Facebook – дээрээс

2011 оны 11 сарын 22

АНУ. Чикаго хот

Миний ном таалагдсан бол, сурталчилгаа өвөрмөц болж чадсан бол. LIKE дарж SHARE хийгээрээ.

Таны дэмжлэг над болон миний аялалд маш чухал байна!

Миний энэ рекламыг чангалж байгаад сонссон хүн байна уу?

Цаас юм болхоороо чимээгүй, ширээн дээр хэвтэж байгаа 2 ном. Төсөөлөөд үздээ. Ном руу хартал тэр дотор байгаа бүх үйл явдлууд сонсогдоno.

Номын хуудсыг эргүүлэх болгонд тухайн хуудсанд тохирсон дуу чимээ дагалдаж байна. Магадгүй ирээдүйн ном болж болох

Хүүхэн харааны хөдөлгөөнийг тооцоолж тухайн хөгжим дээр үйл явдал, хэлж буй хүний хоолойны өнгөхүртэл мэдрэгдэнэ. Зүгээр видео кино үзэж буй мэт биш, ҮСЭГ гэдэг дүрсүүдийг нийлүүлэхэд чихэнд чимээ сонсогдоно.

Санснаас Номыг Chillout хөгжмийн чимээнд унших сайхан байдаг шүү.

ХЭРВЭЭ НОМ ЧИМЭЭТЭЙ БАЙСАН БОЛ гэсэн бичгийн дараа миний номонд орсон тэмдэглэлүүдийн үйл явдлын чимээ дуугарч байна.
Монгол Бадарчин номын 1-р боть болох ГАЙХАМШИГТ ЕРТӨНЦ номонд орсон ЧИМЭЭ гэдэг тэмдэглэлийг уншсан хүмүүс санаж байна уу? Өглөө хүйтэн хөлстэй сэрээсэн ЧИМЭЭ. Тэгээд чимээний төгсгөл хэсэгт эхний бөмбөг унаж байгаа. Зарим бөмбөг Чингэлтэй дүүргийн хэмжээтэй газрыг тэгшилсэн байсан. Тэгээд –ИЗРАЙЛЬ УЛС ХЕЗБОЛЛА БҮЛГИЙН ДАЙРАЛТАНД ӨРТЛӨӨ!!! гэсэн өгүүлбэр хэлж байгаа. Тэр үед үнэхээр сонин үйл явдлууд болж байсан. Орос, англи хэлийг ойлгодог Харилцаа төгссөн Монгол залуу Орос улс болон Араб, Израйль улс болон АНУ-ын хооронд хийж буй дайн шиг олон мэдээллийн урсгалыг мэдэрсэн.
Харин сүүлийн хэсэгт гарч байгаа КИРГИЗ ЯСТАНГУУДЫН (КИРГИЗСТАН) улсын мэдээгээр төр засгийн газрын тухай ярьж байгаа. Төр иргэд хоёр хэл амаа олж бие биенээ зохицуулж чадаагүйн тод жишээ! 170 гаруй хүнээ хувьсгал хийж байгаа гэж алуулсан. Тийм улсад иргэд цагдаа нартаа итгэхгүй (гэмт хэрэг өсөхийн шинж) цэргүүдээсээ айдаг болдог юм.
Ийм үйл явдлуудыг харуулах гэж оролдсон.

Монголын телевизийн рекламуудыг харж байхад дандаа л гадны рекламуудыг дуурайсан байдаг.

Ичих ч үгүй энэ рекламтай яг адил хий гэж ярьж байдаг.

2009 оны 5 сарын 13ны өдрөөс 2009 оны 6 сарын 30 ны өдөр хүртэл 60 дахь улс Монтенегро

Намайг замд гарснаа хойш биэ болсон улс бугууд, Африк тивийн Малави улсад байхад тусгаар тогтнох тухай сонсогдож байсан юм.
Би тус улсын тусгаар тогтнолын талаар бус – Ёооё, дахин нэг виз авах хэрэг гарахн дээ ! гэж бодож билээ.
Жижиг газар нутагтай хэрнээ байгалын олон узэсгэлэнг ууртуу агуулсан, заавал узэх улсуудын нэг юм. Маш олон сайхан найзуудтай болсон, үерхэх ч боломж таарсан. Удаан хугцаанд оюун санаагаа цэнэглэж байсан бол, энд ирээд цэнэгээ тэнцвэржуулсэн гэж хэлж болно.

2009 оны 6 сарын 30 ны өдөр, Монтенегро улсын нийслэл Подгорица хот.

Төрсөн өдрийн маргааш нь замдаа гарч нийслэл Подгорицад ирлээ.
Интернэтээр танилцсан Александр гэж залуугынд хоноод өглөө Албаны элчин сайдын яамруу ярилаа. 5 хоногийн өмнө виз хүсхэд татгалзсан бөгөөд, арай гэж гуйж бараг сөгдөж байж шахуу миний визний өргөдлийг авхуулахаар болсон юм. Утсаар ярина гэсэн хариуг 5 өдөр хүлээсэн бөгөөд энэ удаа хариу өгөөгүй тул шийдвэр яаралтай гаргах хэрэгтэй боллоо.

Хэд хоногийн өмнө би аялалынхаа нэгэн том шийдвэр гаргахад хүргэсэн юм.
2 сар гаруй өмнө 58 дахь Серб улсын Нови Сад гэдэг хотод байрлаж байхад хүн бүр энэ хотод болж өнгөрдөг EXIT гэдэг хөгжмийн наадмаар амьсгалж байсан юм. Уг наадам ны 2 сарын дараа буюу 7 сарын 9-12 ны хооронд болох байсан тул ийм удаан хугацаанд хүлээх боломжгүй гэж шийдсэн юм. Харин энэ удаа Балкан болон Европын хамгийн том хөгжмийн наадмуудын нэгийг үзэх боломж байхад холуур тойрох шалтгаан байна уу гэж бодлоо.

www.exitfest.org

Дурсамжаас…

Монголд байхдаа Электро хөгжмийг хөгжүүлэхийн тулд маш удаан хугацааны тууштай төлөвлөгөө зохиож, ДЖ нарыг нэгтгэж, Радио ТВ клубуудад электро хөгжим нэвтрүүлж, Монголын залуус Электро парты зохион байгуулах замаар Шинэ урсгалаа танилцуулах ажлыг маш амжилттайгаар өрнүүлсэн юм. Харамсалтай нь сайхан манай найз нар Монголын бараг бүх клубуудад Электро явж байна, чи яллаа! гэсэн мэдээ дуулгахад би баярлаагүй юм. Электро хөгжмийг Монголд нэвтрүүлэхийн ач холбогдол нь РОК ПОП ХИП ХОП гэсэн гуравхан стилийн дунд зууралдсан байсан залуусыг илүү өргөнөөр сэтгүүлэхийн тулд шинэ давалгааг нэвтрүүлсэн боловч, тэрхүү давалгаа нь бүгдийг хамарсан нь, манай залуусийн туулшрамтгай зантай холбоотой болвуу.

Бидэнд дэлхийн олон дуу хөгжим сонсож сурах мэдэрч эхлэх хэрэгтэй байна. JAZZ, REGGE, CHILL OUT, BALKAN FOLK, OPERA, CLASSIC гээд нэрлээд байвал дуусхааргүй хөгжим урлагийн ертөнц биднийг хүлээж байна.

Электро хөгжим бол хүний сэтгэлийн олон үеүүдийн нэгээхэн хэсэг!

Монголоосоо явах үедээ Электро урсгалыг нэвтрүүлэхээр бий болсон СА буюу Style Amai студигоо хааж, цүнхэндээ өөрийнхөө бүтээлүүдээс ч авалгүй хөгжмийн ертөнцийн хаалгийг хааж шинэ мэдрэмж шинэ амьдрал шинэ соёлын эрэлд гарсан юм.

Хааяа нэг ДЖ, Электро продуцеруудтай танилцаж үерхэж байхдаа тэдгээрийн хэрэглэж буй хөгжмийн төхөөрөмжүүдийг харахдаа ялтачгүй гунзгий амьсгалж буйгаа анзаарсан юм.
Дж төхөөрөмж, Программуудыг хая оролдох үедээ ялтачгүй дурсамжууд дундаа уусдаг юм.

Эдүүгээ 3 жил 8 сар гаруй болсоны дараа анх удаа Электро хөгжмийн том арга хэмжээг үзэх нь зүйтэй гэсэн шийдвэрт хүрсэн бөгөөд EXIT гэдэг үгийг өдөр бүр давтаж эхэлсэн юм.
MOBY, the Prodigy, Sasha, John Digweed гэсэн нэрнүүд миний хуучны амьдралтай 4 хоногийн турш холбох болвуу гэж найдаж байна. саяхан санаандгүй Боб Синцларын тоглолтонд таараад, аялалын бэрхшээлүүдэд замхарсан амьдрал маань цэцэглэж буйг анзаарсан юм.

Эргээд тэмдэглэлдээ…
Өөрийн интернэтгүй тул Подгорица хотын ТОМБОЛА гэдэг барны wifi интернэтийг ашиглаж суунгаа яахаа шийвэрлэх хэрэг гарлаа. Миний тэмдэглэл бүр цаагуураа ямар нэг хэмжээгээр зардал байдаг бөгөөд 2 цаг гаруй суух үедээ СЕРБИ улсын Нови Сад хотруу хөдөлхүүр боллоо. Өмнө танилцаж байсан найзууддаа захиа бичээд, цүнхээ баглаад замд гарлаа.

Галт тэргээр явах 30 евро орчим, харин замын унаагаар явбал 20 евро орчим, гагцхүү цагийн хувьд хамаагүй их хугацаа зарцуулна гэдгийг мэдэж байлаа. гэхдээ – Адал явдал миний уриа!

Халуун нарны доор, хотын захруу алхаж эхэллээ. Белград хотруу явдаг замаар нэлээд удаан алхасан бөгөөд, хажуугаар явж буй машинуудыг зогсоох гэж оролдсон боловч бүтээгүй юм.

Алхсан зогссон хугацаа нийтдээ 3 цаг гаруй байлаа. Хотоос зайдуу очсон байсан бөгөөд цаг аль хэдийнээ 5 болсон байлаа. Сүүлийн газраа нэлээд удаан зогсож байхдаа хажуугаар өнгөрч буй жолооч нарийн нүдийг олж харахийг хичээж байлаа.

Энэ улсад хүмүүс замын унаанд дайгдаж буйг би харсан боловч, гадны хүнийг авах таал дээр тааруу гэсэн дүгнэлтийг би аль хэдийнээ хийсэн юм. Ерөнхийдөө эдийн засгийн бодол хүмүүсийн амьдралд маш том дарамт болсон тул, нэгэн чиглэлд яваа хүнийг хоромхон зуур зогсоод аваад явах сэтгэл гээгдэж эхэлсэн гэж хэлж болно. Үнэхээр тусч боловч ажилаар яарч яваа, эсвэл авч явах боломгүй байгаа үедээ жолооч гараараа дохидог бол энэ улсад энэ чанар үгүйлэгдэж байгаа нь анзаарагдсан юм.

Удаан зогссоны эцэст нэгэн сүүний үйлдвэрийн автуус зогсож муухан англи хэлээр хаа хүрэхийг асуулаа. Серби гэж хариулах үед хилээс 12 км зайнд оршдог Бело Полже гэдэг хотруу дөхүүлье гэлээ.

Машинд нь суухдаа сурсан зангаарааа өөрийгөө танилцуулаад Монголиа гэж хэллээ.
- Аан Аттила, Чингис хаан ! гэж мэддэг ганц зүйлүүдээ хэллээ.
Аялаж байх явцдаа байнга энэ хоёр нэрийг сонсдог бөгөөд –Монголчууд анхны байгалийн дархан цаазат газрыг байгуулж байсан, Цаасан мөнгө, нэг хэлэнд 10 цагаан толгой зохиож байсан. Сүүлчийн нүүдэлчний соёл иргэншил, амьтаныг дуугаар уйлуулж хэр баргийн хүний хийж чаддагүй авиаг амаараа хийдэг гэсэн мэдээллүүдээ бид яагаад илүү түлхүү сурталчилж болдоггүй юм бээ ? гэсэн бодол төрж байлаа.

Ийнхүү бид замд гарах үед гадаа маш хүчтэй бороо орж эхэллээ. Аз болж энэ хүн хэдэн цаг зам дээр зогссоны эцэст борооны өмнө машиндаа аваад хил хүртэл явах болж байдаг.

Би Монтенегро улсруу хойд зүгээс Босниа Хэрзэговиний хилээр орж ирсэн бол энэ удаа зүүн зүг Серби руу буцаж явж байлаа. Монтенегро улсад сар хагас байх хугацаандаа ихэнх газруудыг нь үзэж маш сайн судалж авсан гэж бодож байна.

Балканы дайн хуучны хүчирхэг Югослав улсыг задлах үед Серби Монтенегро хоёр хамтдаа байсан бөгөөд ноднин Монтенегро тустай гарч бие даасан улс болсон юм.
Иргэд нь өөрсдийгөө Сербүүд гэдэг боловч, улс тусгаар болох нь юуны түрүүнд Европийн холбоонд элсэж эдийн засгийн илүү дэмжлэг авахад орчиж байгаа гэж хүмүүс тайлбарлаж байсан юм. Европийн холбоог бид өөрсдийн нүдээр сайн судлаж хар хайрцагны бодлогийг нь нэвт харах хэрэгтэй байна..

