Facebook – дээрээс

2011 оны 11 сарын 22

АНУ. Чикаго хот

Миний ном таалагдсан бол, сурталчилгаа өвөрмөц болж чадсан бол. LIKE дарж SHARE хийгээрээ.

Таны дэмжлэг над болон миний аялалд маш чухал байна!

Миний энэ рекламыг чангалж байгаад сонссон хүн байна уу?

Цаас юм болхоороо чимээгүй, ширээн дээр хэвтэж байгаа 2 ном. Төсөөлөөд үздээ. Ном руу хартал тэр дотор байгаа бүх үйл явдлууд сонсогдоno.

Номын хуудсыг эргүүлэх болгонд тухайн хуудсанд тохирсон дуу чимээ дагалдаж байна. Магадгүй ирээдүйн ном болж болох

Хүүхэн харааны хөдөлгөөнийг тооцоолж тухайн хөгжим дээр үйл явдал, хэлж буй хүний хоолойны өнгөхүртэл мэдрэгдэнэ. Зүгээр видео кино үзэж буй мэт биш, ҮСЭГ гэдэг дүрсүүдийг нийлүүлэхэд чихэнд чимээ сонсогдоно.

Санснаас Номыг Chillout хөгжмийн чимээнд унших сайхан байдаг шүү.

ХЭРВЭЭ НОМ ЧИМЭЭТЭЙ БАЙСАН БОЛ гэсэн бичгийн дараа миний номонд орсон тэмдэглэлүүдийн үйл явдлын чимээ дуугарч байна.
Монгол Бадарчин номын 1-р боть болох ГАЙХАМШИГТ ЕРТӨНЦ номонд орсон ЧИМЭЭ гэдэг тэмдэглэлийг уншсан хүмүүс санаж байна уу? Өглөө хүйтэн хөлстэй сэрээсэн ЧИМЭЭ. Тэгээд чимээний төгсгөл хэсэгт эхний бөмбөг унаж байгаа. Зарим бөмбөг Чингэлтэй дүүргийн хэмжээтэй газрыг тэгшилсэн байсан. Тэгээд –ИЗРАЙЛЬ УЛС ХЕЗБОЛЛА БҮЛГИЙН ДАЙРАЛТАНД ӨРТЛӨӨ!!! гэсэн өгүүлбэр хэлж байгаа. Тэр үед үнэхээр сонин үйл явдлууд болж байсан. Орос, англи хэлийг ойлгодог Харилцаа төгссөн Монгол залуу Орос улс болон Араб, Израйль улс болон АНУ-ын хооронд хийж буй дайн шиг олон мэдээллийн урсгалыг мэдэрсэн.
Харин сүүлийн хэсэгт гарч байгаа КИРГИЗ ЯСТАНГУУДЫН (КИРГИЗСТАН) улсын мэдээгээр төр засгийн газрын тухай ярьж байгаа. Төр иргэд хоёр хэл амаа олж бие биенээ зохицуулж чадаагүйн тод жишээ! 170 гаруй хүнээ хувьсгал хийж байгаа гэж алуулсан. Тийм улсад иргэд цагдаа нартаа итгэхгүй (гэмт хэрэг өсөхийн шинж) цэргүүдээсээ айдаг болдог юм.
Ийм үйл явдлуудыг харуулах гэж оролдсон.

Монголын телевизийн рекламуудыг харж байхад дандаа л гадны рекламуудыг дуурайсан байдаг.

Ичих ч үгүй энэ рекламтай яг адил хий гэж ярьж байдаг.

2009 оны 7 сарын 21 нээс 7 сарын 31.

Бид гадны улсуудын түүх соёл туршлагыг сайн судлах хэрэгтэй гэж бодож байна. Ялангуяа олон мянган жилийн өв уламжлалтай, 800 жилийн түүхтэй, дэлхийн хамгийн сүүлийн нүүдлийн соёл иргэншлийг хэрхэн авч үлдэх тал дээр илүү нарийн ухаан зарах хэрэгтэй байна.

Тусгаар тогтнолоо заралсан ч, үндэстэн дотроо зохион байгуулагдаж чадаагүйгээс гадна эрхшээлд орж туршилтийн туулай болсон түүхийг би энд харлаа.

Үндэстэн нэгдэн зогсох ТӨВ бодлого үгүйгээс гадны 5 н засгийн газар энэ улсыг удирдаж. Хүн болгоны хэлснийг эхэндээ үг бүрчлэн дагаж байснаа, сүүлдээ учрыг ойлгож өөрийн биеэ даасан бодлого явуулхыг хүсэж буй нь хүмүүсийн яриаан дундаас мэдэгдэж байсан юм.

90 оны ардчилын дараа 70 жил гаруй үндэснийхээ ТӨВ гүн ухаан уламжилаасаа салсан байсан Монгол улс хөлөө ололгүй өнөөг хүрсэн байна. Гадны олон шинжээч мэргэжилтнүүд ирж төрөл бүрийн зөвөлгөө өөрчлөлтүүдийг хийх гэж оролдож байсан ч, өөр улсад болж байсан туршлага Монголд болно гэсэн үг бишийг ойлгож эхэлж байгаа болвуу.Төсөл, сургалт семинар хандив зээл гээд бид тэрбум давсан өртэй болсноо саяхнаас анзаарч байхшиг.

