Facebook – дээрээс

2011 оны 11 сарын 22

АНУ. Чикаго хот

Миний ном таалагдсан бол, сурталчилгаа өвөрмөц болж чадсан бол. LIKE дарж SHARE хийгээрээ.

Таны дэмжлэг над болон миний аялалд маш чухал байна!

Миний энэ рекламыг чангалж байгаад сонссон хүн байна уу?

Цаас юм болхоороо чимээгүй, ширээн дээр хэвтэж байгаа 2 ном. Төсөөлөөд үздээ. Ном руу хартал тэр дотор байгаа бүх үйл явдлууд сонсогдоno.

Номын хуудсыг эргүүлэх болгонд тухайн хуудсанд тохирсон дуу чимээ дагалдаж байна. Магадгүй ирээдүйн ном болж болох

Хүүхэн харааны хөдөлгөөнийг тооцоолж тухайн хөгжим дээр үйл явдал, хэлж буй хүний хоолойны өнгөхүртэл мэдрэгдэнэ. Зүгээр видео кино үзэж буй мэт биш, ҮСЭГ гэдэг дүрсүүдийг нийлүүлэхэд чихэнд чимээ сонсогдоно.

Санснаас Номыг Chillout хөгжмийн чимээнд унших сайхан байдаг шүү.

ХЭРВЭЭ НОМ ЧИМЭЭТЭЙ БАЙСАН БОЛ гэсэн бичгийн дараа миний номонд орсон тэмдэглэлүүдийн үйл явдлын чимээ дуугарч байна.
Монгол Бадарчин номын 1-р боть болох ГАЙХАМШИГТ ЕРТӨНЦ номонд орсон ЧИМЭЭ гэдэг тэмдэглэлийг уншсан хүмүүс санаж байна уу? Өглөө хүйтэн хөлстэй сэрээсэн ЧИМЭЭ. Тэгээд чимээний төгсгөл хэсэгт эхний бөмбөг унаж байгаа. Зарим бөмбөг Чингэлтэй дүүргийн хэмжээтэй газрыг тэгшилсэн байсан. Тэгээд –ИЗРАЙЛЬ УЛС ХЕЗБОЛЛА БҮЛГИЙН ДАЙРАЛТАНД ӨРТЛӨӨ!!! гэсэн өгүүлбэр хэлж байгаа. Тэр үед үнэхээр сонин үйл явдлууд болж байсан. Орос, англи хэлийг ойлгодог Харилцаа төгссөн Монгол залуу Орос улс болон Араб, Израйль улс болон АНУ-ын хооронд хийж буй дайн шиг олон мэдээллийн урсгалыг мэдэрсэн.
Харин сүүлийн хэсэгт гарч байгаа КИРГИЗ ЯСТАНГУУДЫН (КИРГИЗСТАН) улсын мэдээгээр төр засгийн газрын тухай ярьж байгаа. Төр иргэд хоёр хэл амаа олж бие биенээ зохицуулж чадаагүйн тод жишээ! 170 гаруй хүнээ хувьсгал хийж байгаа гэж алуулсан. Тийм улсад иргэд цагдаа нартаа итгэхгүй (гэмт хэрэг өсөхийн шинж) цэргүүдээсээ айдаг болдог юм.
Ийм үйл явдлуудыг харуулах гэж оролдсон.

Монголын телевизийн рекламуудыг харж байхад дандаа л гадны рекламуудыг дуурайсан байдаг.

Ичих ч үгүй энэ рекламтай яг адил хий гэж ярьж байдаг.

Сайн байна уу? миний энэ тэмдэглэл ”Монгол Бадарчин” цувралын  2 дахь бүлэг болох “Амьдрал Сайхан шүү” номд орж байгаа тул түүнийг авч уншаад блогийн зургуудтай хослуулж, миний аяллыг илүү сайн мэдрээрэй! Баярлалаа.

]]> http://www.amai.mn/archives/4743/feed 12 http://www.amai.mn/archives/3751 http://www.amai.mn/archives/3751#comments Mon, 23 Mar 2009 09:10:45 +0000 amai http://www.amai.mn/?p=3751

2009 оны 3 сарын 23 ны өдөр. Словени нийслэл Лжублжана хот.

Нэг хэсэг тэмдэглүүдээ түр зогсоож өдөр тутмынхаа амьдралыг бодох хэрэг гарлаа.
Австри улс дахь Монголын оюутны холбооны залуус намайг маш дотноор хүлээн авч, хүний нутагт гэж бодогдуулхааргүй хэд хоног амраалаа.

Өөрийнхөө тэмдэглүүдийг түр зогсоох үэдээ өмнөх бичлэгүүд дээрхи уншигчдын санлуудыг уншиж цааш юун дээр анхаарах тал дээр бодож суулаа.

Миний аялыг өдөр бүр дагаж, тэмдэглийг өглөө нүдээ нээх үэдээ шалгадаг дэмжигчдээ түр орхисонд хүлцэж өчье, гэхдээ миний ганцаардлын аялалд бүх юм тийм амар биш байгааг гадарлаж байгаа байх. Бэрхшээл тоочвол олон, гэхдээ миний туулсан замуудыг дараа дараагийн Монгол залуус илүү бэлтгэлтэйгээр туулж, Монголчуудынхаа гадаад ертөнцийг харах харааг илүү өргөн, илүү нарийнаар судлан гэж би өдөр бүр найддаг юм.

Мэдээлэл, санхүү хэлний мэдлэгээс авахуулаад улс бүрийн тухай судалгааг бүрэн хийж чадахгүйл байна.

Намайг эхний өдрөөс дагаж байсан болон шинээр нэмэгдэж буй залуусдаа аялынхаа улс орон, хот суурингуудыг туулсан нэрстэй 13 дахь зургаа хүргэж байгаад баяртай байна.

Хэдийгээр би эдүүгээ 56 дахь улсдаа байгаа ч, энэ улсаас гарч байж 14 дэх хуудсаа хийх юм. Харин энэ удаад аялын зургуудыг хувилж ханан дээрээ тавьж байгаа залуусдаа товч болсон адал явдлуудаасаа танилцуулъя.

49 дахь улс МОРОКО
Энэ улсын талаар би өмнө олон удаа сонсож байсан, түүхэнд яг хийсэн зүйлээр нь бус өнөө үэд үндэснийхээ соёл урлаг жуулчлалийг хөгжүүлснийг нь сонирхож байсан юм.

1.Энэ улсруу Монгол залуу виз аван гэдэг хамгийн хэцүү зүйлүүдийн нэг байсан юм. Виз хүсэх үэд заавал төвөөс хариу өгөх ёстой гэж Мавритан дахь Элчин Сайдын Яам хэлж байсан ч огт гутралгүй задгай Атлантийн далайд гарч Испаний Канарын Арал Лас Палмас хотын Элчин Сайдын Яамнаас шууд авсан юм. Хэл соёлын болон амны авьяас шаардсан энэ ажлын дараа эргээд Африк тиврүүгээ орох гэдэг миний аялын хамгийн хэцүү даваануудын нэг байх болно гэж төсөөлөөчгүй юм.
Хязгааргүй далайд жижигхэн завиар гарахад ямар байсныг уншсан байх.
Гэхдээ л би хийж чадсан. Далай тэнгисд шумбаж, бас гаталж үзлээ.

2. Мороко улс жуулчлалд хэрхэн анхаарч, ямар бодлогуудыг явуулдгийг нэг бүрчлэн судлаж, өмнөх аялж байсан улсуудтай харьцууллаа. Авууштай тал нь тэд Жуулчлалыг болон түүнээс орж ирж буй орлогийг үндэснийхээ урлагийг хамгаалж , улам хөгжүүлэх тал дээр бодлоготой арга хэмжээ авсан байсан тул энэ тивдээ хамгийн жуулчилхад тохиромжтой улс гэж дүгнэлтэнд хүрсэн юм.

3. Удаан хугцаанд ганцаардаж байсан бөгөөд, сэтгэл зүрхээ тайтгаруулах хүнтэй ч учирсан.

50 дахь улс Испани

Испани улсад виз авах тал дээр асуудал гараагүй, учир нь Монгол залуу ганцаараа дэлхийг тойрох зүрх гаргаж байгааг тэд хүндэлж, хүсэлт гаргасан хоёр удаа хоюланд нь шууд виз өгч аян замын эрүүл хэлж байсан юм.

1. Монголыг гадаадад төлөөлдөг өргөмжит консулын газар Монголчуудтай хэрхэн ханддагийг өөрийн биээр болон тэнд амьдардаг Монголчуудаасаа сонсоод гутармаар байсан.
Удаан хугцаанд Монголтой холбоотой газраа ирээд хаалганд хамраа цохиулсан нь юу нь сайн байхав. Их санссан газар есөн шөнө яан гэдэг билээдээ.