Уулын хавцлаар явж байсан дүрслэл үнэхээр үзэсгэлэнтэй, Уулын хаяагаар нарийхан зам гаргасан бөгөөд хоёр талаар тэнгэр тулсан ойт уулс, харин замаас доошоо гүн хавцал тэгээд ёроолд нь уулын гол. ТИТО гэж хуучны Югославын ерөнхийлөгчийг бүх үндэстэнгүүд хүндэж дээдэлдэг юм байна. Өнөөгийн задарсан бүх улсуудын зам тээвэр, үйлдвэрлэл боловсрол гэх зүйлүүд түүний ажилтай шууд холбоотой юм байна.

ТИТО гийн талаар судлаж бичсэн номыг Монголчууддаа орчуулж хүргэх юмсан, бидэнд эв нэгдэл зохион байгуулалт, бүтээн байгуулалтын талаар суралцах зүйл их байгаа болвуу.
Уулийн дундуур туулж буй түнелүүд ихэнх нь цементээр бүрээгүй байсан бөгөөд хааяа нурвал яанаа гэсэн бодолч толгойд орж ирж байлаа. Гэхдээ энэ зам үнэхээр үзэсгэлэнтэй заавал үзмээр зам гэж хэлмээр байна.

Монтенегро буюу ХАР УУЛ гэсэн нэртэй энэ улсын ихэнх газар нутаг нь уулс байсан юм.
Хэдийгээр газрийн зураг дээр харахад маш жижиг юм шиг боловч 150 км газрыг бараг 2 цаг 30 минут явж байж тууллаа.

Бело Полже хотод ирээд жолооч өөр зүг хөдөлсөн бөгөөд би тэндээс замаа дагаад алхаж гарлаа. Хоёр залуу 4 км газрын хотын төврүү хүргэж өгсөн бөгөөд цааш алхсаар түлшний станц дээр ирлээ. Цаг орой болж байсан бөгөөд хэрвээ харанхуй болох юм бол эндээ хонох газар хайх тухай ч бодлоо, шөнө дунд замын дагуу зогсож буй хүнийг авахгүйг би мэдэж байсан тул.

Миний явах зүгрүү олон машин өнгөрч байсан ч зогсьё гэсэн хүн ганц ч байсангүй, нэгэн дугуйтай залуу ирээд англиар надтай яриа өдлөө, эндээс 12 хон км зайг туулахийн тулд би энд удаж буйгаа хэлтэл тэрээр- Байж бай тэр миний таньдаг такси байна ! гээд дуудлаа. Би такси барих хүсэлгүй байсан ч тэрээр найзаасаа суугаад 2 еврогоор намайг хил дээр хүргэж өгөхөөр боллоо.

2 евро төлж энэ замыг туулах нь хамаагүй ашигтай байсан, жолоочын хувьд бензины мөнгөө л олж авж байлаа. Тэрээр намайг хил дээр буулгаад буцлаа.

Жилийн өмнө нэг улс байсан энэ хоёр улсын хилийн байдлаас харилцааг нь судалмаар санагдлаа.

Алхаад хилийн байцааг ч дээр очтол хаа хамаагүй хүмүүс хүртэл миний бичиг баримтыг үзэх хүсэлтэй буйгаа хэлж байлаа.

-Монголиа ? гэж гайхаад дахин дахин гар дамжуулан шалгалаа.
Би Монтенегро улсын визийг нэг сараар авч байсан бөгөөд сүүлдээ сунгуулмаар санагдаад мэдэлгүй Гадаад хэргийн яаман дээр нь ортол маш дотноор хүлээн авч ямарч чирэгдэлгүй сунгаж өгч байсан юм.

Миний пасспортны хуудас бүрийн зай маш чухал тул, хаана тамга дарвал дээр гэдгийг нь зааж өгөөд тамгаа дарууллаа. Миний цүнхийг шалгах хүсэлтэй хүн байгаагүй нь үүгээр Үүргэвчтэй аялагчид гарч өнгөрдөг болвуу гэсэн бодолд хүргэлээ.

Цаашаа алхах гэтэл хажуугийн хүн – Хүүе Сербийн хил хуртэл 8 км шүүдээ ! гэлээ.

Монгол Дундад Улс, Монгол Орос улс хоёрын хооронд хүртэл арай 8 км байдггүй байхаа гэж бодогдлоо. Дөнгөж шалгалт өнгөрсөн машиныг гараа өргөж зогсоогоод Сербийн хил хүртэл хүргэж өгөхийг гуйлаа. Уул нь цаашаа дөхүүлж өгөхийг гуйя гэж бодож байсан ч МОНГОЛ ПАССПОРТ хил гарахад ямар их дарамт тулгардгийг мэддэг тул ийнхүү ганцаараа хилийн бэрхшээлийг даваад дараа нь замын унаанд дайгдахаар шийдлээ.

Харанхуйд энэхүү үзэсгэлэт уулын замаар явж байхдаа бүдэгхэн тусч буй гэрэл уулын хүрээг хэрхэн үзэсгэлэнтэй харагдуулж байгааг харж алмайрлаа.

Тун удалгүй WELCOME TO SERBIA гэсэн Серби Англи хил дээрх самбар харагдлаа.

Яагаад ч юм Серби улсруу орохоор маш амаглан болдгийг анзаарсан юм.
Удалгүй хил дээр буй машинуудын араас миний машин зогсох үед би буугаад цүнхээ үүрч хилийн цэгрүү алхаж эхэллээ.
Ганцаараа алхаж буй залууг харсан хилийхэн миний пасспортыг авч хоорондоо дамжуулж эхэллээ.– ОО Монголиа ? Чингис Кхаан, Аттила гэдэг нөгөөл зүйлүүдийг хоорондоо ярилцаж эхэллээ.

Байлдаж, дээрэмдэж, эзлэн түрэмгийлж, алдаг үндэстэн гэж бахархаас өөр зүйлгүй мэт бид дуугүй байгаад дургүй хүрч байна. Миний аялалын нэг зорилго бол бас энэ юм. Монгол нүүдэлчин үндэстний соёл урлаг гүн ухааны гайхамшгийг хүмүүсд хүргэмээр байна.

Миний пасспортыг авч явсан бүсгүй буцаж ирээд- Нэвтрүүлэх боломжгүй байн, виз хэрэгтэй ! гэлээ. Уучлаарай миний пасспорт СЛУЖЭБНИй юмаа, виз шаардлаггүй, би 2 сарын өмнө танай улсад зочилж байсан.

Гэж тайлбарллаа. Миний пасспортыг авч явах хооронд бусад ажилчид намайг хаа хүрч буйг асуулаа – НОВИ САД хотын EXIT1 гэж хэлэх үед тэдний нүүрэнд инээмсгэлж орж ирлээ.

Үнэхээр Энэ хөгжмийн наадам иргэний дайний дараах балканы болон бусад улсын иргэдийг хооронд нь холбож буйгаараа маш их ач холбогдолтой санагдсан тул ийнхүү наадамруу чиглэж байгаа юм. Түүнээс гадна Серб гэсэн дайчид гэсэн барууны кинон дахь имижийг өөрчлөх давуу талтай байж болох юм.

Тоглоомоор ч юм шиг, инээмсгэлж байгаа нэг байцаагч нь – Чамд Мабо байгаа юу ? гэж асуулаа, – Үгүй, ПИВО ЕЛЭН байхад ! гэж нутгийн пиний нэрийг хэлэхэд эргэлзээ үгүй болж тэд инээмсгэллээ.
Хил гарах, цэрэг цагдаагийн шалгалтанд хүмүүстэй харилцахдаа юу хийж болох юу хийж болохгүй тухай сайн суралцаж амжсан тул ийнхүү 60 гаруй улсыг туулж байгаа юм.

Тамгаа даруулаад хилийн цэгээс холгүй гэрэлтэй газар зогслоо.
Өмнөх Монтенегро улсын хилийн цэг нь төмөр байгууламж барьж, зохион байгуулсан байсан бол энэ Сербийн талд хэдхэн контейнэр тавьсан байсан юм. Үүнээс Монтенегрогийн тал тусгаар тогтнол, яваандаа Европын холбоонд элсэх юм бол хил визний шалгалтаа энэ хэсэгтээ хүндрүүлнэ гэсэн бодолтой буйг анзаарсан юм.

Яагаад ч юм хил болгон дээр байцаагч нар Монгол гэж сонсоод – Өө чи анхны Монгол байна ! гэж хэлдэг тул, туулсан улс болгон, туулсан хил болгон дээр миний араас явах Монгол бадарчид, аялагчдын замыг нээж буй мэт сэтгэгдэл төрдөг болсон юм.

Гараа өргөж нэлээд зогсож байхдаа аян замын хоол цүнхэндээ авсан байсан 200 гр хиам, талхаа устай даруулж идлээ.Халуун цай гэдэг юм бол хааяа бараг жилээр мартагддаг болсон. Цүнхээ онгорхой орхитол хажуугийн золбин нохой өрөвдөлтэй царайлж ирснээ нэг уутыг нь зуугаад зугтах гэж оролдлоо. Уутны нөгөө өнцгөөс зулгааж байгаад хамар дээр нь хоёр хуруугаараа цохилоо.

Нохой гасалж тэр хавийн хүмүүс хоолны төлөөх зодооны гэрч боллоо. Яагаад ч юм нохойг өрөвдсөн боловч шөнө дунд хоолгүй бол яанаа гэсэн бодол намайг аль Африк тивээс айлгадаг болсон юм. Удалгүй нэгэн автуус зогсож Нови Сад орохоо хэллээ, би Белград орж тэндээс цааш явах бодолтой байсан ч шууд унаа олдсонд бөн баяр боллоо.

Тухайн жолооч Эxит фэстийн сурталчилгааны материалийг хэвэлдэг компанид ажилдаг тул ЭXИТ дээр уулзья гэлээ. Бид замдаа гарах үед харанхуй байсан тул замын дагуу гуйж буй гэрлийг харж дотроо элдэв зүйл бодох үлдлээ. Жолооч англиар бараг яридаггүй байсан бөгөөд эвдэрхий антентай радиогоо асааж шуугиантай дуу сонсож эхэллээ. Нэг хоромд Сербийн төрийн дуу эгшиглсэн бөгөд, тухайн үед Монголынхоо төрийн дууг бодлоо.

Монголын төрийн дуу.
Монголын төрийн дуу бол ард түмний эв нэгдэлтэйгээ дуу хоолой зүрх сэтгэлээ нийлуулж дуулдаг дуу билээ. Харамсалтай нь ард түмэн байтугай төрийн удирдлага их хуралын гишүүд хүртэл наадмын энгэр дээр ном бариад дуулж байгаа харагддаг.

8 мөрт дуу цээжилж чадахгүй байгаа хүмүүс хуулин дээр ажиллаж байна гэхээр. Монголын төрийн дуулалын яг уг түүхийг би сайн мэддэггүй ч орос улмаар барууны унгу турх школ ажиглагддаг. Яг дуулах гэхээр зарим хэсгууд дээр хэт дээшээ тэгээд доошоо явдаг тул хоолой хүрдэггүй, би ганцаараа тийм юм болвуу гэтэл миний ихэнх танилууд бас дуулж үзээд тийм байншдээ ! гэж хүлээн зөвшөөрч байсан.

Бүх ард түмэн хоолойгоо нэгтгэж дуулах ёстой дууг ийм өнгөөр хийсэн н бас тухай үедээ бодолцоогүй байх. Өмнөх төрийн дуулалын үгийг солисон байснийг би жилийн өмнө уншаад гайхсан.
Төрийн дуулал гэдэг бол улс орон ямарч үед дуулж ур удмаараа дамжуулах ёстой дуу.
Монголын шинэ төрийн дуулалд баатарлаг чанар, дайчин чанарыг үгүйлсэн үгс байхгүй байнлээ, магадгүй өнөөдөр тайван байхад цуст дайны тухай дуулаад яах юм ! гэж бодсон байж магад, гэтэл дайн дажин болоод ард түмэн эвлэрэлдэн нэгдэх хэрэг гарвал яахуу ? нөгөө л хөгжил инээ тэрээгээ дуулаад байлтай биш ! дэлхийн олон орны төрийн дуулалд дайсыг даран, тэмцэн цусаа урсган гэсэн үгнүүд байжил байсан. Би аялж байхдаа улсуудаас төрийн дуулал ямар үгтэй асуухад ингэж хариулдаг юм.

Уул нь учиргүй хотжилт энээ тэрээ гэснээс үндэсний уламжлал байгал дэлхий, эх орон газар нутгийн бүрэн бүтэн байдал, овог ястангуудын эв нэгдэл гээд илүү Монгол санаа агуулсан үгнүүд байсан бол…

буцаад…

Ийнхүү бид явж байгаад нэгэн кафед зогслоо, юумны үнэ өөрчлөгдсөн буйг анзаарлаа. Монтенегро нь Евро ашгиладаг бол Серб нь Динар ашгилдаг юм. 1 евро нь 100 динар.

Нэг сэндвич ямар үнэтэйг асуутал 3 евро гэлээ. Миний хувьд арай үнэтэй санагдсан тул цүнхэндээ буй хиамтай талхаараа өөрийг угтхаар шийдлээ. Магадгүй жуулчинд зориулсан үнэ ч байж магад.Удалгүй манай жолоочын найз араас ирж цуг ундаа уухаар боллоо.

Би пиво авлаа. Уламжлал ёсоор хил давах болгондоо нэг пиво уудаг хэвээрээ.

Намайг Нови Сад авч явж буй жолооч ядарсан байсан тул автуусандаа тур унтахаар болж , харин найз нь намайг цааш замд авч явлаа. Хил даваад удаагуй байхдаа найз Ласлогоос байрлах газар асуусан бөгөөд тэрээр нэгэн найзтайгаа холбосон тул санаа зовох зүйлгүй боллоо.

