ЦАГААН САРЫГ ХИЛ ДЭЭР

2008 оны 1 сарын 24

Монгол Бадарчин 1-р аян. 11 дахь төр.

Бүгд Найрамдах Хеленик улс буюу Грекийн Тессалоник хот.

Гэрээсээ гараад гурван сар хагас зогсолтгүй даяанчилж явсаар арав гаруй сая хүн амтай, ардчилсан хөрөнгөтний засаглалтай, эртний соёлт Грек улсын зүүн хойд бүс, Тесалоник гэх хотод ирээд байлаа.

Хотын төвийн нөхцөл байдал, тус хотын иргэдийн амжиргаа, жуулчдын тоо, хоолны үнэ гээд Дэлхий судлалаа үргэлжлүүлэн явсаар нэг мэдсэн чинь хотын гудмаас гараад Адриатын тэнгэсийн эрэг дээр ирсэн байв.

Их Хаадын цэргүүд Адриатын тэнгист морьдоо усласан гэдэг. Ус нь давстай шорвог юм. Байнга аян замд, хүнд ачаатай хөлөрч явсан болохоор давсны хэрэгцээг нь нөхөж байсан юм болов уу?

Ямар гоё юм бэ.

Далайн эргийн хот.

Би Монголд байхдаа далайн эрэг, их усны дэргэд хот суурин барьж амьдрах аюултай гэж боддог байсан. Зөндөө олон Монголчууд бас надтай санаа нийлэх байх. Гэхдээ сайхан цаг агаартай нутагт далайн эрэг дээр хоттой байх гоё юм байна гэж энэ хотыг хараад бодлоо.

Төөнөсөн тод нар, далайн чийглэг агаар, сэрүүн салхи. Дээр үеийн боловч маш гоё арчилж, зассан Европын орчин үеийн хот.

Тэнгэсийн эрэг дээр нум сум барьсан хүн зогсож байхлаар, гуйж байгаад нум сумтай зураг даруултал нутгийн хоёр залуу ирж танилцаад, хаанаас ирснийг асуулаа. Монгол гэж хэлэхэд тэд ихэд сонирхон, муухан англи хэлээр ярилцах гэж оролдов.

Дэлхийн ихэнх улсын арван жилийн түүхийн хичээлд  Монголын эрин үеийн тухай заадаг бөгөөд Европын залуус Монгол гэдэг улс түүхэнд байсан гэж боддог бололтой.

Бид гурван зуун жилийн хаалтын дараа дөнгөж гадагшаа гарч, эргэн тойронд харагдаж эхэлсэн болохоор янз бүрийн хүмүүс намайг Монгол гэхэд их сонирхож байна.

Намайг Турк улс руу явааг тэд сонсоод, холгүй орших тосгон дахь гэртээ урьж, маргааш цаашаа Турк улсын хилийн зүг хөдлөхийг зөвлөлөө. Хоёр залуугийн нэрийг нь цээжлээгүй ч машинд нь суухдаа зургийг нь дарж, Грек залуус гэж номдоо оруулахаар шийдэв.

Тессалоник хотоос холгүй орших жижиг суурингийн нэгэн байрны гурван өрөө тохилог орон сууцанд залуус амьдардаг юм байна.

Хэдийгээр гадаад улсын танихгүй залуустай гудамжинд танилцаад машинд нь сууж үл мэдэх газрын гэрт нь зочилж хонох гэж байгаа нь аюултай хэрэг боловч, Дэлхийн хүмүүн төрөлхтний амьдралыг судалж, номоо бичихэд энэ л арга хамгийн зөв нь юм.

Гэрт нь зочлоод шөнө болтол ярилцаж суулаа. Грек залуус ракиа (архи гэж байгаа юм шиг) гэдэг сархадыг ихэвчлэн ууж байна. Водка тай төстэй уг сархаданд ус хийхээр цагаан аарц шиг өнгөтэй болж байна. Амтны хувьд юутай зүйрлэхээ мэдэхгүй байнаа, гэхдээ нэг их гоё гэж хэлэхгүй. Устай хольж уудаг болохоор согтоох чадвар водкатай харьцуулахад бага юм.

Манай хоёр өглөө босоод цай бэлдэж өглөө. Грекууд зочноо дотно хүлээн авдаг уламжлал бүхий соёл иргэншилтэй юм шиг санагдав. Унтсан буйдангаа (буйраа) янзалж, цай уугаад тус суурингийн галт тэрэгний буудалд хүргүүллээ.