2. Испани хүмүүс надад маш их таалагдсан, Европ тивийн төв болон хойд зүгийн үндэстнүүдийг бодвол хамаагүй нээлттэй чөлөөтэй байсан, Улсын орлогийн ихээхэн хувийг аялал жуулчлал эзэлж байсан тул энэ тал дээр явуулж буй төрийн болон хувийн салбруудын цогц үйл ажилгааг бид маш сайн судлаж эх орондоо хэрэгжүүлж болмоор санагдсан. Бидэнд далай тэнгис Наран шарлагийн газар байхгүй ч, Эрх чөлөөтэй хязгааргүй уудам нутагт хүсвэл ганцаараа ч алхаж болно гэж гадны хүмүүсд хэлэхэд, тэдгээрийн зүрх сэтгэлд байдаг хотын соёлоос зугтаж хэд хоногч болов амьдрах тэрхүү гал нь дүрэлзэж байгаа нь харагдаж байсан юм.
Өнөөдрийг болтол Миний Эх Орон шиг Хээр тал, өндөр уулс, Ой хээр Говь тэгээр нуур гол онгоноороо хадгалагдаж үлдсэн улсыг би олж хараагүй байна. Бид бусдад байгаа зүйлд атаархах бус өөртөө байгаа зүйлээ мэдрэх хэрэгтэй болов уу.

3.Энэхүү тэмдэглийг нуршуу урт байлгахгүйн тул энэ улсын нэрийг хэлэхэд миний дурсамжинд юу үлдсэн байгааг би шууд бичиж байгаа юм. Испани охидууд миний учирч үэрхэж байсан үндэстэнгүүдээс хамгийн сонирхолтойн байсан гэж хэлж болно. Зүс царай сайтай, биэ галбирт өөлөх зүйл бага, тэгээд хамгийн дурсамжтай нь ЭХЭХ дээрээ бусдаас хамаагүй өвөрмөц байсан юм.

51 дахь улс Португал

Португал улсын талаар Африкийн хэд хэдэн улсад сонсож байсан, учир нь тэд өөрийнхөө колончилж байсан улсууддаа хэл соёлоо нэвт шингээж үлдээсэн байсан юм.
Бурхан цагаан болон хар хүнийг бүтээсэн, харин Португалчууд МУЛАТ буюу хар цагааны ирлизийг бүтээсэн юм гэж олон үндэстэнгүүд ярьдаг юм байна лээ. Учир нь хуучны Европийн их гүрнүүд Африкийг колончилж байх үэд Цагаан арьстангуудийг Хар арьстантай холилдохийг хуулиар хүртэл хориглосон байхад, Португалчууд энэ тал дээр чөлөөтэй байсан юм. Дэлхийн хамгийн хөөрхөнд тооцогддог Латин Амэрикийн Бразил улсын гол зүс царай нь цус холилдсны үр дүн юм.

1. Португал улс нь Европ тивдээ хөгжлүүрүү хойгуур жагсдаг гэж хүмүүс хэлж байсныг би хүлээн зөвшрөөсөн юм. Хотын зохион байгуулалт өнгө төрх нь ялтачгүй сул байсан.

2. Португалын нийслэл Лисабонд ирэх үэдээ тэнд нээгдэж буй Монголын өргөмжит консулын тамга хүлээн авах ёслолтой таарч, энэ талаар бяцхан сурвалжлага хийсэндээ би азтай гэж бодож байна. Уншсан байх.

3. Би дэлхийн олон улс орнуудад аялаж амьдарч үзсэн. Залуу хүн тул Клуб бар чөлөөт цагаа өнгрөөдөг газруудын талаар илүү ихийг мэдэхийг хүсдэг юм. Лисабон хотод таалагдсан зүйл нь хотынхоо нэг дүүргийг тэр чигт нь бар рэсторан болон залуусийн чөлөөт цагаа өнгрөөдөг газарт зориулсан байсан. Энэ дүүрэг нь яг хүмүүсийн амьдардаг гудамжууд дунд байсан тул гудамжаар алхаж байхад цонхон дээр өлгөсөн хэн нэгний цагаан даавуу, дотоож харах нь энгийн үзэгдэл байлаа. Үдшийг өнгрөөмөөр байвал хотын өнцөг булан бүрт байгаа газрууд руу явах гэж цаг, мөнгө гарздахгүй. Хэдийгээр би Японд амьдарч байхад Шибүя, Роппонги, Шинжугу гэдэг зугаа цэнгэлийн дүүргүүдийг зохион байгуулттайгаар хийсэн байсан ч Португалын тэрхүү гудамжууд нь яагаад ч юм амьдралтай, хиймэл биш санагдсан юм.

52 дахь улс Андора

Энэ улсын талаар сонссон хүн цөөхөн. Газрын зураг дээр ч харагдахгүй. Франц Испани гэсэн хоёрхон улсаар бүрэн хүрээлэгдсэн энэ улс Монголтой төстэй санагдсан. Үндэсний үйлдвэрлэл хөгжүүлэх нь хэцүү тул жуулчлалыг үндэсний гол орлого болгосон байсан.

1. Анх энэ улсын хилрүү орох үэд өмнөөс маш томоор NATURLANDIA гэж бичиг тавьсан байсан. Бид яагаад ингэж өөрсдийгөө танилцуулж болохгүй гэж ? Цөөхөн хүн амтай өргөн уудам нутагтай Монгол бол жинхэнэ эрх чөлөөний орон шүүдээ. Бид өөрсдийгөө сурталчилах гэж элдэв англи үгийг их ашигладаг боловч, үндэснийхээ үгийг аваад бусдад танигдтал сурталчилбал яасан юм бэ ?

2. Миний үзсэн хамгийн жижиг улсуудын нэг Андора улс нь жуулчлал, хөрөнгө оруулалт татахын тулд ТАКС АА тэг болгосон байсан. Хажуугийн улсууд энд ирж чөлөөт цагаа өнгрөөнгөө татваргүй гэх барааг ихээр авч байсан. Буцаж гарах үэд татваргүй бодлого барьж бизнэсийг зогсоож байгаа хөрш улсуудын татварын албаныхан зогсоохгүй л бол эдийн засагтаа нэлээд хэмнэл гаргаж болохоор санагдсан.

3. Би багдаа цанаар гулгаж дуртай байсан, Оросд хичээлийн нэг дүн нь цана багтдаг байсан, харин Монголд ирэх үэд Спортыг дэмжих бодлого сул, хүмүүсийн биэн тамирын тухай ойлголт боловсрол сул байсан тул цааш нь хөгжүүлж сайжруулж чадаагүй юм.
Андора улсад би анх удаа Цанаар гулгадаг газарт очиж үзсэн, зурагтаар болон киногоор зөндөө үзэж байсан ч яг очиж үзэхэд хамаагүй гоё байдаг юм байна лээ. Харамсалтай нь миний аялын санхүүгийн төсөв сайнгүй тул амарч, цанаар гулгаж үзэх боломж гараагүй юм. өртөг өндөртэй санагдсан. Бидэнд энэ салбарыг хөгжүүлэх боломжийн талаар судалгаа хийж эхлэх нь хэрэгтэй санагдсан. зөвхөн зуны 3 хан сар жуулчин хүлээж, бусад үэдээ хаалгаа барьдаг манай жуулчлалын хүмүүс энд ирж амарч үзвэл хүмүүс яг юунаас таашаал авдгийг ойлгох болов уу. Хэдийгээр энэ удаа цанаар гулгах ямар байдаг талаар тэмдэглэл бичих боломж гараагүй ч шүхрээр үсрэх тэмдэглэл заавал бичнэ гэж бодож байна.

Ийнхүү дараагийн хуудас гартал хүлээж байгаарай. Словэни улсаас гараад 14 дэх хуудсаа тавина аа. Хэрвээ намайг дагаж аялж байгаа та, чи аялын зургуудыг хэвлэж ханан дээрээ бас цуглуулж эхэлж байгаа бол зургаа эмайлээр явуулах, Фасэбоок дээр тавьхаа битгий мартаарай ! Намайг хэдэн хүн дагаж байгааг мэдэх нь цаашдаа тэмдэглээ зогсоолгүй үргэлжлүүлэх хүсэл эрмэлзлийг бадруулах болно шүү !

2009 1 сарын 24 Португалын Порто хот

Өглөө эртхэн бослоо. Холын замтай байсан тул эртхнээс газар дөхий гэж бодлоо.

Португалын Лисбон хотод байхдаа Монгол гэр бүлүүдтэй танилцсан бөгөөд, хойд зүгт байдаг Порто хотод ирвэл манай байгаарай! гэсэн Хуягаагийн гэр бүлийн урилганд татгалзаж чадаагүй юм. Үнэхээр Монгол ёсны дагуу 3 өдөр намайг холын замд бэлдэж тордсны дараа би холын замдаа гарахад дахин бэлэн болсон байлаа.

Өглөөний цай бэлдүүлээд, цүнхэндээ замдаа идэх кэкс хийлгээд, нэг хацар дээрээ үнсүүлээд замдаа гарлаа. Автобусны буудал дээрээс Хуягаагийн өгсөн 10 еврог автобусанд зарж, Португал Испан хоёрын хилийн хот руу дөхлөө.

Тэндээс замын унаагаар Испаний эхний сууринд ирсэн бөгөөд. Тэндээс унаа баритал, баруун булангаас зүүн булан хүрч яваа залуу байлаа.

Испаний баруун хойн оршдог Билбао хот руу явах бодолтой байсан ч Билбао ордог замын тэмдгийг буруу харж өнгрөөснөөс, тэр чигээрээ зогсолтгүй Ллэйда хот орохоор шийдлээ.

Өглөө 9 цагт гэрээс гараад 12 цагийн үед Ллэйдад буулаа.