Өртөө хүн зээлдэгчийн үгнээс гардаггүй барицаанд ороод удаж байндаа…

Косово улс тусгаар тогтнолоо зарлаад жил гаруй болж байхад очисон бөгөөд, хүмүүсийн бодож буй шиг дайн дажин бол байхгүй, гагцхүү НАТО болон Америкийн маш том цэргийн бааз буй болсныг анзаарсан юм. Өөрийн үйлдвэрлэл байгалын нөөцгүй улс Хандивлагч, дэмжигчдийн гар харсаар сүүлдээ дассан байсан.

Яг л Монгол шиг…

61 дахь улс Косово Индиго цомгийн “МОНГОЛ”

2008 оны 8 сарын 11 ны өдөр. Болгар улсын нийслэл Софиа. Эх нутагтаа !

2009 оны 7 сарын 30 ны өдөр. Косово улсын Приштина нийслэл. Мартиныд.

Өнөө өглөө дахин Албани улсын элчин сайдын яаман дээр очоод виз бүтсэн эсэхийг асуулаа.

Үүдэн дээрээс – Ямарч хариу ирээгүй байна ! гэж хэллээ.

Aлбаний визийг Монтенегрод байхдаа авахыг хичээсэн боловч Монгол улсын иргэн Бээжингээс эсвэл Болгараас авах ёстой гэсэн хариулт сонссон боловч юмыг яаж мэдэх вэ, гээд анкетыг нь бөглөөд хэд хоног хүлээсэн юм, Серби улсийн нийслэлд Албаны виз хүсэх бодолтой байсан ч хоёр улсын хоорондын харилцаа сайнгүй гэж сонсож байсан тул ийнхүү Косовогоос дахин хүсэлт гаргасан юм.

Нийтдээ 7 хоног шахуу болж байна. Маргааш дахин очоод бүтээгүй байх юм бол замд гарахаас өөр аргагүй. Буцаад Серб улсаар транзитлаад Болгар орох бодолтой байна.

Бусад улсын иргэд эдгээр улсуудаар ямарч визний бэрхшээлгүй аялж, зарим улсын иргэд зүгээр иргэнийхээ үнэмлэхээр нэвтэрч байхад бидэнд даанч сайн гадаад харилцааны бодлого байхгүй юмдаа.

60-70 аад оны үед гадаад харилцаагаа сайжруулсаны ачааар Монгол гэж улс дэлхийд оршдогыг мэдэгдүүлсэн боловч, ирээдүйч ардчилсан чөлөөт улс болох үед иргэдээ ямарч бэрхшээлгүй аялуулах тухай бодох боломжгүй байсан болвуу.

Хэдийгээр өнөөдөр миний туулж буй бэрхшээлүүд наадад маш их хэцүү, сэтгэл санааны дарамт учруулж байгаа боловч, ирээдуйн залуучуудад дэлхий ертөнцийг нээх замыг тавьж байна гэж итгэсээр байна. МОНГОЛ УЛСЫН ПАССПОРТ гэсэн бичгээр хүссэн улсруугаа ямарч виз, үзэл суртал, бичиг баримтны дарамтгүй аялах өдрийг би харна гэж найдаж байна.

Үүний тулд бид гадаадад цагаачлах, харлаж ажилах юм бол бүх юм сайхан болно гэсэн бодлоосоо татгалзаж эхлэх хэрэгтэй болвуу. Хүний нутагт сурсан мэдлэг боловсролоороо ажиллаж чадахгүй, дундаас доод түвшний ажил хийж, найз нөхөд гэр бүлгүй гадны хүнээр үзүүрлүүлэн амьдрах ямар байдгийг туршлагтай хүмүүсээс асуух хэрэгтэй байна.

Хэд хоногийн өмнө Гжаково хотод айлд өглөө сэрэхдээ яагаад ч юм гэртээ байна гэсэн бодол төрлөө. Нүдээ нээхгүй мөрөөдөөд л баймаар байлаа.

Одоо босоод галт тоогоонд орход Аав Ээж хоёр цай ууж байна, – Миний хүү халуун цай уу ! гэж ээж маань хэлж байна. Гэрээсээ гараад хүссэн зүгрүүгээ хаяг асуухгүй алхаад, найз нөхдийнхөө гэрээр орж буу халж байна. Сайхан л мөрөөдөл. Даан ч хэдэн жилийн дараа.

Би өөрийнхөө блогоо зөвхөн найз нөхөддөө зориуулан бичдэг. Тиймээс хэн нэг нь орж ирээд тэмдэглэл уншаад тэгээд хийж буй мөрөөдлийг шүүмжлээд байхыг харах үнэхээр сонин санагдах юм. Миний бичсэн зүйл ч гэсэн миний л бодол, дургүй эсвэл эсрэг байж ч болно.

Гэхдээ гадны олон хүмүүс хийж буй зүйлийг огт тоохгүй байдаг хэрнээ нутаг нэгт залуу чинь хүч хөдөлмөрөө зарж, арай гэж хийж байгаад дургүй хүрдэг ямар сонин нийгэм өнөөдөр бий болоод байнаа ? Огт танихгүй хүмүүсийн амьдрал сайн байгааг тоодоггүй хэрнээ ахан дүүс, найз нөхөд нутаг нэгтнүүд тань дэвшил гаргаж буйд шар гозоож, харааж зүхдэг хүмүүсийн амьдрал яаж өөдөлдөг болоо.

Хүн сэтгэлээ цэвэр байлгаж чадахгүй л бол хүн чанараа алдаж, амьдралдаа төөрч эхэлдгийг оюуны хичээл болох өөрийн аялалаасаа зөндөөг олж харлаа.

