IMG_3437

2008 оны 01 сарын 22.

№29, Намиби улс, Этоша дархан цаазат газар.

Африк тивийн өмнөд бүсийг ерөнхийд нь туулаад, дархан цаазат газруудынх нь зохион байгуулалт, зэрлэг байгалиа хамгаалсан байдлыг судлаад, жуулчдыг хэрхэн татаж, ямар үйл ажиллагаанууд явуулж буйг тэмдэглэсээр Намиби улсын хойд бүсэд байдаг Этоша гэдэг зэрлэг ан амьтдаар дүүрэн дархан цаазат газар ирлээ.

Том газар нутгийг хашаагаар хашсан, орчин үеийн парк байна. Нэвтрэх төлбөр, хоноглох үнэ бадарчны хувьд хэтэрхий өндөр байгаа ч, тэмдэглэлдээ зориулж материал хайж байгаа тул виза картаараа тооцоогоо хийгээд майхнаа зоох эрх авлаа. Над шиг үүргэвчтэй аялагчид тэр болгон ирдэггүй, ихэвчлэн өөрийн унаатай жуулчид буудалд нь буудаллаж амардаг газар бусад хүмүүсийг бараадахаар шийдлээ. Энэ паркт арслан болон олон төрлийн араатнууд ямар ч хамгаалалт, хил хязгааргүй байдаг тул машинтай аялагчдын хажууд майхнаа зоов.

https://www.facebook.com/pages/%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%B9-%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D0%BD-%D0%A1%D1%83%D1%83%D0%B6-%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%BD%D0%B0-%D1%83%D1%83/268749939872467