Машинаа солиод хэсэг явж байтал замын цагдааа хоёрдохоо шалгалаа.
Манайхтай адил санагдсан. Арай оросын цагдаа шиг дугуйний хээ чинь өөр байна, эмний хайрцганд эм дутуу байна гэж мөнгө авах гэж нээнтгэлэхгүй байлаа.

Баруун европ Балкан хоёрын ялгаа нь энэ хэсэгт хурдны зам багатай, тэр утгаараа надад таалагддаг юм. Замын унаанд дайгдаж болохоос гадна хажуугаар өнгөрч буй хот суурин хүмүүсийн амьдралтай харилцаж болно. Харин хурдны зам бол бүх талаараа эсрэг, цаг хугацаанд баригдаж амидардаг нийгмийн бүтээгдэхүүн.

Хэрвээ аялагч замын унаанд дайгдаж сурвал маш сонирхолтой аялал юм, байнга өөр өөр хүмүүстэй учирна. Амьдралын хичээл суралцаж байна л гэсэн уг. Сайн муу, баян ядуу, Араб Африк Европ Ази, аймхай харамч сэрдэмтгий, өгөөмөр өглөгч гээд л. Тэгээд тэдгээр хүмүүстэй хэл амаа ололцох гэж, муухай аашийг нь тэвчих гэж, нийгэмд хүн чанартай гэж южг хэлдгийг ойлгох гэж зөндөө юм болж байгаамдаа.

Хурдны замруу нийлж ороод удалгүй БЕЛГОРОД сербийн нийслэлрүү эргэх зам харагдлаа.
Бид хоёр шууд хойд зүгийн замыг сонголоо.

Нови Сад хотоос 35 км зайнд нэг зогсож Плесковица гэдэг нутгийн хамбургэр устай авж идээд хотын зүг хөдөллөө. Замын хоёр талаар тэр чигээрээ тариалангийн талбайнууд байсан бөгөөд Сербийн хойд хэсэг болох ВОЙВОДИНА аймаг нь улсын газар тариалангийн бүтээгдэхүүнийг хангадаг гол бүс гэдгийг ойлголоо.

Жолоочын хажуугийн хүн унтаж болдоггүй юм ! гэж мэдэмхийрээд байсан залуу замын хагасыг унтаж өнгрөөлөө. Пивонд учир байгаа болвуу.
Хотын захруу орж ирэхдээ жолооч төврүү явах замыг зааж өгөөд цаашаа хөдөллөө. Би цүнхээ үүрээд 6 цагийн үед хуучны танил Католик сүмийн өмнөх төв талбайруу алхлаа.
Нойрмог бас ядарсан байсан тул талбай дээр ирээд ус авч уунгаа намайг хүлээж авах ёстой найзруу месеж бичиж, сандал дээр хүлээхээр шийдлээ.

Нэг мэдэхэд унтцан байлаа. 20 цаг гаруй машин, зам, хүнд цүнхэндээ хэрхэн ядарснаа ойлголоо. Тэр хавийн нэгэн туцнээс утсаар ярингаа худалдагч охинтой яриа удтал улмаар
Хүний амьдралруу дахин орсноо ойлголоо. Тэрээр өнөөгийн Босниа Херцеговин улсын Сараево хотод амьдардаг байсан бөгөөд дайн эхлэх үед дүрвэсэн гэлээ. Аав, эмээ, ах нь алагдсан гэлээ.- Тэгэхдээ одоо яаая гэхэв, амьдралаа үргэлжлүүлэхээс өөр яалтай билээ ! гэсэн харц намайг Хэрцэг Нови хотод хэтэрхий удаан амарснийг ойлгууллаа.

Би буцаад Нови Сад хотдоо эргээд ирлээ гэжүү ?

Албан улсын виза авах хүсэл угаасаа байхгүй байсан бөгөөд, хэрвээ бүтсэн бол 7 хоног л байж байгаад буцаж ЭXИТ дээр ирэх төлөвлөгөөтэй байсан юм. Би анх удаа виз болон улс төр хүнд сурталын дарамтаас бус өөрийн хүслээр буцаж аялсан улсруугаа ирж байна.

Хүслээрээ аялах ийм сайхан байдаг билүү ?

Эх оронд маань Түүхийн хамгийн харамсалтай сургамжтай үйл явдалын талаар хүмүүс ярилцаж байгаадаа.

Уг хөгжмийн наадмыг сонирхоод үзсэн харсан зүйлүүдийнхээ талаар дараагийнхаа тэмдэглэлд бичнээ. Facebook дээр надтай холбогдсон хүмүүс аялалын зургуудыг үзэж болно гэдгийг битгий мартаарай !
Facebook дээр байгаа AMAI AROUND THE WORLD TRAVELER фен клубыг ЛГ монгол хэлнээ хөрвүүлж, миний анхны фан клуб болж байгаа тул нэгдээрэй ! facebook -ийн миний гроуп мөдхөн 1000 хүний гишүүнтэй болж байна, гадны таньдаг хүмүүсдээ англи хэл дээрхь гроупийг маань түгээхэд туслаарай !

Ухралт уу ? Сонголт уу ?

Сайн байна уу? миний энэ тэмдэглэл ”Монгол Бадарчин” цувралын  2 дахь бүлэг болох “Амьдрал Сайхан шүү” номд орж байгаа тул түүнийг авч уншаад блогийн зургуудтай хослуулж, миний аяллыг илүү сайн мэдрээрэй! Баярлалаа.

2009 оны 6 сарын 20 ны өдөр. Монтэнэгро улс Хэрцэг Нови хот

Заг заг заг.

Амралт өндөрлөж холын замдаа гарах өдөр дөхөж байх шиг.

Өдөр бүр ижил өрөөнд унтаж ижил тааз харан сэрэх ямар гоё юм бэ!

Гал тогоонд халбаг сэрээний байрлалд будилахгүй, өрөөний гэрлийн асаагуурыг хайхгүй, байнга таньдаг хүмүүстэй тогтмол уулзах, суурь амьдралын сайхан талуудыг эргэн санаж эхлэж байх чинь.

Миний анхны ном хэвлэгдэн гарсан мэдээ сонслоо. Орой хундаг өргье гэж бодож байна. Залуу хүн CD гаргаж үзлээ, радио тв нэвтрүүлэг, парти шоу хийж үзлээ аялаж үзлээ одоо ном гаргах боломжийн хэмжээний тэмдэглэлтэй болсон гэж бодохоор амьдрах насандаа харамшааргүй л байгаа юм байна.

Долоо хонгийн дараа 30 хүрэх гэж байдаг, баярлах уу уйтгарлах уу?

Номны загвар дээр миний найз Тайвнаа тусалсан гэсэн, дотор нь орох матэриалыг Аав Ээж маань сонгосон бололтой. Эхний номондоо хүмүүсд Амай гэж хэн гэдгийг илүү тайлбарлахыг хичээсэн байна.

Намайг дэмжье гэж бодож байгаа хүмүүс цуврал номыг авснаар холын замын халуун цай, бүтэн дээвэрт далайд дусал нэмэр оруулж байна гэж ойлгож болно шүү.

Нэрний хувьд зүгээр л тиймэрхүү санагдаж байгаа тул уншигчдаас Дэлхийг Тойрч буй номондоо ямар нэр өгөх үү? гэж асуумаар байна. Би хувьдаа БАДАРЧИН гэсэн үгийг оруулмаар санагдаад байна. Аялал Бадарчлал хоёр тустай утгатай сонсогдож байгаа тул.

Бас миний блогонд уншаад таалагдсан, бусад хүмүүс уншвал их зүгээр юм байна! гэсэн ямар тэмдэглэлийг дараагийн цувралд оруулбал зүгээр вэ? гэдгийг асуумаар байна.

Номыг ИНТЭРНОМ, ИХ ДЭЛГҮҮР, HI FI, СКАЙ, АЧЛАЛ дэлгүүрүүдэд зарж байна. Үнэ н 4000 төгрөг.

Уншигчдаас хүсэх зүйл гэвэл миний тэмдэглийг заваараа Англи Орос хэлэнд сайн орчуулж найруулж өгч чадах хүн байна уу? Нэгийг ч байсан хамаагүй,

Та бүхний санлыг сонсмоор байна шүү!

Сайн байна уу ?

Монгол Улсын 4 дахь Ерөнхийлөгч Цахиагийн ЭЛБЭГДОРЖ Танд Монгол Улсын төрийн удирдлагын гол хэсгийг хариуцах, нийт ард түмний ашиг сонирхлыг хамгаалах төрийн тэргүүн- Ерөнхийлөгчийн албан үүргийг биелүүлэх болсонд хувиасаа баяр хүргэж байна.

Миний бие Жамбалсүрэнгийн ЗОЛБАЯР ( АМАЙ ) нь  эдүүгээ өөрийн болон гэр бүл, найз нөхдийн тусламж дэмжлэгтэйгээр байгаль дэлхий, үндэстэн соёлууд, шашин, улс орнуудын хил хязгаарийг 3 жил 7 сар 16 өдрийн турш амжилттайгаар даван туулж, аялалынхаа 60 дахь улс Монтенегрогоос энэхүү захиагаа бичиж байна. Миний бадарчлалын гол зорилго нь дэлхийн улс орнуудын аж амьдрал, түүх, соёлыг судалж , монголчууддаа Монгол хүний оюун ухааны үүднээс тайлбарлаж, юм үзэж нүд тайлахын ач холбогдлыг нутаг нэгтнүүддээ сурталчилж байгаа бөгөөд эдүүгээ эрүүл саруул холын замын хагасыг туулж байна. 2009 оны 5 сард болсон сонгуулийн явцийг өдөр бүр маш анхааралтайгаар харийн нутгаас харж  байсан бөгөөд Та сонгуульд оролцсон иргэдийн 50-иас дээш хувийн саналыг авч, ялалт байгуулсан явдалд баяртай байснаа илэрхийлмээр байна.

Миний ард түмний олонхийн саналыг авсан Таныг тус сонгуульд оролцоогүй ч өөрийнхөө Ерөнхийлөгчөөр өргөмжилж, таны хийх ажлуудад ардчилсан нийгмийн иргэний хувьд санал бодол, шүүмжлэлээ илэрхийлж, ард түмний сайн сайхны төлөө хийсэн ажил бүрийг  тань хувиасаа дэмжих болно гэдгийг мэдэгдмээр байна. Ерөнхийлөгчийн тангараг өргөх ёслолыг анхааралтай харлаа. Монгол түмний уламжлалт шүтээн болох хөх тэнгэр лүү хамгийн ойр орших өндөр цаст уулын цагаан өнгийн монгол дээлээ өмсөж Төрийн тэргүүний үүргийг хүлээн авсан явдлыг ихээр сайшааж, их хуралд бус ард түмний өмнө тангараг өргөдөг болох төрийн ёслолыг санаачилсанд баярлаж буйгаа илэрхийлэе  .

Өмнөх төрийн тэргүүнүүдийн улс орныг удирдан авч явах хугацаандаа ард түмэн, эх орныхоо төлөө болон эсрэг хийсэн олон ажлууд, алдаануудаас сургамж авч, төрийн олон мянган жилийн уламжлалт бодлогыг дахин савлуулалгүй үргэлжлүүлээсэй гэж хүсэж байна. Таныг шинэ албан үүргээ биелүүлэх дараагийн 4 жилийн хугацаандаа төрийн дээд  албан хаагчын ёс суртахуунтай байж, иргэдийнхээ төлөө тууштай ажиллан, үлгэр жишээ болж, иргэний нийгмийг жинхэнэ утгаар бүрдүүлэх ажлыг амжилттай гүйцэтгэж, алдаагаар бус гавъяагаар Монголийн түүхэнд бичигдэхийг ерөөж байна.

1. Үндсэн хуулиар заасан эрх ,үүргийн дагуу Та ард түмний эрх ашгийг хамгаалахын тулд намынхаа гишүүнээс татгалзаж, улс үндэстний болон  нийт ард түмний эрх ашигт нийцсэн  байр суурийг хадгална гэж би найдаж байна. Таныг 90-ээд  оны дэлхий дахины өөрчлөлтийн салхийг Монголд авчрах, ардчилсан тусгаар улсыг байгуулах ажилд бие оюун санаагаа дайчилж байсныг монголчууд бид ойлгож талархдаг билээ. Гэхдээ Монголын 3 үе хүмүүжиж, хөдөлмөрлөж, мөрөөдөж ирсэн нийгмийг шинэ ардчилсан гэх нийгэм руу шилжүүлэхдээ яг юу руу явж байна, юу хүлээж байнаа, юуг яаж хийх  вэ гэдгийг сайн төсөөлөөгүй,  иргэддээ зөв тайлбарлаж ойлгуулж чадаагүйгээс өнөөгийн эдийн засаг, нийгэм улс төрийн хямралын эх тавигдсныг бас мартаж болохгүй болвуу.

Дэлхийд өвөрмөц эртний нүүдлийн болон хотын соёл иргэншлийг хослуулан байгаа, тэнгис далайгаас бусад бүх байгалийн гайхамшгыг агуулсан, түүхэн болон соёл урлагийн хамгийн өвөрмөц улсын төрийн тэргүүний үүргийг биелүүлэх болсон дараагийн 4 жилд яг ямар ажлуудыг гуйцэтгэж, бидний ирээдүйд юу авчирах гэж буйгаа маш тодорхой, цаг тухайд нь тайлбарлаж, түүнийхээ төлөө тууштай ажиллана гэж би итгэж байна.