Маргааш дахиад л замд гарч, шинэ хүмүүс, шинэ хот шинэ амьдралтай танилцаж, бусдад хэрэгтэй байж болох мэдээлэл, амьдралын сургаалийг хайж эхлэнэ. Гэтэл ойн багтаамж хүрхээ болиж байгаа ч юм шиг сүүлийн үед санагдаж эхэллээ. Албани хэлээр баярлалаа гэж ганц үг ч цээжилж чадахгүй байдаг.

Европ, Араб, Африк гээд өдөр бүр тохиолддог адал явдал, амьдралын тухай тэмдэглэлүүдээ бичмээр байгаа боловч, цаг хугацаа олдохгүй эсвэл тархин дахь бүх мэдээллүүдээ цэгцэлж чадахгүй байна.

Маргааш визнээс шалтгаалж дараагийнхаа замаа сонгон, хаан очих юу хийх бүүдгэр байна, гэхдээ аргаа олноо. Хэрвээ Болгар улсруу явахаар болбол тэнд буй Элчин Сайдынхаа яамыг бараадаад түрч болов өртөөлөх болодтой байгаа ч учиргүй намайг хүлээн аваад цаашдын аялалын хүч тэнхээг сэлбэхэд туслана гэдэгт нээх итгэхгүй байна.

Их сансан газар 9 шөнө хоолгүй ! гэдэг зүйр цэцэн үг ямар үнэн байдгийг 3 жил гаруй мөрөөдөж байсан газраа хүрээд ойлгож байсан.

Миний өдөр бүр унтахийн өмнө хардаг зэрэглээ бол бүх хүчээ дайчлаад нутгийнхаа хилийн цэг хүрэх явдал юм. Бодвол Тува Бурьяад Монголын хил хүрээд тэндээ нутгийн зүг бөхийн ёслож хоромч болов сууж нутгийнхаа тухай бодож бясалгал хийхийг хүсэж байна.

Ямар их хүч сэлбэгдэх болоо ?

Африкаас Европод орж ирээд эндээ аялж байгаад цааш Америк хүртэл явах бодолтой байсан ч Хойд Өмнөд Америк тивүүдрүү гарчихвал зүрх сэтгэл маань оршдог Монгол нутгаасаа хамаагүй холдох тул ийнхүү хил хүртэлх аялалаа шинээр бий болгосон юм. Европоос Монголын хил хүрээд буцаж Европдоо ирэхэд дунджаар жил гаруй зарцуулах байх гэж бодож байна. Тэгээд л шинэ тив.

Миний яг юу хийгээд байгааг ойлгохгүй хүмүүс зөндөө, ойлгох ч албагүй. Хүн бүр өөрийн хувь заяатай байдаг, түүнийгээ мэдэрч дагаж, бүтээж чадаж байвал амьдралын утга учир болвуу.

2009 оны 7 сарын 21 ний өдөр. НҮБ ийн удирдлага дор буй Косово. Митровьца хот

Амьдралын олон өдрүүдэд байнага ямарваа нэгэн мэдээлэл сонсож цээжилж мартаж байдаг билээ. Тэдгээрийн нэг бол Митровьца хотын гүүр байсан юм. Дэлхийн хүний гараар хийсэн бүх гүүрүүд хүмүүсийг хооронд нь холбодог бол энэ гүүр хооронд нь салгадаг гэж хэлж болох юм.

Албан бусаар Сэрби Албанчуудыг тусгааарладаг хил дээр ирснээ ойлголлоо.

Тусгаар тогтнолоо зарласан Косовогийн албан ёсны хил хэдэн км өмнө байсан ч энэ улсад амьдардаг Сэрби Албанчуудын халуун цэг энд байгаа нь мэдэгдэж байлаа.

Гүүрний наад талд Сэрбийн далбайнаууд хадаастай, Хүмүүсийн яриа нь Сэрби, мөнгөний нэгж Динар, машины дугаар нь КМ (Косовская Митровьца)

Хүүхдийн тоглоомын талбай дээр эцэг эхчүүд хүүхдүүдээ тоглуулж, хажууханд 99 оны үэд амь насаа алдсан хүмүүсийн нэрстэй хөшөөний дэргэд хар алчуураар толгойгоо боосон хөгшид дуугүй сууна.

1979 онд төрөөд 99 онд амь насаа алдсан залуусыг хараад – Надтай адил аялаад эсвэл үэийнхэнтэйгээ адил гэр бүл үр хүүхэдтэй болж, өнөөдөр амьдарч байж болох байждээ ! гэж бодогдлоо.

Ийм л дүр зураг харагдлаа.

Нэг л биш. Хэдийгээр хүмүүс ажлаа хийгээд амьдрал үргэлжилж буй мэт анхан үэд санагдах боловч, сайн ажиглавал юм бүхэн төвөгтэй байгаа нь анзаарагдана.

Гүүр лүү ойрттол нэгэн самбар дээр Бичиг баримтаа биэдээ авч явах, шаардлагатай бол шалгуулах. Олуулаа цуглах өдөөн хатгалаг хийх хориотой гэм мэт сануулгатай самбар байлаа.

Гүүрний өмнөхөн хоёр цагдаа өнгөрч буй цөөхөн машиныг ажиглаж, явган хүний замын хажууд хураалттай хадаастай торон хашлаг энд байдал ямар байсныг элтгэх юм.

Би Балкан царайтай биш тул намайг цадаагийн пост өнгөрхөд анзаарч буй хүн байсангүй.