15 цаг зам ширтэж явсан удаа байгаа билүү гэж бодогдлоо. Хурдны замаар тэгэж явахад сүүлдээ нүд ирээлжилж, фокус таархаа болдгийг анзаарлаа.

Ллэйдад ирэх болсон шалтгаан нь төлөвлөгөөгөө өөрчилж, эндээс Андора гэдэг Европийн жижиг улсыг дайлахаар шийдлээ. Хотод шөнө ирсэн бөгөөд хамгийн хямд буудал нь 19 евро гэлээ, 8 цаг байхын төлс энэ мөнгийг төлөх хүсэлгүй байлаа. Гадаа явж байх замдаа энэ хотын залуустай танилцаж, тэдэнд үнэгүй ПАЧА орох билэт байгаа, цуг явий гэж урилаа.

Том цүнхээ аргалж, шинэ танилцан залуус дээр орхиод Пача клубт үдийг үдлээ.

2009 оны 1 сарын 22 ны өдөр Португал улсын Порто хот
Миний аялын туршид маш олон зүйлүүд харж сонсож ойлголоо.
Зарим газар амьдралын үнэ өртөг, тухайн хүний амь наснаас нь үнэтэй гэдгийг мэдлээ.
Өнөөдөр бичмээр байгаа зүйл бол зарим хүмүүсийн мэддэг боловч эр тунгаан бодож байгаагүй сэдэв юм.

90 оны ардчиллаас хойш Монголчууд барууны соёл, хөрөнгөтний амьдралын сайханд сохорч биэ биэнээ хайрлах, гэр бүл найз нөхөдтэйгээ хамт байхын жаргалыг мартсан билээ. 

Монголчууд олноороо хүний нутагт ажиллаж амьдархаар явсан, явчиж байгаа, явах ч болно. Гэхдээ энэ хүсэл мөрөөдлөө амь наснаасаа илүү тависан хүн хэд болоо?
Бидэнд- Амьд явах нь юунаас ч чухал гэсэн ухаан байгаа хэвээрээ үү?

Африкийн Сэнэгал, Мауританиа, Мороко улсуудад аялж байхдаа хүн амьдралынхааа төлөө, гэр бүлээ авч явахын төлөө амь насаа дэнчин дээр тавидаг жишээний талаар мэдээд өнөөдөр бичихээр шийдлээ.

Эдгээр орнууд далай тэнгисд гарцтай тул ард иргэд нь загасчилж, амиа зогоодог юм. Харин зарин нэг нь далай тэнгисээр дамжин Европруу гарах хүсэл тээж завиар амиа алдсан ч хамаагүй тийшээ хүрэхийг хичэээдэг юм байна. Хүмүүсийг завиар авч явдаг бүлэг, мафи хүртэл байдаг гэж сонсож байсан.

Мауритани улсад Канар, Испанруу хүрж болох усан онгоц хайж байх явцдаа, үнэхээр тийм завь байдаг бол суухаас ч уур аргагүй гэж бодож байлаа, харин тэрхүү завьны аюулын талаар би огт төсөөлөхчгүй байсан юм.

Би уснаас үхтлээ айдаг, далай тэнгисд явснаас дайн дажинтай газар явсан миний хувид хамаагүй хялбар юм. Гэхдээ өөрийн тависан зорилгодоо хүрэхийн тулд юуг ч байсан даван гэж амалсан тул ийнхүү завь нь олддог л юм бол сууна гэж бодож, хайж лавлаж байлаа.

Мауритани улсын Ноуадибоу хотод интэрнэт кафэд хэдэн Европчуудтай таарсан бөгөөд, сүүлд Испаний далайн цагдаагийн хүмүүс гэдгийг нь ярианы дунд ойлголоо.
-Та нар эндээс Канарийн арал хүрж болох усан онгоц олох арга мэдэхгүй биз?
-Мауритани Испан хооронд хүн тээврийн усан онгоц гэж байдаггүй юм, тэглээч 7 хоногийн дараа Мауританий далаайн бүсэд загасчилах хорио эхлэх тул, энд байгаа бүх гадны усан онгоцууд буцаж задгай далайруу эсвэл нутагруугаа буцах болно. Яаж тусалхаа мэдэхгүй байна.
- Эндээс завиар Канарын арал, эсвэл европ хүрж болдог гэсэн,

Тухайн Испан далайн цагдаа нарын царай хувирч
- Чи! Яачиж байсан, Тэр завинаас холуур байгаарай!
Гэж маш айсан, анхааруулсан харцаар харж хэллээ.

Тухайн үед би яг юу гэж асууснаа ойлгохгүй байсан бөгөөд Канарын арал Лас Палмасд хүрснийхээ дараа л юу болсныг ойлголоо.

Африкийн ихэнх орнуудын эдийн засгийн байдал маш муу байгаа тул, мөнгөтэй Европийн орнуудад очиж ажил хийж гэр орноо авж явах хүсэлтэй хүмүүс их, Яг Монгол шиг.

Загасчны модон завьнд 50-с 150 хүн хүртэл суугаад нэг хоёрхон моторонд амь насаа даатгаад задгай тэнгисд гардаг юм байна. Мауританиа улсаас Усан онгоцоор Лас Палмас орж байхад капитан надад далайн дүрмүүдийг тайлбарлсан юм.
Далайд байгаа ямарч усан онгоц хууль бус завийг харах юм бол төврүү, далайн цагдааруу мэдэгдэх үүрэгтэй гэсэн. Учир нь хэрвээ тэд мэдэгдээгүй байх юм бол арга хэмжээ авахуулна, нөгөөтэйгөөр тэдгээр завитай юу болдгийг мэддэг тул хүн чанрын үүднээс цагдаад мэдэгдэх ёстой гэсэн.

Төсөөлөх гэж оролдоорой!

Нэг модон завинд 100гаад хүн суун, олон хүнтэй тул ачаа хоол хүнс хязгаартай. Тэгээд хэрвээ Сэнэгалаас шууд Канарын аралруу явах юм бол замд маш олон тээврийн болон хяналтын усан онгоцуудад харагдаж, замааасаа буцаагдах тул, тэд задгай Атлантын тэнгисруу гарч тойрох маягаар зорисон газартаа хүрдэг юм байна.
Намайг Лас Палмас хотод байхад л дор хаяж 3-4 зави бууж байсан.

Жилд олон мянгаараа Африкээс Европруу чигэлсэн завиуд хөдөлдөг бөгөөд тэр болгон газартаа хүрэх нь ховор юм. Мороко улсад байхад нөхөр нь энэ аялд яваад амиа алдсан хүнтэй таарч байсан. Үнэхээр өрөвдөлтэй Магадгүй сүүлчийн адар тэр хоёр хамт байхдаа – Би европд хүрээд, ажил хийж чамдаа хүссэн зүйлийг чинь авч өгнө! Гэж нөхөр нь хэлж байсан ч байж магад, тэгээд л амидрал шаал өөр болж байгаа юмдаа.

Харамсалтай юм.

Монголын Энх Цагийн дөрвөгсөд ч гэсэн амаргүй давааг давж амьдралаа залгуулж байгаа. Европийн хоёр улсын хоорондын хилийг ойгоор туулж байсан, ачаааны машинд нуугдаж байсан гээд зөндөө зүйлүүд сонсож байсан байх гэхдээ миний өнөөдрийн бичиж байгаа зүйл бол тэдгээртээ харицуулашгүй юм.

1000 1500 км далайг мотороор төөрөх эшээс хамаарч 7-с 20 хүртэл хоногт туулна гээд боддоо. Зарим үд завь зүгээ алдах эвдрэх үе тохиолдох юм бол задгай далайд хязгааргүй усан дунд өдөр бүр үхлийг хүлээж сууна.

Зарим үед 120 гаруй хүн н нас барсан 3-4 хүн л хүн амид үлдэж аврагдаж байсан тохиолдлууд зөндөө.
Анх суусан цагаас зарим нь далайгаас айх, дотор муухай оргих гээд өлсөх зовлонгууд эхлэн, жорлон гэж байхгүй тул бүгд нэг газраал бух юмаа бүтээн.
Хоол хүнс, ус тэр олон хүнд хүрэлцээтэй хэмжээнд авч явж чадахгүй тул нас бардаггүй юмаа гэхэд 5-7 хоног ус хоолгүй зөвхөн тэрхүү сайхан мөрөөдлөө бодож гүрийн.
Өглөө бүр нүдээ нээхэд анх суусан тэр хүмүүсээс цөөрч байгааг харсан хүмүүс цаашаа амьдралаа авч явах ямар байдаг болоо. Өглөө бүр хэн нэг нь хүнд замбг даалгүй нас барна. Магадгүй ах эгч дүү нь хажууд бурхан болснбг харж өдрийн 24 цагийг өнгрөөнө. Далайд цогсуудыг хаяхгүй тул ямарч саравчгүй задгай завинд бүгдээрээ хамтдаа. уртааш 20 хонон, зарим завийг давалгай задгай тэнгисрүү авч одон. Усгүйгээс болж зарим нь далайн ус ууна, тэр нь улам хатааж улмаар жижиг завинд солиорол биэ болно.