2. Хүн амын 80 хувь нь хүний анхны хэрэгцээ болох  хоолны төлөө амьдралаа зориулж, тоглож баясах насны хүүхдүүд хог ухаж, өвлийн хүйтэнд гудамж, траншейнд унтаж байхад тэдгээрийн сайн сайхны төлөө ажиллах ёстой төрийн албан хаагчид маань дэлхийн өндөр түвшний тансаг амьдралаар амьдарч, жирийн  иргэдийнхээ ямаршуу амьдарч буйг харахааргүй болтлоо сохорсон тийм нийгмийг бид ардчилсан гэж нэрлэхэд хүрээд байгаа билээ. Ийм хүнд байдалд орсон орныг Та хүлээн авч байна.

90- ээд оноос хойш төр засагт гарсан хувийн эрх ашгийг эрхэмлэгч улс төрчид улсын амин чухал судас болох төр засгийн найдвартай ажиллах системийг нь устгаж, уламжлалт бодлогыг үгүй хийснээс 20 жил өнгөрсөн ч урагшаа олигтой  ахиагүй байна. Төрийн биш, мөнгөний дарангуйлал бий болсон Монгол улсыг иргэдийн гарт эргүүлэн шилжүүлж, тогтвортой хөгжлийн бодлогыг дахин сэргээнэ гэдэгт найдаж байна. Ардчилал гэдэг нь хүмүүс үзэл бодлоо чөлөөтэй илэрхийлж, хувийн өмчтэй байж, гадаад орноор эрх чөлөөтэйгээр аялж болно гэж бид анх итгэж байсан, гэвч хүн бүхэн хүссэн зүйлээ хийж болно, чадаж байгаа юманд арга байхгүй, би л болж байвал бусад нь хамаагүй гэсэн өмнөх нийгэмд байгаагүй гаж  тогтолцоо эдүүгээ нийгмийн дунд бүрэлдлээ.

Хувийн өмчтэй болох нэрийдлээр 70 жил гаруй бүх нийтээрээ ажиллаж хөдөлмөрлөж бүтээсэн нийгмийн баялаг, олон мянган жил өвөг дээдэс маань амь насаараа хамгаалж ирсэн газар нутаг, байгалийн баялгыг албан тушаал, хээл хахууль ашиглан цөөхөн хэдэн хүн хуваан авч, үрэн таран хийж байна. Иргэдийн төрдөө, ирээдүйдээ итгэх итгэл ч багасах   боллоо. Эдийн засгийн болон төр засгын хямралаас үүдэн Монголын иргэд гадаад орноор чөлөөтэй аялаж боловсрох боломж ч хумигдаж  байна. Итгэл үзэл бодлоо чөлөөтэй илэрхийлэх эрхтэй гэх боловч төр засаг нь түүнийг нь анхаарч сонсдоггуй, улс төр, хувийн ашгын үүднээс хов жив, хоосон гутгэлэг болгон ашигладаг замбараагуй байдал бий болоод байна. Төвлөрсөн эдийн засгаас ЗАХ ЗЭЭЛийн эдийн засагруу шилжлээ гэж буруу орчуулга хийсэн үү ? эсвэл буруу ойлгож байсан уу ?, өнөөгийн нийгмийн оюун санаанд үйлдвэрлэлээ хөгжүүлэх бус ЗАХ гэх барааг хямдаар авч ,үнэтэй борлуулах галзуу дамын худалдаа,, эсвэл ЗЭЭЛ буюу зээл тусламжаар амьдралаа зогоох гэсэн буруу ойлголттойгоор сүүлийн 20 гаруй жил амьдарч ирлээ. Үүнээс болж Монголын эдийн засгийн хямрал дэлхийн эдийн засгийн хямралаас үл хамааран жил бүр доройтсоор дэлхийн хамгийн ядуу улсуудыг тэргүүлэх түвшинд аль хэдийнээ ирсэн байна. Бидний доорд үзээд , ядуу буурайг нь гайхаад  байдаг Африкт хүртэл өөрчлөлт шинэчлэлт явагдаж,амьдрал манайх шиг тийм долоон дор байхгүй байгааг би өөрийн нүдээрээ харлаа. Хүн амьдралынхаа хамгийн наад захын хэрэгцээгээ хангаж чадахгүй байхад элдэв лоозон уриа дэвшүүлж байсан хорь гучаад он давтагдаж буйг та анзаарсан байх. Бүгд найрамдах улс байгуулж буй нэрийдлээр 24 онд үндсэн хуулиа баталсан хирнээ коммунист гэх нэг фракц төр улсын  эрх мэдэл, хувь заяаг гартаа   авсантай адил эдүгээ мөнгө, хээл хахуулиар төр улсын бүх эрх мэдэл, баялагыг  хэсэг хүмүүс хувьдаа аваад байна.

3. Төр ард иргэддээ ямар мэдээлэл өгөх нь зүйтэй вэ ? мэдээллийн тусламжтай ард иргэддээ яаж боловсрол олгох вэ ? гэдэг бодлого өнөөгийн өндөр хөгжилтэй орнуудад сайн хөгжсөн байна. Мэдээллийн эрх чөлөө нэрээр төрийн боловсролын бодлого, мэдээллийн аюулгуй байдал, үндэстний эв нэгдлийн бодлого алдагдаж, үүний уршгаар Монгол царайтай, Монголд төрсөн, Монгол хэлээрээ ярьдаг ахан дүүс хоорондоо бие биенээ ойлголцохоо болиод байна. Монголын өнөөгийн  үндэсний эдийн засгийн  байдал, ядуурал, байгал орчны сүйрэл, авилгал, эмх замбараагүй байдал, ёс суртахуунгүй явдал, бидэнд ашиггүй гадагшаа хийж буй нүүдэллэлт, зах хязгаар нутгийн эзгүйрэл, ажилгүйдэл,шудрага бус байдал цэцэглэж байгаа  зэрэг нь нэн шинэ  түүхэнд хамгийн харамсалтай гэж хэлж болохоор болвуу.

4. Дайн дажин, байгалийн гамшиг болоогуй хирнээ  амиа бодсон буруу удирдлага, нийгмийн оюуний хямралаас болж, төр засгын олон жилийн турш их хөрөнгө мөнгө, хөдөлмөр зарцуулж бий болгосон эрүүл, оюунлаг иргэдээ хүний нутагт боолын нөхцөлд цөлж байна. Хүн амын 10 хувь буюу 300- гаад мянган иргэд маань гэр бүл, ахан дуус, найз нөхдөөсөө хол, эзэмшиж буй паспорт, гаднах дүр төрх, боловсролын болон соёлын ялгаанаас болж хүний нутагт өдөр бүр сэтгэл санаа, биеийн дарамт, ганцаардлыг амсаж байна. Хэрэг хийгээгуй хирнээ хэрэгтэн шиг айж, ганцаардах өвдөх үедээ халамжилж хамгаалах хүнгүй,  баяр хөөрөө хуваалцах ханьгуй амьдрах ямар байдгыг би өөрийн биеэрээ олон оронд мэдэрсэн тул, өөрийн ахан дуус шиг харийн нутагт амьдарч буй монголчуудынхаа өмнөөс энэ захиаг бас бичиж байна.Эх орондоо  хөдөлмөрлөж, сайхан амьдрах эрхийг л ард түмэндээ өгмөөр байна.Зүгээр л амьд байх биш, сайхан амьдрах эрхийг нь ард түмэндээ эдлүүлэхэд л төр засаг анхаарах цаг болжээ.

5. Миний бие улсын чухал албан тушаалтан биш ч гэлээ, Монголын олон мянган иргэдийн адил эх орны минь амьдрал сайхан байгаасай гэж сэтгэл зүрх, оюун санаагаараа байнга санаа зовдог билээ. Та болон таны нөхдийн бий болгосон ардчилал намайг энэхүү дэлхийгээр аялах боломжийг нээсэн , гэхдээ Монгол улсын паспорттайгаар гадаад улс оронруу зорчих ямар бэрхшээлтэй хэцүү байгааг би аялалынхаа туршид байнга мэдэрч байна. Монгол улсаас гадаад улсад суух дараагийн Элчин сайдуудыг томилох ажил таны үүрэгт хамаарагддаг тул, улс төрч гэхээсээ, эх оронч, түүх соёлоо мэдэж түүнийгээ түгээх сонирхолтой, Монгол улсын тусгаар тогтнол, нэр хүндэд  аюул учирсан тохиолдолд мэдлэг туршлагынхаа хурээнд зөв арга хэмжээ авч чадах, хүний нутагт ядарч зовж буй ахан дүүс шигээ хүнийг хүлээн авч тусламж үзүүлэх сэтгэлтэй тийм хүнийг л сонгож томилно гэж найдаж байна. Монгол улсаа гадаадад бурэн төлөөлөх ажлаа амжилттай сайн хийж буй төрийн ажилтанг улс төр, намын үүднээс сольж, агтны хариунд өгөх албан тушаал битгий болгоочээ гэж хусэж байна.

6. Өндөр хөгжилтэй, эдийн засаг сайн гэх орнууд гадаад харилцаандаа маш их анхаарч, иргэдийнхээ оюун ухааныг тэлэхийн ач холбогдлыг ойлгож,  бусад улс орнуудаар зорчих  визний  хүнд  суртлын бэрхшээлүүдийг дипломат аргаар арилгаж, бусад орны түүх соёл, технологиос судалж суралцан эх орондоо  авчирч болох арга замыг бутээсэн байна. Монгол улсын төрийн тэргүүний ажлыг авсан тэр мөчөөс та дэмжигч намаасаа татгалзаж, узэл бодол, намын харяаллаас үл хамааран таны шийдвэрийг анхааралтай сонсдог, дэмждэг тийм улсыг дахин байгуулах чухал ажлыг түүхэн хэцүү үед хулээн аваад байна. Ард иргэдийн болон тусгаар улсын бодлогод харшилсан шийдвэр бүрт няцаалт өгөх тийм эрх мэдэл ч Та хулээн авч байна. Нэг хүн төрийг удирддаг бодлогоосоо татгалзаж, ард иргэд олон нийтийн байгууллага, туршлагатай хүмүүсийн санал бодол шүүмж нь төр засгын ажилд тусдаг, тийм нээлттэй төр иргэн хоёрын харилцааг бий болгох яаралтай хэрэгтэй байна. Энэ нь улмаар албан өрөөндөө хаалгаа цоожилдог зуршлийг ч эмчлэх болвуу. Төр засгын албан хаагчдын нийгмийн өмнө хулээж буй хариуцлага нь ил тод байдаг тийм нийгэм л хөгжилтэй нийгэм гэж нэрлэгддэгийг би аялж байхдаа ойлголоо.

7. Хэдийгээр Монгол улс энх тайван оршин байгаа гэх боловч манай цэрэг эрс НҮБ-ын энхийг сахиулах уйлсээс бусад нөхцөлд гадны дайнд оролцож байгаа тул, бид дайнтай байгаа гэж тооцож болох юм. Монголийн ундсэн хууль бол иргэн төрийн албан хаагчдад адил үйлчлэх ёстой суурь хууль билээ. Түүнд Монгол улс дундыг баримталсан байр суурьтай байна, аль нэг цэрэг зэвсгийн холбоо эвсэлд элсэхгуй гэсэн байдаг. Энэ зүйлийг зөрчсөн өмнөх төр засгын алдааг залруулж, Монгол улсын цэрэг эрсийг бусдын дайнаас гаргаж, Монгол улс албан ёсоор энх тайвныг эрхэмлэгч гэсэн нэр хүндээ  сэргээхийг хүсэж байна. Муу эр дайнд хөөрнө гэдэг биздээ !

8. Жилийн өмнө Африкт аялж байхдаа Монгол улс Дэлхийн халим агнуурийн холбоонд элсэж, жил бүрийн татвараас гадна Халим гэж дэлхийн хамгийн том, гайхамшигтай амьтнийг устгах нь зуйтэй гэсэн санал өгч байгааг мэдээд үнэхээр гутарсан юм. Би Монголын засгийн газрын хийсэн гэрээ болон гадаад харилцааны  бичиг баримтын архиваас энэ талаар лавлагаа хайж байгаа юм. Монгол үндэстэн өнөөг хуртэл оршин тогтнож байгаа гол нууц нь Байгаль дэлхийгээ тахиж хамгаалах явдал билээ, усанд цус хүргэхгүй  гэсэн цээрээ уландаа гишгэсэн ямар төрийн албан хаагч байгааг мэдэхийг хичээсээр байна. Монгол улс энэхүү гэрээнд орсноор олон мянганаар дагаж ирсэн үндэснийхээ соёлоос татгалзсанаас гадна, далайд гарцгүй, тэр бүр загасны мах иддэггүй, огт импортолдоггүй улс аль нэг улс, компаний эрх ашгийн төлөө явж байгаа хээл хахуулийн засгийн газар, өөрийн бодлогогүй улс гэсэн нэртэй  болоод байгаа билээ.

9. Өмнөх эрх баригчид  төрийн шагналыг сонгуулийн санал авахад ашиглан олноор нь ямарч бодлогогүй  тарааж хүндэтгэл  үнэ цэнийг нь алдагдуулж байсан явдлийг зогсоож, жилд тодорхой тооны шагналыг комисс байгуулж, тусгай шалгуураар өгдөг болгох хууль санаачлахыг хүсэж байна. Төрийн шагнал гэдэг бол Монгол улсын иргэн бүр хүндэлж  явах ёстой хүмүүсд л олгогдож байж нэр хүнд  нь хадгалагдаж үлдэх билээ. Харин хувийн сонирхол, хамаатан садан, сонгуулийн сурталчилгаанд зориулагдаж олгогдсон олон шагналууд өнөөдөр энэ хүндэт  өргөмжлөлийг жирийн зүйл болгосон байна.