nuur

МОНГОЛ БОЛ ХОГИЙН САВ БИШ ШҮҮ !!!
2008 оны 01 сарын 22.
№29, Намиби улс, Этоша дархан цаазат газар.
Африк тивийн өмнөд бүсийг ерөнхийд нь туулаад, дархан цаазат газруудынх нь зохион байгуулалт, зэрлэг байгалиа хамгаалсан байдлыг судлаад, жуулчдыг хэрхэн татаж, ямар үйл ажиллагаанууд явуулж буйг тэмдэглэсээр Намиби улсын хойд бүсэд байдаг Этоша гэдэг зэрлэг ан амьтдаар дүүрэн дархан цаазат газар ирлээ.
Том газар нутгийг хашаагаар хашсан, орчин үеийн парк байна. Нэвтрэх төлбөр, хоноглох үнэ бадарчны хувьд хэтэрхий өндөр байгаа ч, тэмдэглэлдээ зориулж материал хайж байгаа тул виза картаараа тооцоогоо хийгээд майхнаа зоох эрх авлаа. Над шиг үүргэвчтэй аялагчид тэр болгон ирдэггүй, ихэвчлэн өөрийн унаатай жуулчид буудалд нь буудаллаж амардаг газар бусад хүмүүсийг бараадахаар шийдлээ. Энэ паркт арслан болон олон төрлийн араатнууд ямар ч хамгаалалт, хил хязгааргүй байдаг тул машинтай аялагчдын хажууд майхнаа зоов.
“Camel Trophy” гэдэг бичигтэй машин миний хувьд их дотно байдаг юм. Дэлхий ертөнцөөс 300 гаруй жил хашигдсан улсад төрсөн надад дэлхийн улс орнуудын тухай ярьж өгч, ийш тийш дагуулан авч явах хүн байхгүй байсан тул соц үед сайн харилцаатай байсан цөөхөн хэдхэн улсын тухай аав, ээж, ах эгч нараасаа сонсож, бусад улс орнуудын талаар тун ховорхон мэдээлэл авч байсан юм.
1997 онд дунд сургуулиа төгсөх гэж байх хаврын өдрүүдэд “Camel Trophy” аяллын тухай мэдээнүүд телевизээс салахгүй байв. “Camel” гэдэг шар хайрцагтай тамхи худалдаанд байсан үед энэ машинууд тамхи сурталчилж байгаа юм болов уу гэж бодож байлаа. Олон улс орны машины цуваа 5 сарын үед Улаанбаатарт ирэхэд ЖИЙП-ний тэмцээн гэдгийг мэдсэн юм.
Land Rover гэх бүрэн тоноглосон олон тооны, содон шар өнгийн машинууд хуучин машинтай Улаанбаатарын хаа сайгүй харагдах болж, ганц хоёрхон телевиз, цөөн хэдэн радиотой Улаанбаатарын иргэдийн ярианы гол сэдэв нь болж байлаа.
Нэг дор ийм олон үндэстний жуулчдыг харах сонин байсан бөгөөд энэ ралли Монголоор дайрч өнгөрсний дараа Монгол гэдэг нэр дэлхий дахинаа цуурайтах мэт санагдаж байв.
“Монгол улс дахиад ийм төрлийн арга хэмжээг нутагтаа хүлээн авахаас татгалзах хэрэгтэй, хориглосон хууль гаргавал таарна. Эдгээр машинууд явсан газраар байгаль дэлхий ихэд сүйрч, монголчуудын ариун шүтээн болох газар дэлхий хилэгнэнэ” гэж зарим хүмүүс сөрөг байр сууриа илэрхийлж байв.
Байгалийн баялаг нь ард түмэн, улсын өмч байсан сүүлийн жил. 1997 онд байгалийн баялгийг хувь хүн эзэмших сонин хуулийг богино хугацаанд баталсны дараа Монгол улсын газар нутаг тэр чигээрээ хонхор гүдгэр, усгүй, тоосонцортой болно гэж иргэд нь төсөөлж ч чадахааргүй байсан жил билээ.
Дөнгөж 18 настай миний хувьд эдгээр машинуудын хажууд зогсож харах үнэхээр сайхан байсан бөгөөд, хэзээ нэгэн цагт ийм машинаар ганц өдөр ч болов аялж үзэх юмсан гэсэн мөрөөдөл тээснээс хойш 10 гаруй жил өнгөрсний дараа Африк тивийн нэгэн газар, аяллын зориулалттай Camel Trophy-гийн машинтай таарсандаа баяртай байв.
Майхнаа зоогоод, машины эзэдтэй танилцаж, яриа өдөж, өөрийгөө Монголоос яваа, дэлхийг газраар тойрох бодолтой байна гэхэд энэ хол яваа Монгол залууг тэр хоёр хараад гайхаж, бас баярлав. “Монгол оо? Ямар сонин юм бэ? Бид хоёр танай улсад аялж байсан юм. Хуушуур гэж хоол үнэхээр гоё” гэж бидний яриа маш дотно болов. -“Энэ Camel Trophy-гийн машин надад маш дотно санагддаг юм. Гадаад улс орноор ингэж аялаагүй байхдаа энэ машинуудыг, аялж буй хүмүүсийг нь хараад ингэж нэг аялах юмсан гэж мөрөөдөж байж билээ.” -“Тийм тийм, энэ машинууд танайд бас аялж байсан, тусгай тоноглогдсон загварууд. -“Машины чинь тусгай тоноглолыг үзэж болох уу?” -“Мэдээж” гээд мотор, доторх кабин, арын хэсгийг бас сонирхууллаа. Аялахад хэрэгцээтэй бүх зүйл байсан бөгөөд хэзээ нэгэн цагт өөрийн ийм унаатай болж, аялж үзнэ гэж бодлоо.