Алхсаар гүүрний голд ирлээ. Миний ард талд Сэрбүүдийн амьдардаг Косовская Мэтровьца гэдэг хуучны коммунист загварын барилгуудтай хот байсан бол, урд талд Мэтровьца. Үзуур нь харагдаж буй Исламын сүмийн орой, тэгээд шинээр баригдаж буй олон барилга байшингууд .

Хотын Албаны талд маш их хөрөнгө оруулалт шинчлэлт хийгдэж буй нь харагдаж байлаа.

Гүүрийг өнгрөх үэд ХЭЭЛ ХАХУУЛИЙГ ЗОГСООЁ гэсэн бичиг байсан бөгөөд, улсын гэмээр байрны дээвэр дээр элсэн шуудайгаар хаалт хийсэн бүрэн зэвсгэлсэн цэргийн пост гүүрний эсрэг талруу чигэлсэн харагдана. Цагдаагий болон КФОР -ийн цэрэгүүд эргүүл хийнэ.

Төмөр бетнон ханаар хүрээлэгдсэн НҮБ байгуулгийн байр, гаднаа олон улсын байгуулгийн ажилчдын тусгай дугаартай машинуудаар дүүрэн.

Шинэхэн байгуулагдсан КОСОВО гэж улсад албан ёсоор хөл тавьсан гэж тооцохоор боллоо !

61 дахь улс…

10 887 км газар нутагтай, 2 сая гаруй хүн амтай энэ улсад Косовогийн дайны дараа үндэстнүүдийн тооны харьцаа өөрчлөгдсөн бөгөөд одоогийн байдлаар 88 хувь нь Албанчууд, 8 хувь нь Сэрбиүд, тэгээд бусад нь .

12 дугаар зууны үэд Косово Сэрбүүдийн уугуул нутаг байсан гэж тэд үздэг бөгөөд Сэрбийн хамгийн чухал Ортодох сүм нь энд байдаг юм. Харин Албанчууд Сэрбүүдийг Карпатийн нутгаас ирсэн Славууд бөгөөд бид энд анхан цагаас байсан гэж тайлбарлдаг юм.

Туркийн 500 гаад түрэмгийллэл энэ нутгийн гэо болон шашны газарзүйг өнөөдөр тодорхойлох болсон гэж болно. Балканы 90 оны сүүлийн дайны дараа олон үндэстэн, шашинтай Югослав улсын үндэстэнгүүд хоорондоо бараг шашинаар хуваагдсан байгааг би олж харлаа.

Зарим хотууд 98 хувийн нэг үндэстэн шашинтан байх жишээтэй.

1912 оны үэд Сэрбүүд Косовог Атаман (Туркийн их гүрэн )-аас авсан бөгөөд дэхийн хоёрдугаар дайны үэд Италийн мэдэлд шинжиж улмаар 1944 онд чөлөөлөгдсөн байж.

Югослав улсын ерөнхийлөгч Тито Албаныг Косовотой нэгтгэх хүсэл байсан ч бүтээгүй бололтой.

74 онд онд Югослав доторх хамгийн сул эдийн засагтай Косовог өөртөө засах мужийн статустай болгосон ч 89 онд Слабодан Мэлошэвич уг хуулийг хүчингүй болгож удаан хугацааны иргэний дайн, одоогийнхоор бол улс хоорондын дайны эхлэлийг тавьсан байна.

Слабодан Мэлошэвич гэж төр улс, олон үндэстний улсыг удирдлаг ур ухаангүй хүн өндөр боловсрол, хөгжилтэй байсан хуучны Югославын бүсэд иргэний дайныг авчирч, дахин хэдэн арван, хэдэн зуунаар үргэлжлэх үзэн ядалтыг сэргээсэн гэж хэлж болохоор.

Дайн 1992 онд эхэлсэн гэх бөгөөд Косовогийн тусгаар тогтнолын төлөөх КОСОВОГИЙН Чөлөөлөх АРМИ 1996 онд биэ болж тэмцлээ үргэлжлүүлсэн бөгөөд, олон зуун мянган дүрвэгсэн энэ нутгаас гарч,

1999 оны 3 сараас НАТО-гийн бөмбөгдөлт Сэрбийн зэвсэгт хүчинд болон үйлдвэр дэд бүтцийг бараг үгүй хийсэн тул 6 сард Слабодан Мэлошэвич цэргээ гаргаж НҮБ, НАТО гийн удирдлаг доор Косовогийн тусгаар тогтнол, сэргээн босголтын ажлыг явуулахаар болсон байна.

Косовогийн Албанчууд өөрсдийгөө Амэрикийн нэг муж гэж хэлж байсан бөгөөд, Билл Клинтоны өргөн чөлөөг нээж, Европдоо, магадгүй Дэлхийг хамгийн томд тооцогдох Амэрикийн цэргийн баазыг энд байрлуулсан байна, Косовог тусгаар тогнуулах нь Цэргийн баазаа энд байрлуулах Амэрик улсын цаад бодлого байж болох юм.

Дэлхийн гэо польтькийн хоёр том улс хүйтэн дайны дараа ч биэ биэнтэйгээ тэмцсээр.

Оросын талыг баримталдаг адил Ортодох шашинт Сэрби улсыг Амэрикийн талыг баримталдаг Европийн орнууд элсүүлэх ажлыг эрчимтэй хийж буй нь харагдсан юм.