10. Шашин гэдэг бол хүний далд буй мөрөөдлөө даатгах, итгэх ариун зүйл билээ. Буддын гүн ухаан бясалгал нь Монголын нөхцөлд шашин болж хувиран, ард иргэдийг мухраар сүсэглүүлж улмаар амьдралаа зогоох, мөнгөтэй болох арга  болон хувирсан байна. Бид түүхээ сайн судлаж бусаддаа түгээх явдлыг хийгээгүйгээс өмнө хийж байсан алдаануудаа дахин давтахаар болоод байна. Энэ бүх зуйл нь шашны буруу биш бөгөөд, хувь хүний сэтгэлийн нууц, бишрэлийг нь удирдах эрхийг хэн нэгэн буруу хүнд  даатгаснаас болсон юм. 90 оны ардчилсан хувьсгал шүтэх, эс шүтэх эрхийг олгосон бөгөөд энэ цагаас Монгол улс 90 хувь нь шууд буддын шашинтай болсон. Юу шүтэж байгаа, ямар утга учиртайг мэдэхгүй хэрнээ уламжлалт зүйл гэж андууран дагасаар байна. Хүмүүсийн шашны үзэл итгэл бишрэлийг нь худалдаж авах, түүгээр дамжуулан удирдах оролдлого тэр цагаас хүчээ авч, мэдээллийн хэрэгслийн хөгжлийн үед ТВ-ийн сувгууд хуртэл нээгдэж, шашинд гүнээ итгэдэг хүмүүсийг номлолоор мансууруулж, дундуур нь улс төрийн үзэл баримтлалыг хүмүүсд  тулгаж  удирдах арга өнөө үед бүр замбараагаа алдсан гэж хэлж болохоор байна. Шашины тэргүүн нь хувь хүн бөгөөд түүний улс төрийн узэл баримтлал нь тухайн шашинтай, түүний сусэгтэн олонтой огт хамаагуй юм. Өөрийгөө бурхны сонголтыг биелүүлж байна гэж итгэснээс үү, хувийн ашиг сонирхлын төлөө хүмүүсийн итгэл бишрэлийг ашигласан уу ? улс төрийн сонгуулийн ажиллагаанд шашны хүмүүс оролцож, нийгэмд буй бэрхшээлийг мухар сүсгээр дамжуулан ашигладаг тэрхүү системийг зогсоох нь чухал байна. Монгол улсын Ерөнхийлөгчийн хувьд хууль санаачлах эрхээ эдэлж, Монгол үндэстний эв нэгдэл, итгэл бишрэлийн аюулгуйн баталгааг хангах үүднээс шашин шүтэх, эс шүтэх талаархи 90-ээд оны Үндсэн хуулийн заалтандаа нэмэлт өөрчлөлт оруулж, шашны тусламжтай ард иргэдийг удирдаж, турхирч болох арга замуудыг яаралтай хаах хэрэгтэй байна. Дэлхийг тойрч аялж байхдаа иргэд улс хоорондийн дайн тэмцлийн хамгийн аймшигтай шалтгаан нь шашных байсныг би ойлгосон тул ийнхүү иргэдийнхээ шашны тухай ойлголтийг сайжруулж, ерөнхий боловсролын сургуулиудад шашин гэж яг юуг хэлж байна, мухар сүсэг гэж юуг хэлж байна, шашны  мөн чанар үүрэг  гэсэн сэдвүүдээр хичээлийн программ бий болгож дэлхийн бүх шашингуудтай харьцуулан зааж эхэлбэл, хий хоосон айдсаас ангижирч, бие биенээ шашин шүтлэг узэл бодлоор нь ялгаваралдаг тэрхуу ирээдүйгээс чөлөөлугдөж болох юм.

11. 2008 оны 7 сарын нэгэн бол Монгол улсад иргэний дайн гарч болзошгүйн анхны дохио байсан гэж би бодож байна. Таны сонгуулийн амлалтуудийн нэг нь 7 сарын нэгний хэлмэгдэгсдийг өршөөх тухай байсан. Шудрага  бус сонгуулийн хариунд эсэргүүцсэн хүмүүс, олон нийтийн замбараагуй байдлыг бий болгож дундаас нь завшсан хүмүүс, улс ард түмний үнэт зуйл болох түүх урлаг соёлын үнэт зүйлүүдийг устгах ажилд гар бие оролцсон хүмүүс, ард түмнийхээ эсрэг галт зэвсэг хэрэглэх тушаал өгсөн, гуйцэтгэсэн хүмүүс гээд яс, мах, өөхийг салгах нь маш чухал гэж бодож байна. Холийн замд яваа миний хувьд, гадаадад болон Монголд амьдарч буй иргэдийн хувьд – Яг юу болоод өнгөрөвөө ? гэсэн асуулт өнөөг хуртэл бүүдгэр байгаа хэвээр. Үүнийг бид мартаж өнгөрөөх бус, учир шалтгааныг нь олж,  дахин давтахгуй байх сургамж авах нь чухал болвуу. Намынхаа байр суурьны үүднээс бус шуух засаглал, шудрага ёсыг хамгаалах үүрэгтэй Ерөнхийлөгчийн институтийг тэргүүлж эхэлсэн хүний хувьд 7 сарийн 1нд яг юу болоод өнгөрсөн талаар улс төржөөгүй тусгай комисс байгуулж, ард түмэндээ нэгдсэн мэдээллийг албан ёсоор өгөх нь хэрэгтэй байна. Энх тайван оршиж буй Монгол улсад Онцгой байдал зарлахаар хэв журам алдагдсан, улс орны аюулгүйн баталгааг хангадаг төрийн албан хаагчдын бие эруул мэндэд халдсан, төр засгийн зүгээс иргэдийнхээ эсрэг галт зэвсэг ашигласнаас иргэдийн амь нас, эрүүл мэнд хохирсон, ард түмний хувийн болон түүхэн ач холбогдолтой улсын унэт зуйлс, эд хөрөнгө устсан, олон нийтийг турхирсан, хомроголон баривчилж, хууль бус шүүлт, цагдаагын дэглэм тогтоосон, хуулиар баталгаажсан чөлөөт олон нийтийн мэдээллийн хэрэгслэл хаагдсан зэрэг байдлыг үүсгэсэн буруутнуудыг олж тогтоох нь сургамжтай гэж бодож байна. Монгол дахь олон улсын хүний эрхийн байгууллагууд, хүний эрхийг хамгаалах төрийн бус байгууллагууд, ардчилалыг бий болгохийн төлөө ажиллаж буй олон нийтийн байгууллагууд, тэгээд улс төрждөгүй  хуулийн дээд албан тушаалтангуудаар тэргүүлсэн албан ёсны комисс байгуулж, уг өдрийн нийгмийн байдал хурцдахад нөлөөлсөн хүмүүс, албан тушаалтангуудаас асуулга тавьж, түүнийг олон нийтийн мэдээллийн хэрэгслээр улс даяар шууд дамжуулах нь чухал байна. 7 сарын 1 ний хариултуудыг албан ёсоор бодит баримтан дээр суурилуулж гаргаагүй тохиолдолд ард түмний дотрох үзэн ядалт, төрд болон, цагдаагийн байгуулгад үл итгэх байдал даамжирч, дараагийн хурцадмал байдалд  хүргэж болзошгүйг дэлхийн хүн төрлөхтний түүх, өнөө үеийн байдлуудаас харж дугнэлт хийж болох билээ.

Ардчилал өндөр хөгжсөн улсуудад зарим нэг асуудлуудыг олон нийтийн хэвлэл мэдээллийн өмнө шийдвэрлэж, асуудлын бодит байдлыг иргэдтэй цуг шийдвэрлэдэг зарчмийг судлаж, хэрэгжүүлбэл нийгэм дотрох хуваагдал, узэн ядалт багасах болвуу.

Монголийн шинэ үеийн иргэн болох миний бие эрхэм Танаас маш олон ажил, өөрчлөлтийг хулээж байна. Түүнийгээ өөрийн энэхүү захианд бичиж, интэрнэт дахь блогдоо байрлуулан,энэ бодол минь албан болон албан бус шугамаар Танд хүрнэ гэдэгт эргэлзэхгүй байна. Хариуцан  дааж буй улсынхаа иргэний дуу  хоолойг сонсож ,миний захианд хариу илгээнэ гэдэгт бас итгэлтэй байна. Танд амжилт хүсэн ерөөе.

Дэлхийг тойрон аялагч Амай Ж.Золбаяр

]]> http://www.amai.mn/archives/5501/feed 44 http://www.amai.mn/archives/4201 http://www.amai.mn/archives/4201#comments Tue, 16 Jun 2009 20:38:53 +0000 amai http://www.amai.mn/?p=4201

2009 оны 6 сарын 16-ны өдөр Монтенегро улс Херцег Нови хот

Өнөөдөр гэрийнхнээсээ шинэ мэдээ хүлээн авлаа. Тэд найзуудын хамт миний анхны номыг гаргахаар хоёр сар гаруй ажилсны дараа хэвлэлтэд өгсөн гэнэ. Энэ долоо хоногт хэвлэлээс гарч, худалдаалагдах бололтой. Загварыг нь надруу явуулсан байсан бөгөөд миний зарим нэг саналыг оруулснаар бэлэн болсон юм. Нийтдээ 10 хуудас, 20 талтай. Миний тухай бас зураг ихийг оруулсан харагдсан. Магадгүй интернэтэд орох боломжгүй, миний тухай огт мэдээгүй байгаа хүмүүст эхний ойлголтыг өгөхийг хичээсэн бололтой.

Миний тухай, аяллын зорилгын тухай мэдээллүүд давуу оруулсан нь юуны түрүүнд уншигчиддаа өөрийнхөө танилцуулах нь чухал юм шүү! гэсэн аавын саналыг хүлээн авлаа.
Миний аяллын эхний ном, ирээдүйн миний аялалыг дэмжигчдийн хувьд номны чухал цуглуулгийн эхний хэсэг нь байх тул ийнхүү танилцуулга илүү оруулсан нь зөв ч байх гэж бодогдлоо. Харин дараагийн номнуудаа зураг багатай, тэмдэглэл ихтэй байлгах бодолтой байна.

300 хан ширхэг аав гэр бүлийн зардлаар хэвлүүлж байгаа гэсэн бөгөөд миний тэмдэглэлийг уншдаг 600 – 1000 гаруй уншигчид эхний хэвлэлийг удаахгүй байх гэж найдаж байна.

Энэ номны цувралыг гаргаж байгаа шалтгаануудын нэг бол мэдээж интернэтэд тэр болгон орж амжихгүй байгаа хүмүүст гэртээ унших боломж олгож эхлэх бөгөөд нөгөө талаасаа өөрийнхөө аялалаа ямар нэгэн компани хүмүүсээс гуйлга гуйхгүй бие дааж хийх боломж бүрэлдэх юм.

Номны борлуулалт миний аялалын зардлыг санхүүжүүлж эхэлсэн цагаас би өдөр тутам өөрийн хийх ажил, хариуцлагатай болж эхлэх сайн тал бас харагдаж байгаа юм. Миний аялалын 3 жил 7 сарын дотор блогт байгаа 400-гаас хамаагүй их тэмдэглэл байгаа гэдгийг та бүхэн ойлгож байгаа байх, өнөөдөр санхүү тааруу байгаагаас интернэт өдөр тутмын хэрэглээнд саатаад уншигчдыг хүлээлгэж байгаа билээ. Миний аялалыг дэмждэг боловч 5 – 10 ногоон дансанд хийх хэцүү байна! гэж байсан уншигч, дэмжигч нарт бол намайг дэмжиж буйд талархсан тийм цуврал болж эхлэх байх гэж найдаж байна.

Нөгөөтэйгүүр санхүүжүүлэлт нь тэмдэглэлүүдийг албан ёсоор гадаад хэлүүдэд орчуулах ажлыг эхлүүлэх юм. Намайг дэмжиж нийгэмлэг байгуулагдаж байгаа гэсэн мэдээ бас намайг баярлууллаа. Элит хүмүүс өөрийнхөө нэрсүүдийг бас оруулж эхэлсэн явдал бол баярлууштай.

Эхний ном дууссаны дараа хоёр дахь номондоо сугалаа хийгээд, ялагчийг 7 юмуу 10 хоног цуг дагуулж аялж үзүүлэх бодол бас төрж байна. Магадгүй миний аялалын бэрхшээл, сайн муу талыг хэн нэгэн мэдэрхийг хүсэж байгаа ч юмуу.

Энэ танилцуулгийн дараагийн номонд ямар тэмдэглэл, юуны тухай оруулах, шинэ номонд ямар зүйлүүд дээр анхаарах тал дээр та бүхэн саналаа бичээрэй!

Би өмнө хоёр цомог гаргаж байсан бөгөөд, тэр хувилбарууд дахиж хэвлэгдэхгүй, тиймээс монголын анхны электро хөгжмийн түүх болж үлдэх юм. Анхны электро дэмжигч байсан гэсэн нотолгоогоо намайг очтол хадгалаарай! Хэрэг болно шүү! Монголын дэлхийг анх тойрох гэж яваа залуугийн анхны танилцуулгын 300 хувийг авч намайг дэмжих бүх хүмүүст урьдчилж баярлалаа гэж хэлмээр байна. Facebook.com дээр байгаа   AMAI AROUND THE WORLD TRAVELER  гэдэг группт нэгдээрэй! Саяхнаас  AMAI DELHIIG TOIRON AYALAGCH гэдэг FAN CLUB монголгоор хийж эхэлж байна. Тэр залуусд баярлалаа гэж хэлмээр байна. Fan нь болж илүү их мэдээ, мэдээлэл аваарай! MySpace, Hi5 дээр бас ийм ажил өрнүүлж чадах хүн байвал холбогдоорой!