- Миний хүү, болгоомжтой байгааараа, хүнтэй зодолдож муудалцаж болохгүй шүү! Мөнгөтэй болоод хайрт эх орондоо 5 жилийн дараа эргэж ирээрэй! Гэж аав нь хүүдээ захиж өнөө үеийн хамгийн аюултай аянд насанд хүрээгүй хүүгээ үдэж байсан ярилцлагийг уншиж байсан Юм байна
Хэрвээ Испанд насанд хүрээгүй хүү буух юм бол шууд төрийн хамгаалтанд орж нийгмийн хамгаалалд хамрагддаг гэсэн. Харин бусад томчуудыг буцаах арга хэмжээнд анхаарлаа хандуулдаг юм байна

Үхлийн завинд суудал авах дундаж үнэ 500- 1000 ногоон.

Зарим хүмүүс зээлж аваад, Европт хүрээд ажил хийж буцаж төлнө гэж байгаадаа.
ИСпаний арлуудад бусад Африкийн дүрвэгсдийг яахаа мэдэхгүй тохиолдол биэ болдог шалтгаан н Ихэнх нь бичиг баримтаа устгадаг юм. Яг буцаах гэхээр хаашаа гэдгээ мэдэхгүй. Испан Сэнэгал, Мауритани улсууд иргэдийг буцаах тохиролцоо байдаггүй бололтоой, нөгөөтэйгөөр үнэхээр тэр иргэн нь Сэнэгал мөн биш гэдэг нь бас асуудалтай шүүдээ. Шаал хамаагүй хүнийг Сэнэгал буулгахыг зөвшөөрөхгүй биздээ.Тэдгээр хүмүүс завинд сууж далайд гарсан цагаас хууль бус хил зөрчигчид болж байгаа тул харих юм бол бас хуулийн хариуцлаг хүлээн байх.

Завь аз таарвал хүнгүй газар бууж, бүгд биэ дааж хот хүмүүсийн дунд уусна, азгүй бол цагаачдын асуудал хариуцсан цагдаад баригдаж, ийм төрлийн цагаачдыг хүлээн авдаг тусгай Лагэрт байрлана. Тэнд эрүүл мэндийн болон бусад шинжилгээ хийгдэж, хоол унд унтах байраар хангаж, хэрвээ буцах улс нь тодорхойгүй байх юм бол өдрийн хоолыг нь өгөөд том хотуудын гудамжинд орхино. Цагаачдад туслах байгуулгууд боломж гарвал туслан, үгүй бол тэгэээд амиа зогооно.
Жилд дунджаар 35 мянган хүн Испаний эрэгт хүрдэг гэсэн, харин хэдэн завь нь задгай далайд живдэг тухай тоо байхгүй. Энэ үйл ажиллагаа хууль бус тул хэн ч тооллого явуулдаггүй нь ойлгомжтой шүүдээ.
Европийн орнууд хүн чанар, хүнлэг байх тал дээр сайн тул, хүний хүнд учиргүй шууд гараа нээдэггүй юмаа гэхэд боломжоороо нийгмийн хамгааллийн тусламжтагаар тусалхыг хичээдэг юм.

Виз нь харалсан олон Монголчууд Европийн цагаач, дүрвэгсэд хариуцсан байгуулгуудын ачаар бичиг баримттай болж, жирийн иргэдтэй адил амьдарч байгаа билээ.

Ядуу орнуудын эдийн засгийг гадаадад амьдарч ажиллаж буй дүрвэгсэд бүрдүүлдэг тул, ийнхүү иргэдээ гадаад гарж буйд нүдээ аниж байгааа засгийн газрууд зөндөө.

Хүмүүс амьдралын төлөө, гэр бүлийнхээ төлөө бүх юмаа золиослоход бэлэн байдгийн нэг жишээ энэ гэж бодож байна. Би хэдийгээр бусад улс үндэстний жишээг бичсэн боловч, бидний амьдралаас нээх ялгаатай санагдахгүй байна шүүдээ.

Хэрвээ бид бүхэн сурсан үзсэн зүйлүүдээсээ хуваалцаж, Эх орныхоо амьдралд зориулж эхэлбэл, гэр бүл найз нөхдийнхөө хажууд, гадаад гэж чичлүүлэхгүй тэрлэг сайхан Монголдоо аз жаргалтай амьдарч болно шүүдээ!
Бидэнд илүү их мэдээлэл хэрэгтэй байна
Хүмүүсийн амьдралын талаар үзсэн харснаа бүгдээрээ хуваалцаж эхэлцгээй!

2008 оны 1 сарын 13 ны өдөр. Португал улсын нийслэл Лисбон хот. 13:20

Португал улс дахь Монголын өргөмжит консул Жосэ Сэрраогийн хамт.

Элчин Сайд Алтангэрэлгуай үүдэнд ирж буй зочидыг Шинэхэн сонгогдож буй Өргөмжит Консул Ж.Сэрраогийн хамт угтан авч байх хойгуур нэлээд их зураг авахыг хичээж байлаа. Элчин Сайдууд болон албан ёсны төлөөлөгч нар Монгол улсыг төлөөлөх Өргөмжит Консулд баяр хүргэж байгаа харагдлаа.

Тэр их завгүй байгаа хоорондуур бага ч болов цагаас авч – Танд Монгол улс Португал улсын хоорондын харилцааны гүүр болж байгаад баяр хүргэж, Монгол улсыг Португал улсад таниулахад их үүрэг гүйцэтгэнэ гэдэгт итгэлтэй байна гэж хэлж амжлаа. 

Зарим хүмүүсийг эс тооцвол Ихэнх хүмүүс цэнхэр саарал өнгийн костюм өмссөн байсан бөгөөд, энэ өдрийн анхаарлын төвд байхаа мэдсэн Өргөмжит Консул маань улаан зангиаг сонгосон байлаа.

Зочид хүлээж авч байх үед Монгол тугны хажууд зогсож байсан Монголчууд – Туг доошоо харсан байна шдээ! гэж анзаарлаа. Үнэхээр туг галаар доош нь харуулаад тохсон байлаа. Хүнд анзаарагдхааргүй тойрч зогсоод, тугаа зөв харуулж тохлоо. Ийм төрлий Дипломат ёсны алдаанууд гарах нь ховор бөгөөд, хэрвээ олон улсын арга хэмжээн дээр болбол улс хоорондын харилцаанд хүртэл муугаар нөлөөлж болдог юм.

Солонгос улсад болж байсан олон улсын арга хэмжээнд Манай тугийг буруу харуулсан байсан гэж сонсож байсан. Манай Ерөнхийлөгч уг арга хэмжээнд оролцохоор очисон бөгөөд, тус алдааны талаар ямарч арга хэмжээ аваагүй гэсэн.

Буусан өдрөө буцаагаад онгоцондоо суух тийм бардам зан бидэнд байгаа болов уу?

Зарим хүмүүс зангианыхаа өнгөн дээр анхаараагүй бололтой!

Хүлээн авалтанд ирж буй хүмүүсийн албан тушаал, нэрсүүдийг мэдэхгүй байсан тул зүгээр байрлууллаа, сүүлд мэдээлэл олбол нэмж байрлуулна.

Энэ хүн Португал улсад суугаа БНХА Улсын Элчин Сайд бололтой.

Хятад улстай дайсагнах үзлээ зогсоогоод, илүү дотно ажиллах цаг болсон гэж бодож байна. Тэдний хөгжлийн түлхүүрийг бид бас судлаж хөгжихгүй бол, Хөрш нь дэлхийн хамгийн хурдтай хөгжиж байгаа хэрнээ өөрсдөө хамгийн хурдан буурж байгаа улсбн жишээ байхаа болимоор байнаа!

Миний камэрны батарэй дууссан тул, Элчин Сайд Алтангэрэлгуайн камэраар Уг арга хэмжээний нээлтэнд хэлж буй үгийг эх хувиар нь видэо болгон хадгалсан билээ. Франц дахь Монголын Элчин Сайдын Яамны нарийн бичиг Мягмараас уг бичлэгийг сүүлд надад өгөхийг хүссэн бөгөөд. Монгол улсын Элчин сайдын хэлсэн үгийг дараагийн тэмдэглэлдээ оруулах болно.

Өргөмжит Консул Ноён Жосэ Сэррао уг арга хэмжээнд зориулан үг хэлсэн боловч, Португал хэлтэй хүмүүс л ойлгосон юм. Миний видэо бичсэн видэо бичлэг дээрээс уг арга хэмжээнд хэлсэн үгийг орчуулж вэб дээрээ байрлуулбал зүгээр болов уу гэж бодогдсон.

Мягмараас энэхүү бичлэгийн хувилбарыг хамтдаа хүлээцгээе.

Монгол улсаас Франц улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн Эрхт Элчин Сайд Р.Алтангэрэлгуай Португал улсад Монгол улсыг төлөөлөх Өргөмжит Консулд Өргөмжит Консулын Тамга, Монголын Туг, Дурсгалт зүйлс гардуулан өглөө. Элчин сайдын яам, Консулын газар, Өргөмжит консулгүй улсад амьдрах ямар хэцүү байдгийг Манай олон Монголчууд мэддэг байх. Тэгвэл Португал улсад суугаа цөөхөн Монголчуудыг төлөөлж, туслах өргөмжит консултай болж байгаад баяр хүргэмээр санагдаж байна.