Олон улсын харилцааг судлаж байхад, НҮБ ямарваа нэгэн улсын тусгаар тогтнолыг хүлээн зөвшөөрөгдсөн юуны түрүүнд төрийн бүтэц тэгээд эдийн засгийн биээ даах чадварыг харгалздаг билээ. Эс тэгвээс НҮБ-ийн дансан дээр шинэ улсын зардал буух тул.

Сэрбийн талтай тэмцэх үйл ажилгааг НАТО тэр дотроо Амэрикчууд дэмжиж, галт зэвсгээр Косовогийн чөлөөлөх армыг хамгаалж байсан ч, өнөөдөр тэр бүх зэвсгээ гар дээрээс эргүүлэн цуглуулж чадахгүй гэмт хэргийн гол суурь болсон хэвээр байна. Намайг ирсний өмнөх өдөр хүмүүс засгийн газрынхаа үйл ажиллагааг эсэргүйцэж цуглаан хийж байхдаа гогцоог нь тайлаагүй гранат хүртэл албан газар луу шидэж сүрдүүлсэн гэсэн.

ГРАНАТ !…
2004 онд Албаны хоёр хүү усанд живсэн байсан бөгөөд нутгийнхан Сэрбчүүд тэднийг хөөж живүүллсэн гэж үзснээс болж Косовогийн олон хот сууриудад бослого тэмцэл үүсч 19 хүн амь насаа алдаж олон зуун барилга байшингууд шатаж, шашны сүм хийдүүд устсан юм.

КФОР уг ажиллагааг зогсооход ямар ч арга хэмжээ аваагүй гэж хохирол амссан Сэрбийн тал мэдэгдсэн бөгөөд тэр цагаас эхлэн хүн амын цөөнх Сэрбүүдийг болон Сэрбийн Ортодох шашины бүх сүм хийдүүдийг КФОР өндөржүүлсэн хамгаалтанд авсан юм.

Энэ улс бол Боснигийн дараа орох олон улсын байгуулгуудын удирдлаг доор буй хоёрдох туршилтын улс гэж хэлж болно. EULEX гэх хөтөлбөр хууль нь энэ улсын биээ дааж бодлого явуулах боломжийг бүрэн хаасан бөгөөд олон улсын байгууллгууд тус улсын нийгэм эдийн засгийн чухал шийдвэрүүдэд гарын үсэг зурсаар байгаа юм.

Дайн дуусснаас хойш бараг 10 аад жил болсон бөгөөд, EULEX -ийн өмнө ямарч хүчин төгөлдөр шинжгүй үндсэн хуультайгаа ойлгосон нутгийн иргэд дахин бослого гаргах, Олон улсын байгуулгуудыг эсэргүйцсэн тэмцэл гаргах болзошгүй санагдлаа.

Мэдээж шинэ байгуулагдаж буй Косово улсsг тохижуулхад гаднs 20-иод улс, олон улсын байгуулгууд хөрөнгө мөнгө, хүн хүчээ зарцуулж байгаа тул, тэр хөдөлмөр хоосон байлгахгүйн тулд хянаж зохицуулж ажиллах нь зүйтэй гэдгийг ч бас нутгийн иргэд ойлгох хэрэгтэй болов уу.

Монгол улс энэ асуудалд ямар байр суурьтай байна вэ ?

Монгол улс тусгаар тогтнолоо зарласнаас хойш, Зөвлөлт улс, дараа нь Хойд Солонгос улс, тэгээд гуравт Албан улс биднийг хүлээн зөвшөөрсний хувьд, Албанчууд олонхи болсон Косово улсын тусгаар тогтнолыг хүлээн зөвшөөрөх нь АГТНЫ хариу болох юм.

Гэхдээ…

Эвропийн холбооны болон бусад 62 улс эдүүгээ тусгаар тогтнолыг нь хүлээн зөвшөөрсөн байгаа бөгөөд, Орос улс, Сэрби улсууд эсэргүйцэж үлдсэн улсууд нь байдлыг ажигласан хэвээр.

Грэк улс хөрш Албан улс Косово тусгаар тогтнолоо олсноор хүчирхэг болж магадгүй гэж үзсэн тул хүлээн зөвшөөрөөгүй ч, Амэрик улс олон сая доллар төлж гарын үсэг зуруулсан гэж сонссон.

Орос улс Амэрик, НАТО гийн газарзүйгээ тэлж буйг анхааралтай ажиглаж байгаа тул ийнхүү шинэ холбоотон Натод биэ болж буйд эсэргүйцэх нь ойлгомжтой. Бэлград нийслэлтэй хуучны Югослав улстай бид найрсаг дотны харилцаатай байсан бөгөөд, шинэ Сэрби улстай харилцаагаа тодорхойлж амжаагүй байгаа юм.

Монгол улс бол тусгаар биээ даасан гадаад болон дотоод бодлоготой улс тул. Манай улс төрчид, гадаад бодлогийг хариуцан авч явдаг албан тушаалтнууд энэ асуудал дээр маш болгоомжтой хандаж, дундыг баримталсан байр сууриа хадгалж үлдэн гэдэгт найдаж байна.

Дарангуйлагчтай ч гэсэн энх тайван байсан тусгаар улсыг түрэмгийлэн эзлэх дайнд орж, өдөр бүр хүмүүс амь насаа алдах тэрхүү аймшигтай байдлыг биэ болгоход гар биэ оролцсон гашуун туршлаг бидэнд бий шүү !