2009 оны 6 сарын 6 ны өдөр. Монтэнэгро улсын Хэрцэг Нови хот.

Өнөөдөр Favebook дахь захиагаа уншиж байтал нэгэн найз үзсэн киногоо яриад, -Энэ киног үзэж байхдаа чиний тухай бодсон ! гэж бичсэн байсан тул явуулсан холбоосоор нь намайг санагдуулахаар ямар кино байсан юм болоо гээд үзлээ.

Сүүлийн удаа (Zeitgeist), (Plannet Earth) зэрэг кинонуудаас хойш ингэтлээ сэтгэл хөдөлж байгаагүйг санлаа. Нэг доор хоёр ч удаа үзлээ. Хэдийгээр 3 жил 7 сар аялж өдөр бүр англи хэлээр ярьж байгаач бүрэн дүүрэн ойлгох болоогүйгээ ийм үэд л мэдрэх юм.

Орос орчуулагатай хувилбар байсан тул, түүнийг нь бас үзлээ.

КИНО
Би Кино Донтон (КД) гэдэг бүландаа дэлхийн сонин хачин дотроос киноны урлаг, түүний тусламжтай хэрхэн нийгмийг өөрчилж болох талаар залуустаа тайлбарлахыг хичээж байгаа юм. Нөгөөтэйгүүр үнэгүй олдсон болгоныг хяналтгүй үзэж хайран цагаа зарж, оюун тархиа дэмий бузарлаад хэрэггүй гэдгийг хэлж байгаа юм.

Кино гэдэг бол яг сургууль гэсэн уг, чанар зэргээрээ бага ангийнханд, дунд , ахлах тэгээд дээд сургууль, магистрантууд, тэгээд докторууд гээд ангиллаж болно.
Миний санал болгож байгаа кинонууд бол киноний магистр докторт суралцаж байгаа хүмүүст.

Кино урлагийн тусламжтай Монголчуудад комуньзмийн үэд сайн хүн, муу хүн гэж хэн бэ ? гэдгийг заадаг байсан, Дэлхийн хоёрдугаар дайны үэд хамгийн хүчирхэг Кино соёлоор Гэрманчүүд ард түмэндээ Үндсэрхэг үзлийг сүүлгаж өгсөн, харин өнөө үэд Амэрикчүүд Киноны тусламжтай дэлхийг Амэрикжих ёстойг заахын цаагуур МөНГө бүхний түлхүүр гэдгийг сурталчилж байгаа юм.

Өнгөрсөн 7 сарын нэгний Нийслэл рүү зэвсэгт хүчнийг онцгой байдлыг далимдуулж оруулсан зургуудыг хараад өрөвдөж билээ. Барууны дайнтай Киноноос -яаж сүртэй аймар харагдах уу ! гээд бодсон цэргүүд, хэнийг айлгах гэж байгаагаа ч мартсан байсан.

Өдөр бүр цэрэг хүчний байгуулгийн дарамтанд байдаг Африкийн олон орноос дутхааргүй дүр зураг эх орондоо хараад үнэхээр харамсмаар, ичмээр санагдсан.
Уул нь Монгол цэрэг намайг хамгаална ! гэж иргэний оюун санаанд суусан байх ёстой шүүдээ !
Өөрийн ах эгч гэр бүл найз нөхөд шиг хүмүүсдээ сумалсан буутай зэвсгэлсэн харагдах тийм гоё сүртэй байсан гэж үү?

Арай ухаалаг цэргийн удирдлаг байсан бол- Залуусаа ! бид эх орондоо байна, Улсынхаа нийслэлрүү анх ингэж орж байна шүү ! Иргэддээ айдас төрүүлж болохгүй! Үүргээ л зөв биэлүүлэн шүү ! гэж хэлэх байсан даа.

Барууны сүртэй байлдаантай Кино манай зээвсэгт хүчинд хүртэл ингэж нөлөөлж байна даа!

Сайныг нь аваад мууг нь ЦЭНЗУРДАХ хэрэгтэй !
Төр ард иргэдийнхээ авч буй сөрөг мэдээлэлд саад тавьх, шүүж нэвтрүүлэх эрхтэй шүүдээ !
Төр боловсролдоо ийм их мөнгө зарчихаад эцийн дүндээ мөнгө сайхан, хувцас, зугаа цэнгэл л бодсон шинэ үэ биэ болоод байгааг ойлгох хэрэгтэй.

Ялангуяа биэ биэнтэйгээ англиар ярьж эхэлсэн төөрсөн ард түмнээ авраасай !

Талх масло элсэн чихэр идэж, гэр хороололд тоглож, хэдхэн өрөө байранд амьдарч, нүүдэлчидтэй хамт цагийг өнгрүүж байсан би, өндөр хөгжилтэй гэх бусдаас тийм ч доор биш гэдгээ ойлгосон.
Магадгүй зарим нэг БРАНД мэдэхгүй байж болох юм, хоол ВИНО-г нь бүрэн дүүрэн ялгахгүй ч байж болно.
Гэхдээ өөрийнхөө орчиндоо зохицон мэдлэг хүмүүжилтэй миний хувьд өөр соёлын сайн мууг хөндлөнгөөс харах, түүнд сохроор уусахгүй байх чадвартайдаа би баяртай байгаа юм.

Хамгийн гол хадгалж үлдэхийг хичээж байгаа зүйл бол ХҮН ЧАНАР.

ГАЙХАМШИГ !

Энэ үгийг хажууд сууж байсан найзуудда Киногоо үзснийхээ дараа хэлж, заавал үзэх ёстой Кино шүү ! гэж зөвлөлөө. Энд байгаа найзууд ЭКО ФЭСТ буюу байгал орчныг хамгаалахын ач холбогдлыг сурталчилсан фэстивал наадам зохион байгуулж байгаа тул энэ Кино яг цагаа олсон явдал байлаа.

Намайг аялж байхад таарсан хүн бүр Монголын ардын урлаг гэж ямар байдгийг асуудаг юм. Миний компьютэрт ямарч дуу байхгүй, яагаад ч юм нутгийн аялгуу соншсохор эрх чөлөө, эх нутаг санаанаас гардаггүй тул өөрийнгөө ийнхүү тусгаарлаж байгаа нь энэ юм. Миний өөрийн дуу ч байхгүй. Хааяа хэрэг болох үэд интэрнэтээс татаж авдаг.

Монголчууд бид 800, 1500 жилийн өмнө дэлхийг донсоглож байсан гэдгийг хүн бүр мэддэг боловч, өөр юугаараа цээжээ дэслэх тухай мэддэггүй.

Миний шүтээн бол олон мянганаар мөрдөж ирсэн байгаль дэлхийгээ хайрлах, хамгаалах ухаан юм ! гэж нүүр бардам хэлж араас нь БИ МОНГОЛ ! гэж үргэлжлүүлэх үнэхээр бахархууштай. Тэгэж өөрийгөө танилцуулж хэлж үзээрэй !

Тийм учраас уг Киног эхлэх үэд, дундуур нь бас Монголын уртын дуу, хөөмийг оруулсан болов уу гэж бодож байна.

Гаднийхан биднийг байгал орчиндоо зохицож амьдардаг Нүүдэлчний соёл иргэншилтэй агуу эртний соёл гэж Өнөөг хүртэл итгэсэээр байгааг би аялж байхдаа мэдсэн, харин тэрхүү Байгал орчин н БҮРХАН шүтээн гэж итгэж ирсэн ард тумний ихэнх н ажиллаж ях юм ? сэтгэж, боловсорч ях юм ? газрийн баялгаа зараад, хуваагаад л хүн бүр мөнгөтэй машинтай болж болох юм байна шт ! гэж бодож байгааг мэдээгүй байх.

Бид байгал дэлхийгээ худалдаж амьдарч байгаа бусад үндэстнүүдээс гол гүн ухаан (философи) шашинаараа өөр шүүдээ !

Нийгмийг, улсыг удирдах маш олон аргууд байдаг.
Тэдгээрийн нэг бол сайхан амьдралын тухай сурталчилгаа.
Барууны өдөр тутам гарч байгаа Кино, хөгжмүүд дээр Барууны орнуудад хүн бүр баян тансаг амьдарч, амьдрал сайхан байгааг сурталчилдаг.

Хэзээч дүүрхээргүй том харш бол сайхан амьдралын шинж чанар гэдэгт би эргэлзэж байна. Найз нөхөд гэр бүл хажууд, өдөр бүр сэтгэлээ нээгдтлээ ярилцаж баяр зовлонгоо хуваалцаж болдог тийм амьдралыг л сайхан амьдрал гэх байх.

Японд ядуу хүмүүс гудамжинд явлагны хайрцаганд унтдаг гэж хэлбэл гайхах хүн их, Эсвэл Амэрик шиг сайхан амьдрал гэдэг худалдагчдын суртаалчилгаанаас болж амьдралынхаа 30 жилийг зээлийн барьцаанд тавьж, өдөр бүр ажлаасаа халагдахгүй байх, өрөө төлөх гэж хамаг нэрвээ барж байгаа хүмүүсийг харах үнэхээр өрөвдмөөр.

Мэдээж зээл авах нь хөгжлийн түлхүүр гэж хэлэх хүн байгаа, гэхдээ…

Ийм замыг сонгосон хүмүүсийн дотор амжилттай хүмүүс байгаа ч, корьдорт хэн нэг нь чанга ярьсанд нэрэвтдэг болсон хүмүүс даанч их юмдаа.

Монгол яг л энэ зам руу явж байна.

Бид мэдээллийн аюулгүй байдлаа алдснаас болж Иргэдийн хэрэглээний хайрцаг орлогоосоо хамаагүй том болсон. Бусдад гоё боловч Монголчуудад огт хамаагүй зүйл хүртэл тансаг амьдрал, СОЁЛТОЙ гэж хэлүүлэх зэрэглэл болсон.
Шинэ жил, хурим арга хэмжээнүүдэд ямарч зохилдгоогүй барууны хувцсаар гангалдаг нь сонин.

Бэнзингүй машин, нэгжгүй үнэтэй гар утас, алт мөнгөөр гоёсон мөнгөгүй хүмүүс гээд. Хүн эд хөрөнгийн барьцаанд орохоороо амьдралын гол үнэт зүйлээ мартаж эхэлдэг. Гэр бүл, найз нөхөд, сэтгэлийн таашаал.

Барууныг хэт тахин шүтснээс болж Монголд болж буй хамгийн аймшигтай зүйл бол Олон мянган жилээр мөрдөж шүтэж байсан байгаль орчиноо хайрлаж, хамгаалж, шүтэн тахих гэдэг уламжлаа уландаа гишгэж эхэлсэн явдал юм.

Энэ бол бидний сүүрлийн эхний зам, сүүлдээ бид бусдаас ялгагдахаа болин, амьдрах орчингүй болно. Мөнгөний төлөө байгаа бүх үнэт зүйл, итгэл бишрэл эх орноо ч худалдана.

Өнөөгийн шинэ үэийн залуус гадаадад өөрсдийгөө Монгол гэж хэлэхээс ичиж байна ! Хүн ядуугаасаа бус Тэнгээсээ ичих ёстой шүү !

Ийм сайхан байгальтай, уламжлалт агуу түүх соёлтой , хүн төрлөхтний сүүлийн НҮҮДЭЛЧИН удмын үр хүүхэд болж төрчихөөд өөрөөсөө ичих бус нүүр бардам явж сурах хэрэгтэй шүү.

Өөрсдийгөө барууны хотын залуустай адил гэж бодсон хэсэг хүмүүс НҮҮДЭЛЧИД, Хөдөөнийхнийг Хотын соёлтой болгъё ! гэж уриалж байхыг би уншсан.

Нүүдлийн соёл хаа явж маш сайхан соёл гэдгийг ойлгох цаг болоогүй байна уу ?

Дахин хэдэн жил бид сармагчин шиг баруун зүүнрүү үсрэх болж байна аа ? Суурь соёлоо хүндэлж хайрлах цаг болсон юм бишүү ?
Ирээдүйн улсаа авч явах залуу үэ бид одоо л зөв сонголтоо хийх ёстой юм шүү !

Хүн бүр л Амэрик, Англи Солонгос шиг болох гээд бүр хэтэрхий ядаад байгаа юм биш үү?

Бүрэн баруунжиж бусад Монголчуудаасаа арай соёлтой болж харагдах гэж байгаа хүмүүс бол бүүр өрөвдөлтэй ! Тэр мөрөөдлийн баруунд амьдрач байгаа Монголчуудаасаа – Амьдрал ямар байна аа найзаа ? гэж сэтгэлээ нээтэл ярилцвал миний юу хэлж байгааг ойлгоно шүү ! Хүний нутаг бол хүнийх.

Эдийн засаг дээшилж доошилдгийг хүн төрлөхтний аль ч Улсын түүхээс харж болно. Бидэнд итгэл биэ болох юм бол эх орондоо хэнээс ч дутхааргүй амьдарч болно шүү.

Монголын байгалийн гайхамшгийг гадаадад төрж, өсөж буй Монголын шинэ үэдээ ярьж өгч байхыг ахмад үэ битгий мартаарай !

Хязгааргүй ногоон тэнгис шиг хээр тал. Мөнх Цаст уулс, нуур гол, ой мод, Уран зураг шиг Говь гээд.

Монголын уугуул соёл бол гайхамшигтай ! Бидэнд байгаа дэлхийн сүүлчийн дархан цаазат байгалаа хамгаалж үлдсэн цагт л би хөгжин. Түүндээ итгэж байсан цагт бид хүчирхэг ч байсан.