Галт тэрэг ирэх болоогүй байсан тул сандал дээр цүнхээ дэрлэж хэвтээд буудлын хаяг руу хартал танил нэртэй газар хоносон болохоо мэдлээ. Монгол хэлэнд төдийгүй Дэлхийн хэл соёлд Грекчууд олон тооны өв соёлоо шингээсэн байдаг. Тэдгээрийн нэг нь Драма гэдэг үг. Манай Драмын жүжгийн театр шиг.

Галт тэрэгний буудал дээр сууж байх үед хэдэн гөлөг ирж, -Хоол байна уу? гэж сонирхлоо. Грек улсад анзаарсан зүйл гэвэл нохойнууд нь дархан эрх эдэлдэг бололтой. Хотын төвөөр ч гэсэн чөлөөтэй зугаалж, зарим цайны газрууд үүдэндээ нохойны хоол бэлдээд тавьсан байна. Яг ямар учиртайг ойлгож амжсангүй, дараагийн хүмүүс үүнийг мэдээд бусаддаа хүргээрэй. Өдөр бүр шинэ улс, шинэ хот, шинэ хүмүүстэй учирч, олон зуун шинэ зүйл олж мэдэж байгаа болохоор бүхнийг судлаж ойлгох арга үгүй юм байна.

Монголчууд бид нохойг хайрладаг үндэстэн. Тэнгэр эцэг, Дэлхий ээж бүх амьтадыг бүтээсэн, харин хүн нохойг бүтээсэн гэж ярьдаг шүү дээ. Эзэн хааны үед хулгай хийсэн хүний бүх өмчийг нь хураагаад, нохойг л оролддоггүй байсан гэдэг. Тэжээсэн нохой үхэх үед хээр орхихдоо сүүлийг нь тасалж, аманд нь зуулгаад, -Дараа төрөлдөө хүн болж төрөөрэй гэж салах ёс гүйцэтгэдэг нь учиртай болов уу.

Грек охин хажууханд галт тэрэг хүлээж сууж байхлээр очиж танилцаад зургаа хамт даруулав. Грекчуудыг анзаарч байхад төрх нь Хойд болон Төв Европчуудаас өөр, Туркуудтай илүү төстэй юм шиг санагдлаа. Хил залгаа соёл иргэншлүүд бие биендээ нөлөөлдөг байдал нийтлэг билээ.

Турк улсын визийг хил дээрээс нь авч болдог гэж хүмүүсээс сонссон болохоор аз туршиж үзэхээр явна. Туркийн албаны хүмүүс Монголчуудад хэрхэн ханддаг болохыг бас өөрийн биеэр мэдэрье.

Турк улсаар дамжин Арабын бүсийг туулж, Африк тивд нэвтрэх тухай төсөөлөөд, намайг хил рүү хөтлөв.

Драма суурингаас гарч, Александрополь хот руу тохилог галт тэргээр хүрлээ. Александрополь хотод харанхуйд буусан тул сааталгүй шууд хил рүү хүрэхээр шийдэв.

Сар бүр гэр бүл дотны хүмүүсээс авдаг санхүүгийн дэмжлэг өндөр үнэтэй Европд маш хурдан дуусаад байгаа болохоор Турк дахь манай өртөөн дээр очиж хэсэг амраад, дараагийн замын санхүүг Монголоос авахаар шийдлээ.

Монгол шиг ядуу, бас хямралтай улсын залуу, гэр бүл, найз нөхөд дотны хүмүүсийн даруухан тусламжтай Дэлхийг судална гэдэг маш хүнд бөгөөд үнэтэй төсөл юм байна.

Хотоос гардаг хурдны зам руу машин барих гэж алхаж байтал гэнэт тормозны чимээ хойно дуугарлаа. Би огцом арагшаа хартал яг л кинон дээр гардаг шиг хар өнгийн BMW (Бэ Эм Вэ) машин хашлага даван зогсож дөрвөн хаалганаас дөрвөн хүн огцом гарч ирэв. БМВ унасан, савхин куртка өмссөн хойд хөршийн дээрэмчидтэй төстэй залуусыг хараад бэлдэв. Энэ үйл явдал гэнэт болсон тул би үүргэвчтэй цүнхний бүсэлхийг ороосон цоожийг нь дарж, цүнхээ газар унагаад, зодооны барилт аван хана налж зогсов. Зодолдох болбол яаж ч байсан хамгийн хүчтэйг нь түрүүлж унагана, дараа нь толгойгүй болсон бусдын учрыг олно гээд нүдэлж авлаа.
Ихэнх гадаадууд Азиудыг лаг кунфу, карате, тайквандочин гэж боддог болохоор намайг барилт аваад зогсоход хэн нь ч ойртсонгүй.