Одоо гадаад бодлогоо биээ дааж олон зуун жилийн дарааг харж, бодож хийх цаг болсон болов уу.

Буцаад…

Маш өлссөн байсан бөгөөд гудамжинд зарж буй шарсан төмс авахаар шийдлээ. Үнийг нь асуугаад ДИНАР буюу сэрби мөнгөөр төлж болохыг асуутал маш гайхсан харцаар харж үгүй Евро гэж дурамчхан хариуллаа. Гүүрний цаана наана ! би евро байгаа эсэхийг шалгахаар түрүүвчээ уудалтал хажууд зогсож байсан царайлаг охин- Би чамд авч өгье, зүгээрээ, хямд гэлээ.

Охиноор төмс авахуулаад байх нь хаашаа юм бэ дээ – Зүгээрээ надаа евро байгаа.

Худалдагч Косовод тавтай морил гээд өглөө. Арабын орнуудад нэг иймэрхүү байсан, хүмүүс зочинд сайхан сэтгэл төрөлхийн тулд борлуулж буй зүйлээ үнэгүй санал болгож.

Би хэдэн мөнгө олоод өгөх гэтэл худалдагч- зүгээрээ би чамайг дайлмаар байна ! гэлээ.

Ямарваа нэгэн улсруу орохдоо ийм жижиг зүйлүүд дээрээс дүгнэлт хийж болох юм.

Би автобусны буудал дээр очоод унаа асуутал 8 цагаас хойш автобус явдаггүйг мэдлээ.

15 км зайнд буй жижиг сууринлуу яваад тэндээс дараагийн хотоор дамжаад нийслэл Приштина руу хөдөлхөөр боллоо. Автобусны үнэ 50 цэнт. Гэхдээ надад бол 2 евро.

Дараагийн суурингийн буудал дээр очоод нийслэл явдаг замруу алхлаа. Яагаад ч юм дотор нэг л эвгүй санагдсаар. Гудамжууд хав харанхуй, тэгээд Албанчууд гэмт хэрэг хийх нь их гээд өмнө олон удаа сонссон байсан бөгөөд, гар дээр б%D

2009 оны 7 сарын 22 өдөр. Серби улсын нийслэл Белград хот.

Өнөө өглөө нэлээд ядаруу бослоо, яагаад ч юм шинэ улс орон, шинэ газар луу явахаас халширдаг болсноо замд гарахын өмнө мэдэрдэг болоод удаж байна. Дахиад шинэ газар очиж шинэ хүмүүстэй танилцаж шинэ нэр томъёо, хэл соёлыг судлах хэрэг гарах нь.

Очих гэж буй газар нь Ибиза арал, Парис, Миами биш Косово.

90-ээд оны үед энд маш хүчтэй нийгмийн хагарал бий болж иргэний дайны аймшигт үр дагварыг өнөөг хүртэл мартаж чадахгүй байгаа бөгөөд, хамгийн сүүлийн халуун мөрөө үлдээсэн дайн бол 99 оны Косово дахь Албани, Серби хоёр үндэстний хоорондын дайн юм.

Би өөрийн тэмдэглэлдээ хэний буруу, хэний зөв гэдгийг дүгнэхээс айж байна, учир нь аль аль талд надад сайн найз нөхөд, гэр бүлүүд байгаа учир. Гагцхүү миний тэмдэглэлийг уншиж буй хүмүүст, хэрэв бид одооноос бие биенээ ойлголцож, ярилцаж, хүндэлж сурахгүй бол биднийг ч гэсэн ийм ирээдүй хүлээж байгаа шүү! гэдгийг анхааруулахыг хүсдэг юм.

Югослав гэж ямар өндөр хөгжилтэй улс байсныг аав, ээж, ахмад үеэсээ асуугаарай!

Цүнхээ баглаад найз Бэбад баярлаа гэж хэллээ. Түүний нүднээс нулимс гарч, магадгүй дахиж хэзээ ч уулзахгүй гэдгийг мэдэрсэн болов уу.

Өчигдөр орой Серби улсийн хойд зүгийн Ада, Мол гэдэг хотуудаас замын унаагаар Белградад ирсэн шалтгаан нь миний аяллын тухай “Вечерние новости” гэдэг улсын хэмжээний том сонинд ярилцлага өгөхийг урьсан юм. Бас том ТВ нэвтрүүлэгт оролцох боломж байсан ч миний цаг хугацаа, дараагийн адал явдал хүлээж байсан тул ийнхүү орой ирсэн даруйдаа ярилцлагаа өгөөд, өнөөдөр 61 дахь цэг Косово руу замд гарч байгаа нь энэ юм.

Өндөр хөгжилтэй улсуудад, гэрээсээ гаралгүй интернэтээс зам тээврийн хуваарийг харж болдог бол, энд тэр асуудал бэрхшээлтэй хэвээр байлаа, манайд ирсэн жуулчид арга замаа яаж олдог байнаа? гэсэн бодол ч төрлөө.

Цагийн хуваарийг интернэтээс олоогүй тул шууд автобусны буудал дээрээс эхний унаанд сууж Косовогийн зүг хөдлөхөөр боллоо. Буудал дээр ирэхэд 1.30 мин дараа унаа байсан тул билет аваад улмаар унаандаа суутлаа, дэлхийг тойрох аялийнхаа явцад харсан хамгийн царайлаг охидуудыг ширтлээ.

5 цаг гаруй явна.