ЗҮҮН ГАР ТАЛААС: Болормаа, Отгоо, Өнөржаргал, Амай,Өргөмжит Консул Жоссэ Сэррао, хүү Золбоо,Алтангэрэл, Ганцэцэгмаа, Хашаа,Пүрэвсүрэн, Алтанхуяг, Цэгмид, Гаваацоодол.

Арга хэмжээ дуусмагц Монголчууд намайг гэртээ урилаа.

Үргэлжлэл бий.

2009 оны 11 сарын 13 ны өдөр 11: 50. Португал улсын нийслэл Лисабон хот

Өглөө эртхэн босч 12 цагт болох арга хэмжээнд өөртөө байгаа хамгийн цэвэр хувцаа өмслөө. Хотын төвийн ТИВОЛИ буудлын үүдээр орох үед Лоббинд цугалсан 10 гаруй Монголчууд харагдлаа. Монгол хүний харцыг хаанаас ч ялгаж таниж чадна шүү! 

Нөгөө талд бас нэлээд хэдэн Гадны хүн цугалсан байсан бөгөөд, Элчин Сайд Алтангэрэлгуай тэдэнтэй яриа өрнүүлж байлаа.

Тун удалгүй Мягмар зохион байгуултыг хариуцаж байсны хувьд хүлээн авалтын зааланд орохыг уриаллаа.

Хувцсаа өлгүүрт өгж байх үедээ, бага зэргийн санаа зовж эхэллээ. Учир нь ийм албан ёсны арга хэмжээнд зохих костюмгүй байсан тул ширэн нүүрлэхээс өөр аргагүй байлаа.

Дипломат ёсонд DRESS CODE байдаг бөгөөд түүнийг дагахыг нийтээрээ хүсдэг юм. Харин тийм дүрэмт хувцас байхгүй над шиг аялагч залуу, өөр ямар ч юм бэ дээ.

Тэнд цугалсан Монголчууд бас ёсорхоогүй байгаа нь харагдаж байлаа.

Бас л хүний нутагт байгаа хүмүүс, юм бүхэн тийм амар биш шүүдээ.

Гэхдээ миний нэг хүсэж байсан зүйл нь хэн нэг нь Үндэснийхээ сайхан дээлээ өмсөөд ирэх болов уу гэж бодсон ч санснаар болсонгүй.

Монгол дээл.

Монголчууд бид дэлхийн хүн амтай харицуулбал маш өвөрмөц, содон үндэстэн гэдгийг өмнө би зөндөө уншиж, сонсож байсан юм. Харин өөрийнхөө аялынхаа явцад энэ үгний үнэн болохыг маш сайн ойлгосон юм.

Бид өөрсдийгөө бусадтай ижилсүүлж сааралтуулах бус бусдаас сондгоорч ялгарах хэрэгтэй гэдгийг маш олон удаа ухуулж байгаа, ялангуяа агуу соёлтой цөөун хүн амтай бидэнд өөрсдийгөөтаниулж, соёлоо авч үлдэхийн тулд 100 гарсан сая хүн амтай улсыг бодвол хамаагүй их ажил хийх хэрэгтэй.

Өнөөдөр 30 хүрч байгаа залуу өөрийн гэсэн Монгол дээлгүйдээ би өдөр бүр ичдэг.

Ажилд орох, хүнтэй уулзахад хэрэгтэй гэж үнэтэй костюм авч өмсдөг байсан хэрнээ Монгол хүн болж төрсний хувьд ганц ч болов дээл оёулаагүй нь миний ухамсаргүйгийх байх. Цагаан сараар аавын ээлжний дээлийг өмсөж гоёдог байсан – Би Монгол соёлоороо бахархдаг! гэж ярьдаг байсан хэрнээ яагаад эх оронч үзлийн эхний шалгуур болсон үндэснийхээ дээлийг аваад өмсчиж чадахгүй байсан юм болоо?

Барууны өндөр үнэтэй костюмаас хамаагүй хямд шүүдээ!

Магадгүй би “Монголын ТӨӨРСӨН ҮЕ”-ийн жишээ тул, дээл гэдэг Эмээ Өвөө нар, эсвэл хөдөөнийхөн өмсдөг гэж нийгэмд тогцон буруу бодлыг дагсанч байж магад.

Энэ жилийн цагаан сарыг Англи дахь, эсвэл Франц дахь Монголчуудтайгаа тэмдэглэх бодолтой байгаа бөгөөд, Юуны түрүүнд Монголоос Үндэснийхээ дээлийг захиалж өмсөх төлөвлөгөөтэй байна. Барууны соёлтой хотоор, өөрийнхөө соёлыг гайхуулж явахын муу юм гэж юу байх вэ? Харин ч – Намайг хар! Би Дэлхийн Сүүлчийн Нүүдэлчний удмын хүн байна! Гэж дуу хүргэмээр санагдаж байна.

Өнөөгийн залуу үе бид, хүнээр чичлүүлж, заалгаж бус өөрсдөө ухаарч Түүх Соёлоо хамгаалж үлдэх нь хамгаас чухал юм байна шүү! Гэдгийг аялынхаа явцад бусад орны устсан үндэсний соёлуудыг хараад ухаарсан юм.

Монгол бөхийн Өргөөнд Үндэсний хувцастай нэвтэрч байх сахирамж хууль гаргах санлыг дэмжих хүмүүс зөндөө байх. Опэр үзэхэд хар костюм өмсөх ёстой гэсэн дүрмийг дэлхий дахинаа дагаж байхад бид ч бас өөрсдийн дүрмийг биэ болгож мөрдүүлж болно шүүдээ!

Буцаад.

Үүүдэнд цугалсан байсан Монголчуудтай мэндлээд цуг зааланд орсон бөгөөд

- Энэ залуу хэн юм болоо? Элчин Сайдын яамны ажилтан юм болов уу? Гэсэн эргэлзээтэйгэээр тэд намайг харж байлаа.

Зааланд орох үед нэг хэсэгт Монгол, Португал, Европийн холбооны туг залсан байсан бөгөөд хажууханд нь Дурсгалын зүйлс, Монгол тамга харагдлаа.

Заалны нөгөө талд ширээ зассан байлаа.

Бид илүү хөгжилтэй, эдийн засгийн боломжтой байсан бол Монгол улсын өргөлжит консулд тамга гардуулах ёслол дээр Монгол ёс заншилаараа ширээ засаж, идээ ундааны дээжийг Монгол хэлбэрээр хийсэн бол гоё байхсан. Гэсэн бодол төрлөө

Ийм арга хэмжээнүүд дээр Монголчууд гэж хэн бэ гэдгийг үзүүлж байх нь хамгийн чухал юм шүүдээ. Энэ заланд байсан бүх зүйлүүдээс Хойморт залсан Монгол туг, Хөгжимөөр эгшиглэж байгаа Хөөмий, Чартгар нүдтэй хэдэн хүнээс өөр Монголтой холбогдох зүйл огт байсангүй.

Ирээдүйд бидэнд ийм төрлийн албан ёсны арга хэмжээг зохион байгуулахад зориулагдсан өндөр төсөвтэй, Монгол зурагнаас авахуулаад үндэсний хувцас, ширээ засалт, идээ ундааны дээжтэй илүү сайн чанрын ажил хийж эхлээсээ гэсэн хүсэл төрж байлаа.

Миний Аав Түүхийн багш хүн. Түүх баримтанд хадахдаа маш нарийн, нягт байх ёстойг чичилж бус, өөрийн өдөр бүрийн нөр их хөдөлмөрөөрөө надад ойлгуулж заасан тул, энэ удаагийн арга хэмжээг боломжийнхоо хэрээр зурганд архивлах хүсэл төрлөө

Ширээ засалтаас авахуулаад хүмүүсийн хувцаслалт, ирсэн хүмүүсийн зураг, арга хэмжээний хугацаа гээд, миний зургууд яачиж байсан Монгол Португал улсын харилцаа өргөжиж байгаа энэ чухал мөчийг тодорхой хэмжээнд харуулж чадахаар болсон гэж бодож байна.

Хоёр улсын хоорондын харилцааны эхний алхам тавигдаж байгаа ийм чухал мөчид хэвлэл мэдээлэлийн төлөөлөгчид байхгүй байсан нь, уг арга хэмжээг олон нийтэд хүргэж, Хоёр улсын харилцааны чухал үеийг авч үлдэхэд ажил дутуу байгааг харуулж байлаа.

Элчин Сайд Алтангэрэлгуай үүдэнд зочидыг биэчлэн хүлээж авч эхлэх үед би
- Та энэ арга хэмжээнд ирж буй хүмүүийн тухай мэдээлэл байвал өгнө үү, магадгуй маш чухал хүн байвал би зургандаа авч үлдий!
- Би энд бараг хүмүүсийг мэдэхгүй, Шинээр сонгогдож байгаа өргөмжит консул эндхийн ажлыг хариуцсан юм.

Бид үнэхээр энэ ажлыг хариуцахгүй байгаа тул, ячиж байсан боломжоороо бүх хүмүүсийг аваад бай гэж бодлоо.

- Хүе чи нөгөө дэлхийгээр тойрч яваа залуу байна шт! Гэж хойноос нэгэн эгч хэллээ
- Би чиний аялын талаар интэрнэтээс уншиж байсан юм, Морокогоос гараад Европ руу орж байна гэж сүүлд уншсан, тэгээд яачиж байсан үүгээр дайрах юм байна даа, гэж бодож байсан чинь, чи энд явж байдаг. Чи зурган дээрээ арай өөр гардаг юм байна. Байгаагаасаа хамаагүй намхан санагдсан.