-Зодооны хамгийн зөв арга бол зодооноос зайлсхийх  гэж ахмад насны Кемпо-ны багш зааж байсан санаанд орно. Япон улсын Токёо хотод гурван сар амьдарч байхдаа зодооны Кемпо урлагийн хичээлд тогтмол явсан юм. Тэнд дайснаа хамгийн богино хугацаанд эсэргүйцэл үзүүлэх чадваргүй болгох арга техникийг сурч, олон дахин давтсан болохоор Европын дөрвөн хүнтэй үзнэ л гэж бодлоо.

Тэд намайг тойрч зогсоод, нэг нь бага зэргийн англиар

-Give me your passport! (Паспортоо өг)
-Why? No. (Яагаад, Үгүй!)

-Police!  Цагдаа! гэж тэрээр хэллээ.

Яг шт, харваас албаны ямар ч шинжгүй юм байж яаж цагдаа байдаг юм гэж дотроо бодоод, -Show me your police ID! (Цагдаагийн үнэмлэхээ үзүүл!) гэж хээв нэг нэхэв.

Миний англи хэлийг ойлгосон нэг нь бичиг баримтаа халааснаасаа гаргаж над руу зөөлөн өглөө. Би үл итгэх харцаар паспорт дээрх зураг, хүмүүсийн хооронд нүдээ шилжүүлж харав.
Тэр баримтыг нь нээхэд нэг талд нь үл мэдэг байгууллагын лого, харин нөгөө талд нь Грек болон англиар “Greece Secret Police” Грекийн нууц цагдаа гэсэн шүү гарчиг олж харлаа.

Замд гарсан цагаас хойш анх удаа ийм эвгүй байдалд орсон ч айсан гэдгээ үзүүлэхгүй бага зэргийн чичирсэн гараараа паспортоо тэдэнд өглөө. Ахмад насны хүн миний паспортыг нээгээд -Mongolia гэж нөгөө хүмүүстээ хэлэхэд бүгд гайхав.

Нэг залуу тэмдэглэлийн дэвтэр гаргаж ирээд миний паспортын мэдээллийг тэмдэглэж эхлэхдээ
-Чиний ээжийн нэр?
-Юу?
-Чиний ээжийн нэр хэн бэ? гэж дахин асуулаа.

Яагаад миний ээжийн нэрийг асууж байгаа юм бол оо? Монголчууд ээжийнхээ нэр, нас, удам судрыг нэг их хэлээд байдаггүй, нууцалдаг шүү дээ. Тэглээ ч, ямар ч нэр хэлсэн бай, тэд үнэн худлыг олж мэдэхгүй болохоор дэмий юм асууж байна гэж бодлоо.

Намайг энд юу хийж явааг асуухад, Дэлхийг тойрч байна, одоо Туркийн хил, 12 дахь улс руу явна гэв.
-Ийм харанхуйд явдаг нь ямар учиртай юм?
-Надад төлөвлөгөө байхгүй, ингэж таарлаа.
Ийм тохиолдолд орсон үед сандарсан шинж үзүүлж болохгүйгээс гадна, асуултыг сайн бодож, нүд рүү нь эгцлэн харж зөв хариулах ёстойг олон улсын харилцаа төгссөн гэсэндээ мэдэж байв.
-Энэ хилийн онцгой бүс, ингэж харанхуйд явж болохгүй. Гэхдээ болгоомжтой яваарай! гээд залуус миний паспортыг буцаан өгч, машиндаа суугаад ирсэн шигээ огцом алга боллоо. Аргагүй тусгай алба юм даа. Машинтайгаа хөдөлж байгаа нь хүртэл сүртэй.

Машин хөдөлсний дараа хөл бага зэрэг чичирч байсан ч сэтгэл тэнийв.

Огцом хүнийг сандраах гэж. Хэрвээ ямар нэгэн бэрхшээл тулгарсан бол яана? Шөнийн цагаар явах ер нь дэмий юм байна гэж бодлоо.