Аяллынхаа туршид нэг зүйлийг анзаарсан бөгөөд, байнга зам ширтэж явсаар байгаад миний нүдэнд тэрхүү өнгөрч буй цагаан зураас, хажуугийн бургаснууд хальт харагддаг болсон юм.

Унаанаас буугаад сууж байхад хуртэл тэрхүү холын хол нарийссан зам өнгөрч буй харагдсаар.

Белград хотод нийтдээ 4 удаа ирснээ бас бодлоо. Энэ удаа өмнө зүг хөдлөнө. Байдал тэнд ямар байгаа болоо? Дайны дараахан манай энхийг сахиулагчид тэнд алба хааж байсан, бас НҮБ -ийн шугамаар Монгол хүмүүс ч ажилладаг гэсэн. Дайн албан ёсоор дуусаад 10-аад жил болж байдаг.

Шөнөжин бухимдуу байснаас сайн унтаж чадаагүй бөгөөд автобусны сандал, түшлэг хоёрыг халзартал ноолж, унтахчаашүү боллоо. Холын замд гарахын өмнө заавал хоол идэж авах, эсвэл цүнхэлж бэлдэх гэсэн аав, ээжийн маань багаас зааж өгсөн рефлэкс ч хэрэг боллоо.

Серби улс хойд хэсэгтээ тэгш талтай бол урагшлах тусам уулс болж өөрчлөгдөж буй нь анзаарагдлаа. Алга дарам газар хүртэл тариа тарьсныг хараад, бидэнд ийм ухаан хэзээ суух болоо гэж бодлоо. Хятадууд шиг бүгдийг нь тарьдаггүй юмаа гэхэд хүн амаа тэжээх хэмжээнд эргүүлэн хүргэчих юмсан.

Замын хажуугийн тэмдэгтүүдийн дунд маш олон хуучний сүмийн байрлал заасан самбарууд байлаа. Миний анзаарснаар хамгийн эртнийх нь 1000-аад жилийн түүхтэй Христийн сүм.

Автобусанд цаг огт явахгүй байсан тул, амьдрал, бага нас, бичвэл зүйтэй сэдвүүдийг дахин дахин бодож тунгааж байлаа. Удалгүй автобус нэгэн цайны газрын өмнө зогсоход маш сонирхолтой зүйл олж харлаа. Ямар ч хүнгүй гэхээр хээр газар, хамгийн орчин үеийн, нарны эрчим хүчээр ажилладаг замын гэрэл дохио байлаа.

Аан? Энэ хээр газар хэн нь замаар гарна гэж дохио тавьдаг байна аа?

Буцаад л замдаа гарлаа. Хот суурингуудын хажуугаар өнгөрөхдөө, яг юуг нь харах ёстойгоо ч мэдэхгүй байлаа.

Замд гарснаас хойш 5 цагийн дараа дугаарласан машинуудын араас автобус зогслоо.

Туслах жолооч урагшаа явж хэрхэн заль хэрэглэж болохыг судаллаа. Би ч гэсэн өөрийгөө сэтгүүлч гэж итгэсэн тул дагаж явлаа. Цуг автобусанд байсан залуу

– Энэ бол Серби, Косовогийн Сербийн талийн хил гэлээ.

Олон машиныг гүйцэж түрүүлтэл урд талд хоёр замын цагдаа машиныг нэг нэгээр нь дуудан шалгаж байлаа. Шалгах ч гэж дээ ирсэн машинд буй хүмүүсийг хараад л өнгөрөөнө.

Бид урсгал сөрж байгаад арай гэж цагдаа дээр ирлээ.

- Хэн байгаа?

- Олон хүн байхгүй ээ, ганц гадаад хүн байна.

- За за. Яв яв.

Серби Косовогийн хил дээр намайг буулгаж, уламжлал ёсоороо бичиг баримт шалгаж, элдэв өө хайх болов уу гэсэн чинь огт тоосон шинжгүй автобусыг явууллаа.

- Ингээд л болоо юм байх даа?

Серби улс Косово бүсийн тусгаар тогтнолыг хүлээн зөвшөөрөөгүй байгаа тул, ийнхүү тусгай хил шалган нэвтрүүлэх барихгүй байгаа юм байна гэдгийг ойлголоо.

1999 оны Косовогийн дайныг зогсоохийн тулд НАТО, Америкууд Сербийн том том хотууд, цэрэг зэвсгийн агуулах, гүүрүүдийг бөмбөгдөж 3000 хүний аминд хүрч байж, энэ бүсээс Сербийн зэвсэгт хүчнийг гаргахад хүргэсэн юм. Гэхдээ аяллын туршид маш сайн ойлгосон зүйл бол бүх дайны цаана зэвсгийн борлуулалт, том гүрнүүдийн байр суурийн төлөөх тэмцэл байдаг юм байна.

Сербийн шалганыг өнгөрөөд нэлээд явсны эцэст тохижуулсан, замын хоёр талдаа давахааргүй бетонон хашилт байрлуулсан, хуягт, цэрэг зэвсгээр хангагдсан Косовогийн хил дээр ирлээ.

Автобус дөхөх тусам наана хамгаалж буй цэргүүдийн хувцаслалт, цамцны арын бичгүүдээс Францын цэргийн цагдаа буюу GENDARMERIE байна гэдгийг ойлголоо.

Автобусыг шалгахаар зогсоох үедээ гадны хүн байгаа эсэхийг Косовогийн цагдаагийн хувцастай хүн асуухад би пасспортоо үзүүлээд, тамга дарах эсэхийг асуутал

– Зүгээр зүгээр, би нэгэн бичиг бичиж өгье гэж маш соёлтой хэллээ.