“Та хоёр хэзээ Монголд аялсан юм?” гэж асуухад “Бид хоёр Монгол Ралли-д оролцож байхдаа танай улсаар зочилсон юм. Чи Монгол Ралли гэж мэдэх үү?” “Эх орондоо байхдаа хальт сонсож байсан, гэхдээ нэг их сайн мэдэхгүй ээ”. “2004 оноос зохиогдож байгаа Монгол Ралли арга хэмжээ нь адал явдалд дуртай хүмүүст зориулсан бөгөөд 0-1000 орчим фунтийн ханштай хуучин машин худалдаж аваад түүгээрээ Лондонгоос Улаанбаатар хүртэл адал явдалтайгаар явахад зорилго нь оршдог юм. Оролцогч болгон машин бүрийн 500 фунт, тэгээд хүмүүнлэгийн хандив 1000 фунтийг тушаах ёстой юм. Дээрээс нь аяллын үед амь насаа алдаж бэртэж гэмтэх юм бол арга хэмжээг зохион байгуулагчид хариуцлага хүлээхгүй гэсэн гэрээнд гарын үсэг зурна. Би Лондонгийн зах дээрээс 300 фунтээр машин авч бага зэрэг засаад Улаанбаатар хүрэхээр аялалд оролцсон юм. Арай гэж хүрсэн, арга хэмжээ зохион байгуулагчид машиныг хандив нэрийн дор үлдээх тохиролцоо танай улстай хийсэн байсан. Зүгээр орхих, аль эсвэл зарах гэхээр хуучин машиныг нэвтрүүлэх татвар өндөр гэсэн. Монгол Ралли-г зохион байгуулагч нар бүх машинаа дуудлага худалдаагаар иргэдэд борлуулаад, ашгийг нь Монгол улсад хандивлаж байна гэх нэрээр татвараас зайлсхийж, буцаж тэр машинуудыг авч явах хүнд ажлаас биднийг салгасан юм” гэж надад хэнэг ч үгүй ярилаа.
Тэр залуугийн хэлсэн зүйл надад нэгийг бодогдуулсан юм. Мэдээж адал явдалд дуртай олон залуус уг арга хэмжээг таашаан дэмжиж, оролцож байгаа байх. Харин Азидаа хамгийн ядуугийн нэг бөгөөд хамгийн сайхан байгальтай улсад аяллаа дуусгаж байгаа нь санаандгүй хэрэг биш юм байжээ.
Өнөөдөр Монгол Ралли-гийн тухай бодит мэдээллийг сонсоод “Монгол бол хогийн сав биш шүү” гэж тус арга хэмжээг зохион байгуулагчдад хэлмээр санагдлаа. Монгол улсад хууль цааз байдаг шүү дээ! Тэр нь хүн бүрт тэгш үйлчлэх ёстой. Хуучин машин гэдэг бол байгаль орчинг бохирдуулахаас гадна эвдрэл хэмхрэл их гардаг тул эзэмшигчийг нь санхүүгийн бэрхшээлд оруулж, замын хөдөлгөөнд саад болж, бусад иргэдийн ажил амьдрал, сэтгэл санаанд хохирол учруулдаг билээ.
Үнэхээр Монгол Ралли гэдэг нь нийгмийн арга хэмжээ мөн үү? Монголчуудын амьдралд тус болоод байна уу? Монгол улсыг сурталчлаад байна уу? Хуучин машины хогийн сав гэж таниулаад байгаа юм биш биз? Энэ талаас нь бид бас л бодох ёстой юм.
Социализм задрахаас өмнө Японд хуучин машины хогийн асуудал хурцаар тавигдах болсон ажээ. Жижиг газар нутагтай улсад тэдгээр хогоо шамшийлгаад хогийн цэг дээр өрж хадгалдаг байсан гэсэн. Харин соц систем задарч тэрхүү хогийг нь худалдан авах улсууд бий болсноор Япон улс техникийн хог, байгаль орчны асуудлаа шийдэж чадсан ажээ.
Баян тансаг улсын иргэд чөлөөт цагаа өнгөрөөх аргаа олж, адал явдалтайгаар цагаа сайхан өнгөрөөж, хог дээр хаягдах машинуудаа гадагшаа гаргаж байгаа арга нь энэ биш биз?
Хүн амьдралдаа ганц ч болов адал явдалтай учрахыг хүсдэг билээ. Нүүдлийн түүх соёлын залгамж болох Монгол улсыг сонгож аялж буйг би гүнээ дэмжиж байгаа ч, тэр хогийг эх нутагт минь хаяад явж буйг хүлээн зөвшөөрөх үнэхээр хэцүү байна. Төрийн болон төрийн бус байгууллагуудад хандив өгч байгаа нь сайн боловч гудамжаар багтахгүй шахам явах машинууд дээр дахин олон зуун хог жил бүр нэмж байгааг шүүмжилмээр байна.
Монгол улсын хууль тогтоомжийг даган машиныхаа татвараа төлж, жинхэнэ утгаараа хөрөнгө оруулбал болохгүй гэж үү? Хандивлаж байна гэх нэрээр хогоо үлдээж буй ажил нь зогсох гээд байна уу? гэж уг арга хэмжээг зохион байгуулагчдаас асуумаар боллоо. Нийгмийн эмзэг давхаргад тусалж буй нэрийдлээр хүн бүрт үйлчлэх ёстой хууль тогтоомжид цоорхой гаргаж, зөрчиж байгаад үнэхээр дургүй хүрмээр санагдлаа.
Энэ хогийг заавал үлдээх хэрэг байна уу?
Жил бүр зохиогддог энэ арга хэмжээний дараа Монголд хичнээн хог орж ирсэн тухай хэн ч мэдэхгүй. Нэг удаагийн арга хэмжээнд л гэхэд мянга гаруй хүн оролцдог гэж дуулсан. Харин юм үзээгүй, үнэгүй л бол улс эх орны эрх ашиг, байгаль дэлхий, нийгмийн хямралыг огт бодолгүй гарын үсэг зурж байдаг албан тушаалтнууд нэгийг бодох цаг болжээ.
Энэ асуудлыг манай хэвлэл мэдээлэл хүлээн авч “Яагаад олон мянган төмрийн хог бидний амьдрах орчин, байгалийг минь сүйтгэсэн хэрнээ татвар төлөхгүй, хэсэг жуулчдыг баясгаад, биднийг хохироогоод байна аа?” гэдгийг албаны хүмүүсээс асуугаасай гэж бодож байна.
Монгол бол хогийн сав биш шүү!
Миний эх орон байгалийн унаган төрхөө хадгалсан ертөнцийн ховорхон нутаг хэвээрээ байгаасай гэж би хүсэж байна.
Би Монгол Ралли гэх адал явдалт арга хэмжээг эсэргүүцэж байгаа юм биш. Харин хуулийн цоорхойг овжин ашиглаж, өөрийн нутагтаа байсан төмрийн хогоор сайхан аялж, улмаар онгон байгальтай гэх Монгол нутагт минь хаяад явж байгааг эсэргүүцэж байгаа юм.
Оросын Холбооны Улс, Казакстан, Дундад Улсууд ийм тэнэглэлийг хүлээн зөвшөөрөөгүй тул ийнхүү “Сайхан Монгол нутгийг сурталчилж, хандив өргөж байна!” гэж хошхируулаад, хэрэглэсэн хогоо хаяад явж байна даа.
Ингэж болно гэж үү монголчуудаа?
Зургуудыг http://mongolrally.theadventurists.com/-аас авав.