Хил рүү явдаг хурдны замын зүг алхаж байгаад өндөрлөг газар давтал, бүс нутаг тэр чигээрээ цэргийн бааз, зэвсэгт хүчний ангиуд байв. Грек, Турк улсуудын хоорондын харилцаа, Европ Дундад Азийн хил тайван биш бололтой.

Хоёр талд байрлах цэргийн ангийн хашааны өмнүүр явахад хамгаалалтын цэргүүд маш их гайхаж, зарим нь утсаа авч мэдэгдэж байгаа харагдана.
Хурдны замын хашлага даваад гэрэлтэй хэсэгт гарав. Ганц хоёр том машин өнгөрсон ч зогссонгүй. Унаа хүлээж нилээд удаан суулаа.

Замаа дагаад алхаж эхэлтэл, нөгөө талд дуудлага авсан мэт гэрлээ цацруулсан цагдаагийн машин давхиж байхдаа хурдаа багасгаж, намайг анхаараад тэгээд үргэлжлүүлэн давхилаа.

Японы жижиг хуучин машин намайг өнгөрөөд зайдуу зогсов. Би араас нь гүйж очоод хаашаа явж буйг асуух гэтэл хаалгыг нь нээж чадсангүй. Машины урд сууж буй эмэгтэй, эрэгтэй хоёр арын хаалганы цонхыг бага зэрэг нээгээд:
-Чи хаа хүрч яваа?
-Хил рүү.
-Чи хаанаас ирсэн юм бэ?
-Монгол.
-Аан?
Ямар ч байсан би тэдний мэддэг, айдаг, эсвэл дургүй үндэстэн биш байв. Тэд цоожоо нээж намайг дотор оруулахад би халаалтаа асаачих тэх үү гэж гуйж байгаад бага зэрэг дулаацаж авлаа. Дундад тэнгэсийн эргийн дулаан бүсийн нутагт энгийн бус өвөл болж байгаа цаг үед нь би ирж таарлаа.

Грек улсын нийслэл Афин хотод хөл тавих үед сүүлийн арван хэдэн жилд ороогүй тийм их цас тэнд бууж, хүн бүр намайг “Монголоос цас авчирлаа” гэж хэлж байсан юм.

Өөрийн Дэлхий судлалын талаар залууст хэлэхэд

-Бид хил рүү явахгүй, гэхдээ чи ийм том аялал хийж байгаа болохоор хүргэж өгье гэв.
Бид хөдлөөд удаагүй байтал замын нөгөө талд явсан гэрэлтүүлэгтэй цагдаагийн машин эргүүлгээр энэ урсгалд орсон, хажуугаар давхин өнгөрлөө.

Намайг байцаах гэж буцаж эргэсэн байх гэж санагдав. Өмнөхөн болсон тусгай албаны шалгалтын талаар залууст ярьтал:

-Тийм ээ, энэ хавиар зэвсэгт хүчин, тагнуулын газрын хүмүүс олон. Грек, Турк хоёр улс бие биедээ дургүй, хоорондоо маш их байлдаж байсан. Бид туркуудаас айдаг гэж залуу хэллээ. Османы их гүрэн энэ бүсэд 600 жил ноёлсон байдаг.

-Тэр цагдаа нар миний ээжийн нэр асууж яах гэж байсан юм бол?
-Бидний бичиг баримтад ээжийн нэр бас бичдэг юм, тиймээс асуусан байх.
Хилийн шалган нэвтрүүлэхийн өмнөхөн Грек хос намайг буулгахад би залууст баярлалаа гэж хэлээд хил рүү хүнд цүнхээ үүрээд алхав.

24 цагаар ажилладаг хил дээр цөөн машин харагдана.

Хилийн шалганы цонхон дээр очоод паспортоо өглөө. Байцаагч: -Монгол оо? гээд бас л гайхлаа.

Бид нэг их аялаад байдаггүй, бас цөөн хүн амтай Үндэстэн болохоор ингэж гайхах нь энгийн үзэгдэл юм байна.

Хилийн байцаагч намайг бүртгэх явцдаа

-Унааны дугаар?

-Би унаагүй.

Хилийн байцаагч миний хэлсэнд итгэлгүй, цонхоор толгойгоо цухуйлган хартал зогсоол дээр хоосон байв

-Чи энд яаж ирсэн юм?