Тэр эгч ингэж хэлэх үед бусад нь – Өөө нээрээ тийм байна шт, чиний тухай уншиж байсан, Сайн явж байна уу? Анх чамайг зургийн апараттай яваад байхлаар Элчин Сайдын яамны зурагчин юм болов уу? Ч гэж бодсон. Алив чамтай зургаа авахуулий!

- За, гэхдээ энд өөр чухал арга хэмжээ болж байгаа тул, бүх анхаарлыг сарниулаад яахав. Сүүлд арга хэмжээ дуусах үед бүгдээрээ тухтай ярилций, одоо энд болж буй үйл явдал, зочидын зургийг авч үлдэх нь маш чухал байна! Гэж хэлээд архив бүрдүүлэх ажилдаа орлоо.
Сүүлд мэдснээр Өргөмжит консулд тамга гардуулах ёслолд 14 орны элчин сайдын яамны төлөөлөгчид ирсэн гэсэн байсан, тэр дотроос Азийн 8 орны төлөөлөгчид.

Тэнд цугалсан цөөхөн Монголчууд заалны хойморт залсан туганд өвдгөөрөө газардаж мөргөж байгаа харагдлаа. Гэрээсээ гараад удаж байгаа надшиг хүмүүс, гэрээ санах ямар байдгийг би дотроо мэдэрч байлаа.

Надаас ялгагдах нь тэд амьдралын эрхэнд хүний нутагт яваа Монголын Энх цагийн дөрвөгсөд, Португал улс дахь Монголын анхны элч төлөөлөгчид юм.

Зочид цуглаж амжаагүй байхад Элчин Сайд Алтангэрэлгуай болон нарийн бичиг Энх-Амгалан хоёр Монголчуудтай амьдралын талаар ярилцаж, бичиг баримт солиулах, илгээх тал дээр зөвөлгөө өгч байлаа.

Энэ танхимд миний хамгийн хүндтэй хүн нь Монгол улсаас Франц улсад суугаа Элчин Сайд мань байлаа. Тэрээр миний хувьд Монголыг төлөөлж, нүүр царай болж байгаа хамгийн чухал хүн байсан юм.

Арга хэмжээний үед ч гэсэн, Элчин Сайдын хажууд чадах хэрээрээ үйлчлэхийг хичээж байсан нь, би хувиасаа түүнд үзүүлж буй хүндэтгэл байсан юм.

Удалгүй бух зочид цугаллаа.

Үргэлжилэл бий

2009 оны 1 сарын 18 Португал улсын Авэйро хот

Өнөөдөр интэрнэт олдсон тул өөрийн вэб дээрхи хүмүүсийн саналыг уншихаас гадна Монголд юу болж буйг сонирохоор шийдлээ. Санаандгүй СОНИН.МН -д ортол миний Аав Ээжийн өгсөн ярилцлага байлаа.

Миний аялын талаар мэдээлэл өгөхдөө нэлээд их алдаа зөрүү ажиглагдсан ч, энэ удаан хугацааны аялын тэмдэглийг зөв цээжлэх хэцүүг ойлгож байгаа тул анзаарахгүй байхаар шийдлээ. Би тэр бүр гэрийхэнтэйгээ холбоо бариж чаддаггүй тул энэ ярилцлагийн талаар интэрнэтээс л оллоо.

Маргааш дахин замд гарж Португалын ПОРТО хот руу хөдөлхөөр бэлтгэлээ хангалаа.

http://www.sonin.mn/2009/01/08/11254/

Амай хэмээх нэгэн монгол залуу дэлхийг тойрон аялж яваа билээ. Түүний аялал дөрөв дэх жилдээ үргэлжилж, өнөөдөр 51 дахь орондоо явна. Түүний зорилго нь дэлхийн бүх улс орон, монгол хүний мөр гараагүй бүхий л газарт очих…

90-ээд оны эхэн үеэр телевизийн нэрт сэтгүүлч Б.Жаргалсайханы ахалсан “Таван хуруу” багийнхан дэлхийг дугуйгаар тойрсон. Тэдний аялалын сонинг бид хэсэгтээ л UB ТВ-ээр шимтэн үздэг байлаа.
Дараахан нь П.Батзориг хэмээх жеткундогийн мастер залуу ганцаар дэлхийг тойрох явган аялалд гарсан. Тэр аялалаа АНУ-ын Вашингтон мужид байх Брюс Ли-гийн хөшөөний дэргэд дуусгаж байсан санагдана.
Энэ хоёр аяллаас Амайгийн аяллын ялгарах онцлог нь дэлхийн бүх улс орнуудаар аялах. Илүү хүнд, илүү сонирхолтой. Дөрвөн жилийн өмнө дэлхийг тойрно хэмээн үүргэвчээ үүрэн Улаанбаатараас гарсан Амай маань Африкийн битүү ширэнгэнд аврага могой, араатнуудын дунд алхаж, халуун хумхаа, чичрэг өвчин тусаж, үхлүүт хэвтэж, Конгод буу тулгуулж, Судан, Этиопын орчим минжүүлсэн талбайг туулж, Изриал, Палестины хил дзэр босогчидтой халз тулгарч, Газын зурвас орчим дарийн утаа үнэрлэж, ёстой жинхэнэ адал явдлаар амьсгалж явна даа. Ийм адал явдалт аялал нь маш олон залуусын хүсэл мөрөөдөл юм. Гэвч одоогоор зориглож чадсан нь ганц Амай болоод байна.
Бид Амайгийн араас өдөр бүхэн чих тавьж, түүний хөтөлдөг блог сайтаас хаа явааг нь байнга харж, аялж яваа орныхоо аж амьдралын онцлогийг тусгасан, гярхай ажиглалт бүхий сонирхолтой нийтлэлүүдийг нь уншдаг билээ. Сүүлийн үед Амайгийн аяллыг дэмжих сайн дурын залуучуудын байгууллага ч нэлээд олон ажил хийхээр төлөвлөөд байгаа юм байна.
Манай сонин цаашид Амайгийн тэмдэглэлүүдээс уншигч та бүхэндээ цувралаар хүргэж байхаар боллоо.
Ингэхийн өмнө энэ эрэлхэг зоригт залуугийн аав, ээж хоёртой уулзаж, Амайгийн тухай, аяллынх нь тухай сонирхсон юм. Түүний аавыг Ц.Жамбалсүрэн гэдэг. МУИС-ын багш доктор, профессор хүн. Ээж Н.Оюунчимэг нь эдийн засагч мэргэжилтэй. Энэ хоёртой хөөрөлдсөн сонирхолтой ярилцлагаа уншигч та бүхэндээ хүргэе.

-Хүмүүс Амай л гэх юм. Амайгийн жинхэнэ нэр нь ингэхэд хэн юм бэ?

-Миний хүүгийн жинхэнэ нэрийг Золбаяр гэдэг юм шүү дээ. Найзууд нь Амай гэж дуудсаар бүр хэвшчихсэн юм.

-Амай одоо хэд дэх жилдээ аялж явна вэ?

-Улиран одогч 2008 оны 11-дүгээр сарын дөрвөнд аялал эхэлсний гурван жилийн ой болсон. Өнөөдөр аялал дөрөв дэх жилдээ орсон. Миний хүүгийн аяллын гол зорилго нь мэргэжлийнхээ дагуу олон улсын харилцаа судлах, дэлхийн улс орнуудын түүх соёлыг монголчууддаа мэдүүлэх, монголынхоо түүх соёлыг дэлхийн ард түмэнд сурталчилах явдал юм. Иймээс энэ аялалыг судалгааны ажилтай хослуулсан аялал гэж ойлгож болно. Нэгэнт судлагааны ажил юм болооор, үүргэвч үүрч ихэнхдээ явганаар явж байгаа. Иймээс аялал удаан үргэлжилж байна. Хамгийн гол нь нэг улсад очиж буугаад, үзээд өнгөрөх биш тэр ард түмний амьдралын онцлог, соёл, зан заншил, туршлага сургамжыг судлах зорилготой яваа болохоор энэ аялал нэлээд удаан үргэлжилж байна. Өнөөдрийн байдлаар 50 дахь орон Испаниас 51 дэх орон Португал уруу ороод явж байна. Явж байгаа тухайгаа өөрийнхөө блогт маш дэлгэрэнгүй тэмдэглэл хийж байгаа. Үзсэн, харсан дуулсанаа монгол орны хөгжилтэй холбогдуулан их нарийн бичиж байгаа. Жишээ нь Африктай манай улс юугаараа төстэй, юугаараа ялгаатай вэ, ямар сургамж авч болох вэ гэх мэтчилэн гаргаж бичиж байгаа.

-Амай шиг дэлхийн бүх газар орноор аялж яваа хүмүүс олон байгаа болов уу?

-Манай хүүгийн аялал бол маш их ер бусын аялал. Ийм аялалд тэр болгон хүн яваад байж чаддаггүй. Ер нь судлаад үзэхэд дэлхийд манай хүү шиг ийм нарийн судалгааны шинжтэй аялал хийсэн нь хуруу дарам цөөхөн байдаг юм байна. Миний эх орны нэрийг гаргаад миний хүү дэлхийд ховор, хосгүй гэж хэлж болох ийм аялал хийж байгаад нь би их бахархдаг. Маш хүнд аялал хийж байгаа. Хүү маань их хүнд хэцүү, санаа зовоосон, алхам тутамдаа аюул эрсдэл дагуулсан газраар явсан.