Жил хагасын өмнө тусгаар тогтнолоо Косовочууд өөрсдөө тунхагласан тул визний бүртгэл, элчин сайд энэ тэрээ байгуулж амжаагүй байж магад гэж бодож байсан ч, юмыг яаж мэдэх вэ? гэсэн айдас аяллын зуршил болсон байлаа.

Ялангуяа Серби, Косово хоёрын хамгийн халуун цэгийг өнгөрч байсан тул амаргүй.

Косовогийн энэ хилийн постыг жилийн өмнө тусгаар тогнолоо зарласны дараахан Сербүүд шатааж, дараа нь дахин сэргээсэн гэж хамт явсан залуу ярьж өглөө.

Юмыг яаж мэдэх вэ? гээд Либери улсад ашиглаж байсан UN PRESS үнэмлэхээ ч авч очлоо. Тун удалгүй бичиг бэлэн болж, буцаад автобусандаа ирэх зуураа хажууд байсан хуягтны зургийг авлаа.

НҮБ-ийн энхийг сахиулах ажлын үед бүх техник төхөөрөмж цагаан дээр хараар UN гэсэн үг сийлсэн байдаг бол энэ хуягт цэнхэр өнгөтэй Европын холбооны тугтай Францын цагдаагийн GENDARMERIE гэсэн нэртэй харагдлаа.

Автобус хөдлөөд удаагүй байхад эргүүлийн хуягт өнгөрсөн бөгөөд десант ногоон өнгөн дээр KFOR гэсэн бичиг байлаа.

KFOR гэдэг нэрийг өмнө зөндөө сонсож байсан бөгөөд KOSOVO FORCE гэсэн үгний товчлол юм. Олон улсийн зэвсэгт хүчнийхэн энэ багт хамтдаа ажиллаж, дайны дараах сэргээн босголт, аюулгүй байдлыг КОСОВО-д хангадаг юм. Уг энхийг сахиулах олон улсын цэргийн ажиллагааны үед 160 гаруй цэрэг ямар нэгэн байдлаар амь насаа алдсан юм.

Гол удирдлагыг НАТО хариуцаж байгаа бөгөөд Монголын Зэвсэгт Хүчин аливаа цэрэг зэвсгийн холбоо, эвсэлд орохыг үндсэн хуулиар хориглосон байдаг тул НҮБ-ийн энхийг сахиулах мандат доор оролцож, үүргээ амжилттай биелүүлсэн юм.

Автобус явсаар. . .

Би өнгөрч буй тосгон, зам, хүмүүсийн байдлыг анзаарахыг хичээж байсан бөгөөд, замын уулзвар, зарим нэг бааз дээрхи KFOR нэртэй десант өнгөтэй байлдааны техникийг эс тооцвол Сербиээс ялгагдах зүйл байхгүй байлаа.

Миний олж мэдснээр Косовогийн Митровица хотын гүүрнээс хойд зүгт зөвхөн Сербүүд, өмнө зүгт зөвхөн Албаниуд амьдардаг тул энэ бүсийн хаа сайгүй Сербийн туг өлгөөстэй, зарим нэг KFOR техник хүртэл өмнөө Сербийн туг хадаастай явж буй харагдсан юм.

KFOR таны аюулгүйн төлөө, дундыг баримтлана гэсэн хэд хэдэн самбарууд ч байлаа.

Сербүүд ORTHODOX /Монголоор үнэн алдартны шашин/шашинтай тул сүрлэг барилгууд тосгон болгонд.

Албан бус хилийн өмнөх Сербээс ялгагдахааргүй, хүмүүс гадна кофе ууж, сагс тоглож, албан ёсныхоо кирил, латин үсгээрээ хаягуудаа давхар бичсэн, бүх юм адил юм шиг санагдаж байснаа нэгэн зүйлийг би олж харлаа.

Амьдралдаа олон орноор аялж байсан ч ийм АВТОБУСНЫ БУУДАЛ байдаг гэж төсөөлөөчгүй юм. Гурван талаараа төмрөөр хаалттай бөгөөд унаа зогсдог тал хаалтгүй, тэгээд унаа ирж буйг харж болох нүх унаа ирэх талын ханан дээр цоолоостой байсан юм. Магадгүй бутан дундаас мэргэн буучийн хараанд өртөхөөс хамгаалсан болов уу?

Замд гарснаас хойш 6 цагийн дараа арай гэж Косовская Митровица хот руу орж ирлээ. Хэл яриа, шашин шүтлэг өөр бөгөөд голын хоёр талд бие биенээ харж амьдардаг гэж би сонсож байсан юм.

Комунизмын үеийн барилгын хажуугаар орчин үеийн барилгууд баригдсан, сайн муу олон машин холхисон, НҮБ болон цагдаагийн шив шинэ унаа тээврүүд эргүүл хийсэн, нэг их онцгойлоод байхаар юмгүй байлаа. НҮБ-ийн энхийг сахиулагчид энэ бүсэд албан ёсоор үйл ажиллагаагаа дуусгаж эдүүгээ олон улсын байгууллагын хүмүүс л байгаа гэж байсан.

Автобус замын хажууханд зогссон бөгөөд буух үед

– Тэр Албаний тал, гүүрээр бид Сербүүд гарч болохгүй! гэсэн үг сонслоо.

Үргэлжлэл бий . . .

]]> http://www.amai.mn/archives/4401/feed 8