-Замын унаагаар.
-Ийм шөнө үү? гэж итгэж ядан асуулээ.
Цаанаас дарга нь гарч ирээд миний паспортыг дахин үзсэнээ:

-Монгол оо? Чамаас гуйх хувийн зүйл байна. Чамд Монгол цаасан мөнгөн дэвсгэрт байвал надад өгчих тэгэх үү? Би гадаад орны мөнгө цуглуулдаг юм.
Миний түрийвчид эх орны дурсамж болох сүүлийн 50₮ байлаа. Гаалийн хүн юм гуйж байхад гээд түүнийгээ өгөв.
-Монголчууд хүмүүн төрөлхтний түүхэнд анх удаа цаасан мөнгөн дэвсгэрт хэрэглэж ирснийг мэдэх үү? гэж бас сурталчилгаагаа явуулж орхив. Тэрээр баярлалаа гээд -Оронд нь хэдэн евро өгөх вэ? гэж асуув. 50₮ нь 5 цент ч хүрэхгүй болсон цаг үе болохоор зүгээрээ гэлээ.

Бид юм ярьж байх хооронд жуулчны автобус ирж, хүмүүс бүртгүүлж эхлэв.

Байцаагч -Чи алхаж хил давна гэж байхгүй, би энэ автобусны хүмүүсээс чамайг Стамбул хүргээд өг гэж хүсье. Тэд надад үгүй гэж хэлж чадахгүй.
Автобусны зааварлагчийг дуудаад намайг цуг авч явахыг хүслээ. Тэрээр гаалийн хүнд үгүй гэж хэлж чадсангүй.

Зааварлагч над дээр ирээд:
-Where do you from? (Чи хаанаас ирсэн бэ?)

-Mongolia. (Монгол)
-Говоришь по Русский? (Оросоор ярьдаг уу?)
-Да. (Тийм)
Зааварлагч автобус руугаа шагайгаад:

-Хүүе манайхаан! Энд ахан дүүгийн Монгол жуулчин явж байна. Бидэнтэй аяллаа үргэлжлүүлнэ гэнэ. Бас оросоор цэвэр ярьдаг юм байна! гэж баяртайгаар хашгирлаа.

Бүгд босож над руу хараад, -Манай автобусанд тавтай морил, энд Монголтой таарна гэдэг ямар сайхан хэрэг вэ… гэж уулга алдаж эхэллээ.

Зааварлагч -За байж бай, би Дюти Фрий (татваргүй барааны дэлгүүр) ороод хэдэн шил юм аваадахъя. Грекийн гаалийнханд бэлэг өгөх ёстой юм гэлээ.
Автобусанд Грект амьдардаг хуучны ЗХУ-ын цагаачид байв. Тэд өндөр өртөгтэй Европын улсад амьдрахын тулд Турк улс явж, наймааны бараа цуглуулдаг болохыг ойлголоо. Буцаж хил дээр ирэх үедээ байцаагч нарт сайхан сэтгэл үлдээх гэж энэ бэлгийг өгдөг болохыг мэдлээ.

Энд бас Монголтой төстэй зүйлс байх юм аа. Хүмүүний шинж нь угаасаа ийм юм болов уу? Талархлаа илэрхийлж бэлэг өгдөг. Бэлэг өгсөн хүнд найрсаг ханддаг.

Хилийн байцаалтыг өнгөрөөд бүгд автобусандаа сууж, надаас Монгол дахь нөхцөл байдлын талаар асууж эхлэв.

-Сүүлийн үед Монголын мэдээ сонсогдохгүй болсон, та нар сайн сууж байгаа юу?

-Террорист бөмбөг дэлбэлэхгүй байгаа болохоор олон улсын мэдээлэлд өртөхгүй байгаа байх. ОХУ шиг ардчилал гэж жаахан замбараагүй болсон, ойрын үед сайн тал руу өөрчлөгдөнө байх гэлээ.

Грекийн хил Туркийн хил хооронд нилээд зайтай юм байна. Манайхаас Дундад улсын хил хүрдгээс ч хол байж магад.

Туркийн хил дээр бүгд нэвтрэх тамга даруулж, харин миний паспортыг Турк улсын хилийн байцаагч хараад, визгүй зорчдог улсын нэрсийн жагсаалтаас Монгол гэж олсонгүй.
Тэрээр даргаа дуудаж -Бидний энэ дэвтэрт Монгол гэж байхгүй байна. Яах ёстой вэ? гээ асууж байгаа бололтой байв.