-Тухайлбал хаана явж байхад та хоёрын сэтгэл илүү их зовж байв аа?

-Ливан, Изриалийн зөрчлийн үеэр хүү маань тэнд аялж явсан. Африкт төрийн эргэлт гарсан үед тэнд байсан. Мөн Африкын дайн болж буй болон босогчдын эзэмшил нутгаар, байгалын хүнд нөхцөлд эрсдэлтэй аялал хийж явхад нь бидний сэтгэл их зовж байлаа.

-Зарим үед блогийг нь харж байхад нэлээд хүнд нөхцөлд аялж яваа юм шиг сэтгэгдэл төрдөг шүү?

-Тэгэлгүй яахав. Жишээ нь Конгод буу тулгуулж байсан тохиолдол гарсан. Дээрэмчидтэй тааралдах, өөрийгөө хамгаалахын тулд хутга барьсан хүүхдүүдтэй таарч байсан байна. Судан, Этиопын хавьд минжүүлсэн талбай дундуур явах тохиолдол гарсан. Африкын ширэнгэн ой дундуур ганцаар алхах гээд санаанд оромгүй нөхцөл байдалд аялж байна. Африкт явж байхдаа холер өвчин тусч эмнэлэгт эмчлүүлсэн байгаа юм.

-Ингэж явахад нь та хоёрын сэттэл маш их зовдог байх даа?

-Тэгэлгүй яахав. Ялангуяа ээж нь маш их сэтгэл зовдог.

-Танайх хэдэн хүүхэдтэй вэ?

-Гурван хүүтэй.

-Амай танай хэд дэх хүүхэд вэ?

-Манай дунд хүү.

-Амай маань эхнэр, хүүхэдтэй билүү?

-Үгүй ээ. Миний хүү аяллаа дуусгаж байгаад л эхнэр авах байх даа.

-Тэр багадаа аль сургуульд сурч байв. Ер нь ямар хүүхэд байсан вэ?

-Миний хүү их хөдөлгөөнтэй, сэргэлэн хүү байсан. Юм бухнийг сурч мэдэхийн төлөө тэмүүлсэн, их авьяастай хүүхэд л дээ. Энэ нь ч аялалаа эхлүүлэхэд нөлөөлсөн байх. Хүү маань Нийслэлийн 10-н жилийн 23-р сургууль төгссөн. Дараа нь МУИС-ын Олон улсын харилцааны дээд сургуулийг 2002 онд төгссөн. Бид хүүгийнхээ багш нараар их бахархдаг. Миний хүүд тэд хэлний маш өндөр боловсрол өгсөн. Орос, япон, англи хэлийг мэргэжлийн түвшинд эзэмшсэн. Миний хүүд урт удаан хугацааны турш аялахад нь дэмжлэг болж байгаа хамгийн гол зэвсэг бол хэл юм . Багш нарт нь баярлалаа гэж дахин дахин хэлмээр байна. Бас нэг баярлаж явдаг зүйл гэвэл миний хүү дэлхийн өнцөг булан бүрт олон мянган шинэ найз нөхөдтэй болсон. Дэлхийгээр байгаа бүх монголчуудтайгаа интернэтээр холбоо тогтоосон. Энэ хүмүүсийн сайхан сэтгэлийн үг, дэмжлэг миний хүүг аялалын явцад тэжээж байгаа гол эрч хүчний эх сурвалж, хоол хүнс болж байна
-Аялалын санхүүжилтийн асуудлыг хэрхэн зохицуулж байна вэ?

-Тэр бол хамгийн хүндрэл бэрхшээлтэй асуудал. Дан ганц залуу хүний зоригоор бүхнийг шийдэж болно л доо. Гэхдээ хөрөнгө мөнгө гэдэг бол аялалд хамгийн чухал шүү дээ. Ямар ч байсан манай хүүгийн эрүүл мэндийг Бодь даатгал 100 хувь дааж байна. Энэ бол эрүүл энх, сайн сайхан явж ирэх амжилтын баталгаа. Ард нь үлдсэн бидний хувьд ч санаа зовох зүйлгүй. Мөн Голомт банк Алтан картаа өгсөн. Үндсэн гол санхүүгийн асуудлыг манай гэр бүл, ах дүү нар нь хариуцаж байгаа.

-Танай хүү бас хөгжмийн шинэ урсгалыг монголд оруулж ирэхэд их хувь нэмэр оруулсан хүний нэг гэгддэг байх аа?

-Тийм ээ. Электро транс хөгжмийн урсгалыг монголын залуучуудад анх таниулж “Амай” студийг байгуулсан. Электро транс хөгжмийн урсгалуудаар гурван ч цомог гаргасан. Аялалд явахдаа студиэ зараад аялалдаа зарцуулсан. Ерөнхийдөө уран бүтээлээс олсон орлогоороо аялалын эх суурийг тавьсан. Электро транс хөгжмийн урсгалуудыг анх оруулж ирсэн хүний нэг гэдгийг нь монголын залуучууд зүй ёсоор зөвшөөрдөг юм билээ.
Энэ тухай найз нөхөд нь өчигдөрхөн Үндэсний телевизийн ХИТ нэвтрүүлгээр дурсаж байсныг ээж нь хараад их баярлаж байна лээ.

-Амай яг ямар маршрутаар явж байна вэ?

-Оросоор гараад Скандиновын орнуудаар дайрч европ, дундад Азиар дамжаад Африкын 35 орноор бүгдээр нь ороод, одоо эргээд европын улсуудад очоод байна.
Миний хүү юм үзээд, судлаад явахын хажуугаар маш их зүйл сурч, хөдөлмөрлож, бичиж байгаад баярлаж байна. Түүнийгээ бас олон түмэнтэйгээ хуваалцаж байгаад баярлаж байна.

-Аялж явахдаа бага зэрэг ажиллаж цөөн хэдэн төгрөг олж аялалдаа зарцуулах тохиолдол байх уу?

-Тун бага даа. Суданы виз гарахгүй Египтэд гурван cap хүлээж байх хугацаандаа тэндхийн томоохон сэтгүүлийн гэрэл зурагчнаар ажиллаж, сэтгүүл гаргасан. Тэгэхдээ цөөхөн юм олж аялалдаа зарцуулсан байх.

-Бас гадаадын нэг томоохон сургуульд лекц уншсан гэл үү?

-Би багш хүний хувьд, тэр дундаа түүхийн багш хүний хувьд нэг зүйлийг онцолж байгаа. ӨАБНУ-ын алдартай Приторийн их сургууль манай хүүгийн аяллыг дуулж мэдээд урьж лекц уншуулсан. Энд монголын түүх соёлын тухай лекц уншсан. Үүнд их бахархаж байгаа. Анголын газрын тосны сайдын гэр бүлийнхэн манай хүүгийн аялалыг сонирхож, гэртээ урьж, Анголд байх хугацаанд нь дөрвөн тусгай хамгаалагчаар хамгаалуулж, зочид буудалд байлгаад дараачийн улсын хил хүртэл хүргэж өгсөн. Урьд өмнө Монгол-Анголын харилцаа их сайн байсан нь үүнд нөлөөлсөн гэж бид боддог. Бас Либерид байгаа НҮБ манай хүүг их дэмжиж, НҮБ-ын сэтгүүлчийн эрх, үнэмлэх олгосон нь манай хүүд их дэмжлэг болсон. Сьери-Леонд байгаа Монголын энхийг сахиулагч хүүхдүүд манай хүүд маш их анхаарал халамж тавьж, бүх талаар дэмжсэнд маш их баяртай байгаа. Тэдэнд зориулж тэнд байх хугацаандаа хүү маань клип хийсэн нь манай сувгуудаар гарсан. Мароккод байхдаа Монголоо санаад клип хийлгэсэн нь интернэтэд байгаа.

-Ийнхүү дэлхийг тойрч явахдаа хүү тань ямар унаа голчлон хөлөглөж байна вэ?

-Монголоос анх гарахдаа вагоноор Москвад буусан. Москвагаас цаашаа галт тэрэг, усан онгоц, замын машин, Африкт унадаг дугуй болон явганаар явсан. Мон ширэнгэн ой дундуур явганаар явсан. Лебириэс Сьера-Леон хүртэл НҮБ-ийнхэн онгоцоороо хүргэж өгсөнд нь их талархаж байгаа.

-Амай маань монголдоо хэзээ ирэх бол?

-Дахиад цаашаа аялал үргэлжилнэ. Хэдий хугацаанд үргэжлэхийг хэлж мэдэхгүй байна.

-Ээжээс нь нэг зүйлийг асууя гэж бодлоо. Та хүүгээ санаж, зүүдэлж байгаа нь тодорхой. Хүүгээ аялж яваагаар л голдуу зүүдлэх юм уу?

-/Н.О/ Тийм ээ. Би хүүгээ эх үрийн совингоор сайн явааг нь мэдэрдэг. Нэг удаа миний бие жаахан өвдсөн юм. Гэтэл өглөө хүү маань утсаар ярьсан. Тэгээд “урд шөнө би таныг зүүдэллээ” гэсэн. Тэгээд намайг очтол биеэ сайн бодоод, сайн сууж байгаарай гэсэн.