Амьдарч буй гэрээ бузарлаж, устгаж хайчихаад өөрсдийгөө соёлтой гэж бодож буй соёл иргэншлийг би лав хүлээн зөвшөөрч чадахгүй.

Би энэ Киног үзэж байхдаа дээрхи бодлуудыг бичье гэж бодсон юм,
Францууд энэ Киногоороо дэлхийн олон улс орнуудын дотор соёл, урлаг, сэтгэлгээгээрээ хувьсгалчид гэдгээ дахин нотолсон болов уу.

За ингээд ямар Кино яриад байгаагаа нээе !

Киноны нэр бол англиар HOME ! Монголоор ГЭР. Монгол гэр биш гэр орон эх нутаг гэсэн утгаар.

Энэ Кино бүхэлдээ Монголын уугуул шүтээн болох байгаль дэлхийд зориулсан юм, өөрөөр хэлбэл Монголчуудад зориулсан ч гэж хэлж болно. Бидний гэр бол байгаль дэлхий, бидний бүх сургаалиуд дээр ус мод тэнгэр гээд байгалийн зохицлын тухай үгүйлсэн байдаг шүүдээ.

- Хэрвээ бид байгал дэлхийгээ хамгаалж эхлэхгүй бол хүн төрлөхтөн, ан амьтан, байгалийн гоо үзэсгэлэнд хохирол учирч, бид цааш оршин тогтноход бэрхшээлтэй болно шүү ! гэдгийг анхааруулсан юм. Цаг тооны хязгааргүйн үээс бидний мөрдөж ирсэн гүн ухаанийг дэлхийн хөгжилтэй гэх бусад улс орон одоо л ойлгож байна гээд та бүхэн боддоо !

Хэдэн зуухан км газар нутагт амьдардаг ард түмэн үндэстний амьдралыг үзлээ, хүмүүс хэдэн саяараа нэг дүүрэг шиг газар хольхож байхыг ч мэдэрлээ, энэ бүхний цаана өргөн уудам талд эрх чөлөөтэй нүүдэлдэг үндэстэн ямар агуу гүн ухаан, шашин шүтлэгтэй юм бэ ! гэдэгтээ би илүү бардам боллоо.

Миний аялын туршид хүмүүс надаас- Чиний шашин юу вэ ? гэж асуудаг.
Тэнгризм буюу тэнгэр бурхан байгаль дэлхий, эртөнцийн онгодыг шүтдэг хүндэлдэг түүний зохицолд итгэдэг гэдэг юм. Хэдийгээр Монголын 97 хувь нь Буддын шашинтай гэж хариулдаг ч, тэдгээрийн дотор хэн нь яг Буддизмыг мэддэг вэ ? гэж асуух юмсан.

Буддын шашин бус Буддын гүн ухаан юм шүүдээ ! Үүнийг сайн судлаж мухраар дагахгүй байх нь чухал. Боловсролгүй залхуу хүмүүс юмны учрыг олохоос залхуурч бусдын хийж буй хэлж буйг шууд дагдаг. Өөрийнхөө гүнд байгаа сэтгэлээ ямарваа нэгэн үл мэдэгдэх зүйлд зүгээр өгж байгаагаа мэдэж байна уу ?

Буддын гүн ухаан бол агуу ! гэхдээ түүнд хийморийн сан 5000 төгрөг, нүглээ наминчилхад тэдэн төгрөг гэж заасан ямарч сургааль судар байхгүй.

Эн бол үнэгүй энрэнгүй сэтгэлийн төлөө хийгдэх Лам (багш) нарын сайн дурын ажил байх ёстой.

Ном уншүүлах мөнгөгүй хүмүүс тэгээд нүгэлтэн, хийморьгүй явж байх болж байна уу ? Ядуу ард түмнийг хуучны фэодлийн үэ шиг мөлжиж байна аа !

Зарим хүмүүс Монголынхоо уугуул шашинаа БӨӨ-гийн шашин гэдэг (Шаманьзм).
Гэхдээ бөө бол бүрхан биш, Байгалийн ан амьтан онцгой мэдрэмжтэй байдаг, цаг агаар энэргийн өөрчлөлт, Байгаль бурхны хэлж буй зүйлүүдийг ойлгож мэдэрдэг тул газар хөдлөлт, элдэв байгалийн гамшигаас зайлсхийж чаддаг. Үүнтэй адил БӨӨ гэдэг бол хүн анх биэ болсон цагт байсан тэрхүү онцгой мэдрэмж нь бусдаас давуу, Энэрги Хүн хоёрын хооронд холбоос болдог хүн юм шүүдээ ! тэрхүү чадвараара зэрэгт багтдаг. Зөвхөн Монголд ч биш, Африк, Амэрикт хүртэл бөө нар байдаг.
Бөөгөөс худлаа айж эмээх бус ойлгож хүндлэх ёстой.

Бидний уугуул шашин бол Тэнгэр бүрхан.
Би өөрийнхөө аялын нэг зорилго бол дэлхийн хамгийн аюултай цэг, газруудаар ганцааараа явж өнгөрөөд миний итгэл бишрэл хэр үнэн зөв байхыг Монголчууддаа нотолмоор байгаа юм. Бүрханы ивээлээр Өнөөг хүртэл явсаар байна…

Бүрхан гэдэг үгний орчуулга ГОД, эсвэл БОГ гэдэг бол буруу гэж би боддог.
Өнөө үэд Бүрхан гэж хэлэхээр нэг л хүн дүрстэй бурхан тэнгэрт суугаад биднийг хараад байдаг юм шиг, тэгвэл миний хувьд бурхан гэдэг Миний дотор байгаа сэтгэл эргэн тойронд байгаа энэргийн (ОНГОДыН бүрхадын) харилцан холбоо юм.

Хүн дотроо зөв сэтгэж, зөв итгэж зөв амьдрах юм бол бүх юм болно бүтнэ.

6 сарын 5 ны өдөр бол Олон Улсын Дэлхий эртөнцийн өдөр.

Монголчууд энэ өдрийг зохиогоогүй ч, Олон мянган жил мөрдөж, тахиж шүтэж байсан байгал дэлхийн өдрийг Олон улсаар тэмдэглэж эхэлсэн байхад бидэнд яагаад өөрийн шүтээний өдөр гэж байхгүй байна аа ?
Крист, Мусулман Хиндү шашинтнууд өөрийн бүрханы өдрийг тэмдгэлдэгтэй адил бид энэ өдрийг хүлээн зөвшөөрч өөрийнхөө үндэснийхээ баяр болгож яагаад болохгүй гэж ?

Энэ киноны нээлтийг яг энэ өдөр дэлхийн 50 оронд тв, Кинотэатруудад тавьсан бөгөөд, интэрнэтийн www.youtube.com дээр 6 сарын 14 ны өдөр хүртэл үнэгүй үзэж болохоор суулгасан байсан. Нэг л өдөр боломжтой юм байна. Гэхдээ энэ Киног сайн чанартайгаар татаж авах хаягийг мэддэг хүмүүс байвал бусад Монголчууддаа туслан биз. Бид биэ биэндээ хундага архиар бус чухал мэдээллээр туслах нь хэрэгтэй болов уу.

Англи хувилбрыг үзмээр байвал

http://www.youtube.com/watch?v=jqxENMKaeCU

Орос хувилбрыг үзмээр байвал

http://www.youtube.com/watch?v=7hFivbgIEqk&feature=channel

Дуу бичлэгийн үэд Монгол дуучид энэ агуу Кинонд оролцсон байдал.

http://www.youtube.com/watch?v=CbZ-7WJCQKs&feature=channel

хэвлэлийн бага хурлын үээр

http://www.youtube.com/watch?v=yL33hii4Y9U&feature=channel

Албан ёсны вэб хуудас нь

http://www.home-2009.com/us/index.html

Киноны дундуур байгаль орчин цаг агаарын өөрчлөлтэй үүдэн зарим газар дөрвөгсөд биэ болж байна гээд Монголын жоохон хэсэг гарч байгаа.

Уул нь бид цаг агаарын өөрчлөлтэй болж хамгийн их хохирсон юмсан. 8 сая гаруй малаа алдаж, олон зуун мянган нүүдэлчид хотын гэр хорооллыг бөглөж өдөр тутмын талхны мөнгөний төлөө тэмцэж байна шүүдээ.

ППР гэдэг компани 12 сая ногооноор бүтсэн энэ Киноны 10 саяыг нь ивээн тэтгэсэн тул ийнхүү үнэгүй олон нийтэд хүрч, хүн төрлөхтөн байгал дэлхийтэй тулгарч буй асуудлыг маш оновчтойгоор хүргэж, сэрэмжлүүлж чадсан юм.

Кино эхлэх цагаас дуустал камэрын өргөн линзээр тэнгэрээс авсан нь амьдралыг дээрээс харуулж, бид энэ хорвоо эртөнцийн нэг л жоохон хэсэг шүү гэдгийг үзүүлэх гэсэн байх.

Дэлхийг тойрч байгаа миний хувьд харах өнцөг хамаагүй өөр болсон гэж хэлмээр байна.

Би Кинон дээр хэтэрхий их тайлбар тавьж хүмүүсд юм олж харах боломжийг хааж байна гэсэн санлууд над дээр ирсэн тул, Киног үзээд амьдралынхаа тухай, юуны төлөө явж буйгаа дахин бодож. Энэ Кинонд олж харсан сонирхолтой бодлуудаасаа бусадтай хуваалцахыг хүсэж байна. КД клубт тавтай морил.

Миний блогийг уншдаг найзууддаа нэгэн шинэ мэдээ хүргэмээр байна.
Манай гэрийхэн болон найзууд миний аялын тэмдэглүүдээр цуврал номууд гаргаж эхлэхээр болсон бөгөөд магадгүй ирэх долоо хоногт худалдаанд гарах байх.

Яг ямар загвартай болж байгаа, ямар үнэтэйг одоохондоо мэдэхгүй ч Тайвнаа найз мань тэр асуудлыг зөв хийнэ гэдэгт эргэлзэхгүй байна.

-Миний хүү ядуу ард түмнээсээ юм гуйж хэрэггүй ! гэж хэлсэн аавын захиас намайг гуйлга гуйх бус өөрын хөдөлмөрөөрө аялаа цааш үргэлжлүүлж эхлэх ёстой юм байна гэсэн бодол түрүүлсэн бөгөөд, энэхүү цуврал номны борлуултаар миний аялал, тэмдэглэл үргэлжлэх боломжтой юм байна гэдгийг ойлголоо.

Миний тэмдэглүүд маш өндөр өртөгтэй биэ болж байгааг аялж үзсэн хүмүүс л мэдэх байх, гэхдээ надад туслах, надтай хамт байх хүсэлтэй хүмүүс миний номыг цуглуулгандаа авч хэзээ нэгэн цагт- Дэлхийг тойрч байсан анхны Монгол залууг ингэж нийтээрээ дэмжиж байсан юм ! гэж нүүр бардам хэлэх ч юм билүү.

Миний тэмдгүүдэд дунджаар 600 гаад хүн орж байна.

Зарим нь 2000 хүрсэн ч байна, тэгэхээр бага үнэтэй ном байсан ч олон хүний тусламжтай бол яваад байж болохоор санагдлаа. Манай гэрийхэн сүүлийн 3 жил 7 сар гаруй байж болох бүх хүч хөдөлмөрөө зориулж намайг энд хүргэсэн билээ.

Одоо таны жоохон дэмжлэг бас чухал байна.

Би явсаар байх болно.
Би хийнэ гэсэн учир эцийн цэг аль хүрэхээр байна түүнрүү хүрнэ.
Энх тайван оршдог, үзэгслэнт сайхан Монгол нутагтаа хөл тавих өдрийг өдөр бүр мөрөөдөж байна.

Монгол улс Мандтугай !

2009 оны 6 сарын 1 Монтэнэгро улс Хэрцэг Нови хот.

6 сарын нэгэн миний хувьд ямагт сонин мэдрэмж түрүүлдэг юм.

Багадаа гэр бүлээрээ эсвэл найзуудтайгаа Паркаар зугаалж ундаа пэчэнь, хуушуур авч идээл.

Хүүхэд насны тухай бодогдож эхэлдэг тул нэгэн дурсамжаа бичье гэж бодлоо.

Айлын бага

Би 6 нас хүртлээ айлын бага байсан бөгөөд угаасаа биээ даасан ахын хажууд эрхлэхийг ёстой үзүүлж гардаг байлаа. Орсон гарсан хүнийг зүгээр байлгахгүй. Өднө өөрийг нь хүртэл тоглоно.
Хүмүүс намайг дурсгүй гэж боддог байсан байх, уул нь хүн гэдэг амьтаны сэтгэлзүйг судлаж байсан байхгүй юу ? Ямар хүнтэй яаж тоглох, хэнийг оролдож болохгүй гээд л.
Өнөөдөр дэлхийг тойрч байх явцдаа сайн муу аюултай хүмүүстэй уулзаж учирахдаа аргийг нь олох нь хамгийн чухал байгаа юм. Таны хүүхэд дурсгүй байгаа бол надтай адил Хүмүүсийг судлах ажил хийж байгаа ч байж магад.

Айлын бага юм чинь ээж аавын дунд орж унтан, хүссэн зүйлээ авхуулна гээд давуу талууд их байсан боловч нэг л өдөр дуусгавар боллоо. Ээж сүүлийн үэд гэдэс нь том байсан бөгөөд нэг өглөө босоход эмнэлэг явсан гэлээ. Хэд хоног боллоо бүү мэд.