Намайг даргын өрөө рүү дагуулж, албан байгуулга дотор орох үед албан хаагч нар зурагт үзэж, үдийн хоолоо идэж байв.

Цэргийн дүрэмт хувцастай хүн надад анхаарлаа хандуулж хаанаас ирснийг асуулаа.

-Монгол.
-Аан? Чи Монгол юм уу? Бид адил нэг цустай шт! Та нар биднээс гаралтай гэж нэг цагдаа нь мэдэмхийрлээ. Хариулт бэлэн байсан ч би тэдэнтэй маргахыг хүссэнгүй.

Байцаагч цаад өрөөнөөс гарч ирээд Монголчууд заавал Элчин сайдын яамнаас виз авах ёстой юм байна. Турк маш олон оронтой визгүй зорчих журамтай ч танай улс энэ жагсаалтад байхгүй байна гэж эелдэг хэллээ.
-Би энд ирчихсэн юм чинь, түр тамга дараад оруулчих боломжгүй юу?

-Уучлаарай. Ямар ч боломж алга! Буцаж яваад виз аваад ир, бид төвөггүй нэвтрүүлье гэж соёлтой хариуллаа.

Аялал жуулчлал хөгжүүлсэн улсын хилийн байцаагч нь гадаадаар чөлөөтэй ярьж, зочинтойгоо эелдэг сайхан харьцах ёстойг ойлгосон байна.
Автобусан дээрээ иртэл бүгд санаа зовсон хүлээж байв. Буцах шаардлагатайгаа хэлтэл, хүмүүс

-Өө! Бид гуйгаад үзэх үү? Уг нь бидэнтэй явсан бол хөгжилтэй байхсан гэж зарим нэг нь хэллээ.

Монголд битүүн болж буйг мэдсэн юм шиг нэг орос эмэгтэй

-Бүгдээрээ Монгол дүүдээ бяцхан бэлэг барья! Хол замд идэх хоол цуглуулъя гэж уриалтал, хүн бүр бялуу, чанасан тахианы мах, салат, ногоо, ундааг уутанд хийгээд надад өглөө. Хэдэн хоног идэх хоол хүнстэй болох нь энэ.

Би бүгдэд нь баярлалаа гэж оросоор хэлээд, ууттай “ресторанаа” бариад хилийн шалган дээр үлдэв.

Монгол, Оросууд ахан дүүс гэдгийг энэ эгэл жирийн хүмүүс санаандгүй баталлаа.

Аяллын үед Зөвлөлтийн (16 улсын холбоо) ахмад үеийнхэнтэй таарах бүрд намайг Монгол гэж сонсоод их  сайхан ханддаг. Монгол савхин куртка, нэхий пальто, тарваганы арьсан малгайг дурсан ярина. Бас элбэг загастай нутаг гэж биширнэ.

Турк улс дахь Монгол өртөө, манай Элчин сайдын яам дээрээ очиж, цагаан сарын битүүнийг тэмдэглэх төлөвлөгөө минь автобусны гэрлийн хамт харанхуйд замхарч одлоо.

Шалган нэвтрүүлэхийн машины зогсоолын гэрлийн дор тортой хоолоо дэлгэж тавиад, амьдралдаа анх удаа цагаан сарыг ганцаараа угтаж буйгаа бодлоо.

Хамгийн сонин битүүний өдрийн тухай номдоо заавал бичнэ ээ.

Европын бүсэд орж ирэхэд унаа тээвэр, буудал, хоол унд нь маш үнэтэй байсан болохоор хүнсэндээ мөнгө хэмнээд ихэвчлэн дэлгүүрээс талх, хямд хиам, улаан лооль авч идэж байв.

Харин битүүний өдөр “нүд алагласан тансаг сайхан” баярын ширээг гадаа засаад, гэрлийн шонг хоймор болгоод суулаа. Гэртээ байхдаа хэр баргийн юм иддэггүй, голж шилдэг байсан залуу одоо ийм жижиг зүйл дээр баярлаж байна. Юмны үнэ цэнийг ойлгож эхэлж байна.

Хоолоо идэж байхдаа Монголчууд маань одоо битүүлээд гоё байгаа байхдаа гэж бодон Цагаан сарын дурсамжаа сэргээлээ.

Миний хамгийн гоё баяр бол Цагаан сар. Учир нь гэвэл энэ өдрүүдэд манай гэрт ах, эгч нар хүүхдүүдийн хамт цуглаж, удаан уулзаагүй гэр бүлүүд ярилцаж, хөөрөлддөг юм.