-Ярилцлагын төгсгөлд юу хэлэх вэ?

-Монголын мэдээллийн хамгийн хүчирхэг байгууллага МОНЦАМЭ агентлаг, түүний ажилтанууд манай хүүгийн аяллыг маш сайн мэдэж, сонирхож байгаа явдад бид маш их баяртай байна. Ялангуяа дэлхийн бусад орны хэл дээр мэдээлэл гаргадаг энэ том байгууллага манай хүүг анхаарч байгаад би бүр их баяртай байна. Танай агентлагаар дамжуулаад бид баярласан сэтгэлийнхээ үгийг гадаадын бүх байгууллагуудад хүргүүлэхийг хүсч байна.

Ц.Мөнх

2008 оны 1 сарын 12 ны 11 цаг 45 мин Португал улсын нийслэл Лисбон хотод

Миний блогийн уншигч Хаши гэж энд Сурдаг Монгол залуу намайг Португалд ирснийг мэдээд холбогдох утсаа өгсөн тул түүнтэй холбогдсон юм. Орой 17 цагийн үед уулзахаар тохирсон бөгөөд уулзах үедээ -би хоёр Монгол хүнтэй өдөр явж байгаад санаандгүй таарсан шт! гэж намайг гайхшрууллаа.

Би байнга гудамжаар явдаг ч Монгол хүнтэй таарч байсан удаа бараг байхгүй.
- Франц улсад суугаа Монгол улсын Элчин Сайд П. Алтангэрэлгуа, Лисбон хотод байгааг сонсоход сонин санагдлаа. Одоогоос 3 жилийн өмнө найм дахь улс Францын Парис дахь Элчин Сайдын яаман дээрээ байрлаж байх үедээ Элчин сайдтай уулзаж аялынхаа талаар танилцуулж байсан бол одоо 51 дахь улс, 3 жил өнгөрсөн байлаа.

Монгол улсын Франц дахь Элчин Сайд энд ирэх ямар ажилтай байсныг нь асуутал – Маргааш 12 цагт Португал улсад Монгол улсыг төлөөлөн суух Өргөмжит Консулыг томилж тамга гардуулах ёслол болно, энд байгаа Монголчууд бас цуглаж байгаа юм гэлээ.

Миний аялын туршид олон азтай тохиолдлууд учирч байсан бөгөөд энэ үйл явдал бас тэрхүү жагсаалтанд багтахаар боллоо.

Тухайн өдөр Элчин Сайд Алтангэрэлгуа, нарийн бичиг Мягмар хоёртой уулзаж, бага зэрэг Монгол хэлээрээ ярьмаар санагдлаа. Ялангуяа сүүлийн үед Франц, Испани, Португал Англи хэлүүдийг өдөр тутам солиж хэрэглсээр байгаад, Миний сэтгэдэг Монгол хэлээрээ бага ч болов ярих хэрэгцээ их байлаа.

Магадгүй Монгол хэлээрээ буруу ярьдаг болсон ч юм билүү.

Бид Элчин Сайд байрлаж байгаа буудал дээр хоёулаа очиж Рэсэптшноос утсаар холбож өгөхийг гуйлаа.

Бид уридчилж холбогдоогүй, цаг тохироогүй байсан тул бага зэргийн санаа зовж байлаа.

Алтангэрэлгуай, Мягмар хоёр доод лоббинд бууж бидэнтэй уулзлаа.

Хаши нь Португалд Их Сургуулид оройн цагаар сурдаг байсан тул, удалгүй цаг нь болоод хичээлдээ явлаа.

Алтангэрэлгуай – Чамайг санаж байна, жилийн өмнө Парис дахь Элчин Сайдын яаман дээр ирж байлуу

- Үгүй, 3 жил болсон байна, 3 жилийн өмнө яг өдийд Парисд 8 дахь улс гэж тоолж байсан, харин одоо 51 болсон байна шт,

Бид хэсэг ярилцаж байхдаа, маргааш болох үйл явдлын талаар лавлалаа. 2008 оны 1 сарын 13 ний өдөр Португал улстай илүү дотно гадаад бодлого явуулахын эхлэл болгож Өргөмжит Консулыг томилох ёслол болохыг мэдэж авлаа. Хоёр улсын хоорондын харилцааны маш чухал үйл явдал болох үед Лисбон хотод байж, энэ талаар сурвалжлах боломж гарч байгаад баяртай байлаа.

Өргөмжит консулын талаар ярилцаж байх зуур Барсэлонад байдаг Өргөмжит консулын талаархи бодлоо илэрхийлж, миний тэрхүү сурвалжлагийг уншахыг санал болголоо. Бид энэ улсад шинэ Өргөмжит Консултай болж байгаа ч , миний мэдэрсэн Испаний Барсэлона дахь консулын газар шиг битгий байгаасаа гэж хүсэж байгаагаа ч хэллээ.

- Чи нээрээ Парисын Элчин Сайдын яаман дээр камэр, хувцасаа орхисон байлээ шт.

- Өө тийм, би Африк руу явах болбол ачаа болж магад, бас аюулгүйн үүднээс орхисон нь дээр гэж шийдсэн юм, бас тэнд өөрийн Костюмаа орхисноо саналаа. Сүүлчийн удаа Берлин дахь 2006 оны босгийг костюмтай тэмдэглэж байсан санагдлаа.

- Чиний цаашдын төлөвлөгөө юу байна?

- Би эндээс Испаниар дайраад Андора орж, тэндээс урд Францаар Свизэрланд дахь Монголчууд дээрээ түр зогсох бодолтой байна. Шэнгэний виза нь 6 сарын хугцаанд 3 хан сар буюу 90 хоног аялах эрх олгодог бөгөөд миний энэ бүсэд байх 90 хоног дуусгавар болж байгаа тул, шэнгэнд хамрагддаггүй Швейцард 2 сар гаруй байрлаж, улмаар буцаад Шэнгэний орнуудыг дуусгах бодолтой байна.

- Швейцар улс 12 сараас Шэнгэний бүсэд хамрагддаг болсон шдээ!

Үүнийг сонсоод миний толгойд цус харвахаар боллоо. Сар хагсын өмнө Виз дуусан тул буцаж Морокод орж шинээр хугацаа тавиулж байсан бол одоо Шэнгэнд найдаж байсан ганц арал, үгүй болсон байлаа. Барсэлонад байхдаа Швейцар улсад суугаа Монгол улсын төлөөллийн газар, Бадарчинг хүлээж авах боломжтой юу гэсэн хүсэлт гаргасан бөгөөд, тэнд байгаа Монголын элчин сайдын яамнаас хүлээж авахад бэлэн байгааг мэдэгдсэн захиа хүлээж авч байсан юм. Бас Швейцард амьдардаг олон Монгол айл гэртээ уриж, Бадарчинг угтдаг Монголын уламжлалт соёлоо биэлүүлэхэд бэлэн гэж мэдэгдэж байсан юм.

11 сарын дундуур Швейцар улс Шэнгэнд арай элсээгүй байсан бөгөөд, одоо төлөвлөгөө эрс өөр болохоос аргагүй байлаа.

- Яанаа, би тэгвэл хэдэн сар хаана өнгөрөөх вэ? Европийн төвд Шэнгэнд ороогүй өөр ямар улс байнаа? Би улсуудыг алгасч, онгоцоор нисэхгүй байгаа тул, зүүн Европ руу хүрж амжихгүй юм шиг байна.

- Англи Шэнгэнийх биш шүүдээ

- Би Европийг дуусгаад Хамгийн сүүлийн улс Англид байрлах төлөвлөгөөтэй байгаа юм.

Хэсэг ярилцаж суух хооронд Алтангэрэлгуай миний аялын төлөвлөгөөг өөрчилснийг ойлголоо. Ямар аз болж дээшээ Швейцар руу шууд зүтгээгүй юм. Тэгсэн бол төв Европд дууссан визтэй харлах байсан байна шт. Элчин Сайдын гарыг барьж- Баярлалаа! надад зөв санаа өглөө.

Ийнхүү аялын төлөвлөгөө дахин өөрчлөгдөж, Португалиас дээш Андора орж, улмаар Францын Парис хотоос Английн виз хүсэж, Англид цагаан сараа Монголчуудтайгаа тэмдэглэж болох шинэ төлөвлөгөө хоромхон зуур гаргалаа. Тэглээч Англид намайг хүлээж байгаа, уулзахыг хүссэн, гэртээ урисан олон Монголчууд, Монгол гэр бүлүүд байгаа тул, надад ч нэг хэсэг тайван байх боломж гарахыг бодлоо. Англи хэлээр яридаг тул амьдралын хамгийн ойрын хэрэгцээ болох Хоол олж идэхдээ хүртэл төвөгшөөхгүй гэж бодохоос үнэхээр баярлууштай.

Англи улс дахь Монголчуудаа! Би та нар дээр очихоор явж байна шүү!

Удалгүй Алтангэрэлгуай, Мягмар хоёр явах болж, маргааш энэ буудлын хүлээн авалтын танхимд болох Португал өргөмжит консулд тамга гардуулах ёслолд ирэхийг урилаа.

Үргэлжлэл бий