Нэгэн өдөр цэцэрлгээсээ иртэл манай гэрээр дүүрэн хүнтэй байлаа.
Намайг харсан Хүмүүс өхөөрдөж хацар чимхдэг муухай зуршлыг ч хийхгүй байлаа.

Аав ээжийн унтлагны өрөөнд бүгд цугласан байсан бөгөөд Хүмүүсийн хөлний завсраар арай гэж чихсээр Аав Ээжийн авсан шинэ эргэн тойронд хашлагатай модон оронд нэгэн жоохон улаан хүүхэд хэвтэж байгааг харлаа.
Ээж – Золоо чиний жижиг дуу чинь ! гээд намайг тэвэрч үнссэн санагдана.
Эргэн тойрондоо хашлагатай орны голд хэвтэж байсан тэр жижиг хүүхэд хэн юм болоо ? гэж хараад л байлаа. Тэр жижиг хүү бас надруу гайхсан харцаар хараад байлаа. Дүүтэй болно гээд гэдэсрүү зааж байснаа хаанаас ч юм нэг хүүхэд авчирсан нь бүр сонин.

Би тэр өдөр нэлээд удаан зогссон.

Яагаад ч юм хүн бүр намайг өхөөрддөг байсан бол энэ өдрөөс бүх юм өөрчлөгдсөн бөгөөд шинээр манайд ирсэн энэ хүүхэд өрсөлдөгч болох юм байна гэж бодож билээ.

Би түүнрүү хараад зогсоод л байсан, хэнтэй ч юу ч ярьхгүй.
Аав ээж хоёр надаас уравсан ч юм шиг санагдаад.
Тэр шөнө намайг өвөртөө авч унтаагүй бөгөөд би, эзгүй шинэ гишүүний модон орон дээр анхаарал татах гэж унтаж билээ.
Ирсэн зочидод хацраа чимхүүлэх, үнсүүлэхээс зугтдаг байсан бяцхан Золоо модон орны өмнө зам таглаж зогсоод анхаарал авахын тулд Тамхилсан ч, Чимхүүлсэн ч, Үнсүүлсэн ч яахав гэж билээ. – Алив Золоо холдож байдаа ! гээд миний хажуугаар өнгөрөөд хүүхдийг гартаа тэвэрдэг байсан зочидод дургүй хүрж байсныг нь яанаа.

Ах намайг тоохгүй бол дүүтэйгээ тоглож болох юм байна ч гэж бодож байсан санаанд орж байна.

Амьдралын хэцүү үэд намайг бэрхшээлээс аврах тэрхүү дүүгээ анх харсан тэр мөч маш сонин байсан. Өнөөдрийн энэ тэмдэглүүд та бүхэнд хүрч байгаа гавьяа бол миний хайртай Ах Дүү хоёрын нөр их хөдөлмөрийн үр дүн гэдгийг ойлгоорой

Гэр бүл нэгэн зорилготой, нэгэн итгэлтэй байхын ач холбогдлыг 60 Монгол залуу 60 орон туулснаар харж болно. Харин 3 сая хүн эв нэгдэлтэй нэг бодлоготой байв аа?

Болкон.
5-6 тай байхдаа 2 насны зүрүүтэй ахтайгаа гэртээ хөөцөлдөж тоглоод зугтахдаа болкон дээр гарчихлаа, ах миний араас хаалгийг цоожлоод цаашаа явлаа.

Би хэсэг зуур болкон дээр сууж байгаад баригдахаар шийдээд буцаад хаалга тогштол ах сонссонгуй. Сайндаа ч биш миний давсаг хагарах гээд байсан болохоор тэр.

Байдал улам бүр хэцүүдэж эхэлсэн бөгөөд алхаж, үсэрч, сууж ч үзлээ.

Шийдвэр – Болкон дээрээс шээхээс өөр арга алга !

Түүх нөгөө булангаас.

Манай гэр бага тойрогт бөгөөд манай доод хөрш Монголын хамгийн урдаа барьдаг зохиолч МААМ агсангуай амьдардаг байсан юм. Тэрээр нэг өдөр тамхилхаар болкон дээр гарлаа.
Тамхиа асаатал унтарчихдаг юм байгаа. Гайхаад тэнгэрт борооны уул байгаа эсэхийг шалгах гэтэл…

Буцаад миний түүхрүү.

Би давсгаа яаралтай сулалчихаад хан налаад 5 мин суулгүй хаалганы түгжээ онгойлоо.
Ах биш манай доод хөрш Маам ах байна.
Маш ууртай – Намайг шээснийг асуугаад гэрлүүгээ дагуулж орлоо.

За будаа ! ингээд өгзгөн дээрээ авахуулдаг юм байна.

Маам ах нэлээд ууртайгаар намайг гэртээ дагуулж ороод шкафан дотроосоо чихэр билүү нэгэн амттан өгөөд – Миний хүү дахиад болкон дээрээс шээж болохгүй шүү ! гэж миний сэтгэлд байсан тэрхүү хариуцлагийг инээмсгэлээрээ сэргээж билээ.
Хэрэг хийсэн биш амттантай буцаж гэртээ орж ирэхдээ ахтайгаа хуваасан эсэхийг санахгүй байна, гэхдээ хүүхдийг хүчээр бус ухаанаар ямагт сургаж болдог жишээ бол би юм. Тэр цагаас дээвэр дээрээс, орцонд, буланд гээд олон газрыг тэмдгэлж байсан ч болкон дээрээсээ хэзээч морь харж байгаагүй юм.

Маам ах Дунгама эгч тэгээд хоёр хүүгийн хамт бид яг л нэг гэр бүл шиг байдаг байсан. Хоёр хүүтэй ах бид хоёр нөхөрлөөд. Цонхноосоо лааз өлгөөд дуудах үэд түүнийгээ сэгсэдэг байсан санагдана. Маам ах гэж Монголын ГАЗАР ШОРОО гэдэг том номыг бичсэн хүнтэй хөрш амьдарч байсандаа би бахархдаг. Тэрхүү номыг одоохондоо уншиж амжаагүй байгаа ч, дэлхий эртөнцийн ухааныг суралцаад дараа нь уншивал Маам ах яг юу бодож, юу хэлэх гээд байсныг ойлгох болов уу.
Өнөөдрийн нийгмийн Эльт гэдэг нь Жээп унсан, Мөнгөө гайхуулсан Хүмүүс харагддаг бол, хуучны социальзмийн үэийн Элитүүд бол мэдлэг боловсрол тэгээд даруу зангаараа бусдаас ялгардаг байсан санагдана.
Хөгшин нохой буюу эр хүн.
Миний блогд орж ирдэг Хүмүүс миний найз нөхөд ахан дүүс гэж би итгэдэг тул өөрийн амьдралынхаа сонирхолтой хэр баргийн хүнд хэлдэггүй дурсамжуудаас тавьж байхыг хичээдэг юм.

6-7 насны орчим Эмээ Өвөө дээрээ Баянхуушууд байлаа.
Миний бага нас Эмээ Өвөө дээрээ өнгөрсөн бөгөөд хүн чанар, Монгол соёл, амьдралын ухааны эхний сургуулиудыг тэд нар надаа зааж эхэлсэн юм.

Нэгэн өдөр найзалдаг хүүхэдтэй хашаа хисч байгаад гинжтэй нохой харлаа.
Тэрээр – Энэ миний нохой ! гэж хэлэхээр угаасаа зөрүүд би – Үгүй миний нохой !

Тэр хүүхдийн гэрийн гадаа гинжлээстэй байсан нохой минийх биш гэдгийг бид хоёр мэдэж байсан ч миний зөрууд занг ямар ч юм бэ дээ.

Би чамд нотлох уу ? гээд би өмдөө шувтлаад нохойруу шээж гарлаа.
Нохой хоромхон зуур уурласан уу надруу дайрлаа.

Тэр мөчөөс хойш юу болсныг сандаггүй юм. Харанхуйлаад явсан.

Ээжийн яриагаар нохой надруу дайрсан бөгөөд Манай Цэрэг өвөө ирж намайг яаралтай цэргийн эмнэлэгрүү авч явсан гэсэн. Өөрийн хайртай ач үр удмаа үргэлжлүүлэхгүй болбол яанаа гэж үхтлээ айсан байх. Сорив байдаггүй бөгөөд Амьдрал үргэлжилсээр. Тэр мөчөөс элдэв газар, элдэв зүйлрүү шээж болохгүй болгоомжтой байх хэрэгтэй гэдэг амьдралын ухаанд суралцсан юм.

Хэ хэ.

Бага насны хүүхдийн шээсийг эмчилгээний зориултаар ашиглах арга Монголын үндэсний эмчилгээнд байдаг бөгөөд, энэ сэдвээр ярих нь тийм ч муухай биш гэж бодлоо.

Эмээтэйгээ галт тэргээр.

Миний эмээ намайг харж үлддэг байлаа. Эмээтэйгээ Вагоноор Оросод сурч байгаа Аав руу явъя гэж тоглоом тоглохоор болоод ШКАФАНД эмээгээ суулгаад гаднаас нь цоожиллоо.
Харин гүйж явахдаа түлхүүрээ хаан хийснээ мартчихлаа.

Нэлээд удсны дараа Ээж Өвөө хоёр гэртээ ирээд хаалга тогштол хэл нь ойлгогдохгүй бацаан нэг л юм шулганчихаад явлаа. Хэд хэдэн удаа хаалга тогшсон бөгөөд шулгансан үг дотроос эмээ гэдэг үг л ойлгогдсон тул манай Ээж Өвөө хоёрын санаанд Эмээтэй нэг юм болсон байхаа гэж айлаа. Хаалга эвдэж орсон билүү яалаа, ячиж байсан тэд эмээгээ шкафанд цожилоод гэртээ ганцаараа байсан хүүгээ олж хараад – Эмээ нь хаана байна ?

Би шкафруу заасан бөгөөд арай гэж хаалгийг онгойлгоход эмээ байдгаараа хөлөрсөн байлаа.
Яагаад ч юм миний хайртай эмээ намайг загинж байсан удаа ганц ч үгүй. Ямагт ур ухаан хайраар намайг хүмүүжүүлж байсан тул, өнөөг хүртэл юманд хүч хэрэглснээс ухаан зарсан дээр гэдэгт итгэж явдаг юм.

Бид хоёр аавруу вагоноор явна гэж тохирсон хэрнээ эмээг ганцааранг нь вагонд суулгасан бяцхан Золоогийн тархинд юу эргэлдэж байсан юм болоо ? Эмээгээ би явуулчихаад би яаж ганцаараа Монголдоо үлдэх байсан юм болоо ? хэ хэ

Монголынхоо бүх хүүхэд багачуудда Хүүхдийн баярын мэндийг холын Монтэнэгро улсаас хүргэж байна. Амьдралд утга учир өгдөг хүүхэд тань эрүүл энхийг эрөөж аз жаргал хүсье.

Хэрвээ та хүүхэдтэй бол түүнд эцэг эхийн хайрыг хязгааргүйгээр олгохоос гадна мэдлэг боловсролд анхаарах нь чухал юм шүү. Магадгүй таны хүү, охин Монгол түмний нэрийг дуурсгах хувь заяа хүлээж байгаа ч юм билүү !

2009 оны 5 сарын 28 ны өдөр Монтэнэгро улсын Хэрцэг Нови хот

Өнөө өглөө дэлгүүр орж хүнсээ авч байхдаа Монтэнэгро улсийн өдөр тутмийн Вэсти сонинг авж өөрийн ярилцлагийг хайлаа.

50 цэнтийн үнэтэй байсан бөгөөд бариаад гарах үэд, гадаа сууж байсан хэсэг 50 орчим насны хүмүүс – Хөөе хөөе, нааш ир! гэж дуудаад миний ярилцлага сонин дээр байгааг үзүүллээ.

Ингээд л 30 000 хүнтэй хотод од болдог юм байждээ.

Гарчгийг нь найзаараа орчуулуултал.

Балкан миний хамгийн харамсалтай газар! гэсэн нэртэй байлаа!

Өөө яанаа?

Уул нь энэ өдрөөс Хэрцэг Нови хотод хүнд аялаасаа түр амръя гэж бодож байсан юмсан, гэтэл нийслэл Подгорьца хотоос улс даяар гаргадаг өдөр тутмын сонинд энд байгаа ганц Монгол залуу Харамсалтай газар энээ тэрээ гээд онгирсон байдаг.

Найзыгаа ярилцлагийг орчуулж өгөхийг гуйсан бөгөөд, орчуулгийн дараа нэр нь маш сайн болсон байна гэдгийг бүгд хүлээн зөвшөөрсөн юм. Хэд хонгийн өмнө аян замдаа гарахаар шийдэж Хэрцэг Нови хотоос нийслэл Подгорьца руу хөдөлсөн бөгөөд, тэнд сонингийнхон миний аялын тухай сонссон бөгөөд ярилцлага авмаар байгаагаа эмайлээр мэдэгдсэн юм.

Ингээд ярилцлага өгсөн өдрөө санаа шулуудан буцаад эндээ ирсэн юм.

өмнө Босни Гэрцэговины Банжа Лука хотын төв сонинд бас миний аялыг сонирхож ярилцлага бас авсан юм.

Монгол залуу дэлхийг тойрч байгаа нь маш олон хүмүүсийн анхаарлыг одооноос л эхлэж татаж байх шиг байна.

Миний тэмдэглүүдийг Англи хэлэнд мэргэжлийн түвшинд орчуулж өгч туслах хүмүүс байвал би маш их баярлахсан.

Амралт эхэллээ…

Монголд Сэрби хэл мэддэг хүн байна уу?

Үүнийг орчуулаад Монголоор бичээд, бусаддаа буян болох хун байвал маш сайн байна.