэл ”Монгол Бадарчин” цувралын  2 дахь бүлэг болох “Амьдрал Сайхан шүү” номд орж байгаа тул түүнийг авч уншаад блогийн зургуудтай хослуулж, миний аяллыг илүү сайн мэдрээрэй! Баярлалаа.