Дараа нь аав ээж маань бүх дүү, ач нараа дагуулаад ахмадууд руу золгохоор явна. Арав хорин хүний бүрэлдхүүнтэй сүрэг цуваад л.

Жилд ганц удаа ч болов ахмадуудаа эргэж, золгохдоо өргөл өгдөг нь бас их чухал соёл гэж санагддаг.

Ажил хийж цалин авах боломжгүй ахмадынхаа эрүүл мэнд, аж амьдралд нь зориулах хөрөнгийг залуу үе нь жилд нэг удаа ч болов цуглуулж байгаа зөв уламжлал.

Улаанбаатар хотын гудмаар үндэсний хувцасаа өмссөн хүмүүс гэр бүлээрээ сүрэг болон явааг харах бас гоё.

Монгол хоол идээгүй, халуун шөл хөлсөө гарган уугаагүй удсан болохоор өртөөн дээрээ хүрээд, цагаан сарын бууз, гурилтай шөлийг гэдсээ дүүртэл зооглон доо гэж бодон Зөвлөлтийн хоолны соёлоор битүүнээ тэмдэглэлээ. Багадаа нэгээс тав дугаар ангийн хооронд идэж өссөн хоол хүнс болохоор дассан бас амттай байв.

Өмнөх гомдлоо уучилж, шинэ сайныг дуудаж, муу бүхнийг цээрлэуж, сайн бүхнийг бэлэгддэг цагаан сарын тухай бодож шөнийн оддын дор нилээд удаан суулаа.

Цагаан сарыг Европ Дундад Азийн хил дээр…

Horaayy..there are 10 comment(s) for me so far ;)

#1

Amai chamaig ayn zamiin burhan iveeg! Herev usa-d irvel ehnees n humuusees sain asuugaarai nadaas ch emaileer asuu.

Orgil wrote on 2008/01/25 - 14:38
#2

Za tegeed amjilt husyedee.
Biye bodoj yavaarai.

Enko wrote on 2008/01/25 - 22:13
#3

hi bi bna a. unshhad saihan bla. mash ih zuiliig medej avch bga shuu zaaaaaaaa:-}

haliun wrote on 2008/01/26 - 17:05
#4

Амай! Битүүн хараахан болоогүй байгаа шүү дээ :-) , Anyway, ih l adal yvdaltai yvaan bna da… Amai herhen bi bolson be gesen post deer bi sanal bichsen bga, FYI – nom gargana gej huleej bga shu … Za amjilt!

zaya wrote on 2008/01/30 - 13:13
#5

Amai!!uul n turk.t neg sar vizgui zorchih erhte bolson shuu dee ongolchuud,hervee butsaad viz shaarddag bolchoogu l bol..
bi turkt surdiimaa,hervee helnii yanz buriin berhsheel,tuslaltsaa garval tuslahad belen shuu,unluckily, angliar yaridag hun tsoohondoo turkt..
amjilt husii,hool undaa sn ideed erch huchtei ayan zamaa urgeljluuleeree..

gerel wrote on 2008/02/02 - 23:23
#6

amjilt hvsii unshhad ih goy baaa urid ni yavj baisan gazruud sanagdaal ih goy yumaa

anuka wrote on 2008/02/07 - 22:13
#7

ter 4 zaluu ih aimar yumaa te orosuud ih tusch humuus yumaadaa

odko wrote on 2008/08/25 - 08:08
#8

Odoo Turk ruu visa gui ordog bolson shig sanahiin sayahnaas baihaadaa

NIRUN wrote on 2009/04/20 - 15:44
#9

türk-d hezee ıree ve ug nı vız-guı shuu dee.lal-ıın shashıntaı uls ornoor yvahdaa shonıın tsagaar yvsan-y hereg ogt baıhguı shuu.za aylald chını amjılt husıe.

dorjoo wrote on 2009/05/11 - 08:28
#10

bi gereckt bsan goy oron shuu

sar wrote on 2010/09/17 - 04:42
You can leave a response, or trackback from your own site.

Write Your Comment

Comment Guidelines: Basic XHTML is allowed (a href, strong, em, code). All line breaks and paragraphs will be generated automatically.

You should have a name, right? 
Your email address, I promised I won't tell it to anyone. 
If you have a web site or blog, you can type the URL right here. 
This is where you type your comments. 
Remember my information for the next time I visit.