“Camel Trophy” гэдэг бичигтэй машин миний хувьд их дотно байдаг юм. Дэлхий ертөнцөөс 300 гаруй жил хашигдсан улсад төрсөн надад дэлхийн улс орнуудын тухай ярьж өгч, ийш тийш дагуулан авч явах хүн байхгүй байсан тул соц үед сайн харилцаатай байсан цөөхөн хэдхэн улсын тухай аав, ээж, ах эгч нараасаа сонсож, бусад улс орнуудын талаар тун ховорхон мэдээлэл авч байсан юм.

1997 онд дунд сургуулиа төгсөх гэж байх хаврын өдрүүдэд “Camel Trophy” аяллын тухай мэдээнүүд телевизээс салахгүй байв. “Camel” гэдэг шар хайрцагтай тамхи худалдаанд байсан үед энэ машинууд тамхи сурталчилж байгаа юм болов уу гэж бодож байлаа. Олон улс орны машины цуваа 5 сарын үед Улаанбаатарт ирэхэд ЖИЙП-ний тэмцээн гэдгийг мэдсэн юм.

Land Rover гэх бүрэн тоноглосон олон тооны, содон шар өнгийн машинууд хуучин машинтай Улаанбаатарын хаа сайгүй харагдах болж, ганц хоёрхон телевиз, цөөн хэдэн радиотой Улаанбаатарын иргэдийн ярианы гол сэдэв нь болж байлаа.

Нэг дор ийм олон үндэстний жуулчдыг харах сонин байсан бөгөөд энэ ралли Монголоор дайрч өнгөрсний дараа Монгол гэдэг нэр дэлхий дахинаа цуурайтах мэт санагдаж байв.

“Монгол улс дахиад ийм төрлийн арга хэмжээг нутагтаа хүлээн авахаас татгалзах хэрэгтэй, хориглосон хууль гаргавал таарна. Эдгээр машинууд явсан газраар байгаль дэлхий ихэд сүйрч, монголчуудын ариун шүтээн болох газар дэлхий хилэгнэнэ” гэж зарим хүмүүс сөрөг байр сууриа илэрхийлж байв.

Байгалийн баялаг нь ард түмэн, улсын өмч байсан сүүлийн жил. 1997 онд байгалийн баялгийг хувь хүн эзэмших сонин хуулийг богино хугацаанд баталсны дараа Монгол улсын газар нутаг тэр чигээрээ хонхор гүдгэр, усгүй, тоосонцортой болно гэж иргэд нь төсөөлж ч чадахааргүй байсан жил билээ.

Дөнгөж 18 настай миний хувьд эдгээр машинуудын хажууд зогсож харах үнэхээр сайхан байсан бөгөөд, хэзээ нэгэн цагт ийм машинаар ганц өдөр ч болов аялж үзэх юмсан гэсэн мөрөөдөл тээснээс хойш 10 гаруй жил өнгөрсний дараа Африк тивийн нэгэн газар, аяллын зориулалттай Camel Trophy-гийн машинтай таарсандаа баяртай байв.

IMG_3482

Майхнаа зоогоод, машины эзэдтэй танилцаж, яриа өдөж, өөрийгөө Монголоос яваа, дэлхийг газраар тойрох бодолтой байна гэхэд энэ хол яваа Монгол залууг тэр хоёр хараад гайхаж, бас баярлав. “Монгол оо? Ямар сонин юм бэ? Бид хоёр танай улсад аялж байсан юм. Хуушуур гэж хоол үнэхээр гоё” гэж бидний яриа маш дотно болов. -“Энэ Camel Trophy-гийн машин надад маш дотно санагддаг юм. Гадаад улс орноор ингэж аялаагүй байхдаа энэ машинуудыг, аялж буй хүмүүсийг нь хараад ингэж нэг аялах юмсан гэж мөрөөдөж байж билээ.” -“Тийм тийм, энэ машинууд танайд бас аялж байсан, тусгай тоноглогдсон загварууд. -“Машины чинь тусгай тоноглолыг үзэж болох уу?” -“Мэдээж” гээд мотор, доторх кабин, арын хэсгийг бас сонирхууллаа. Аялахад хэрэгцээтэй бүх зүйл байсан бөгөөд хэзээ нэгэн цагт өөрийн ийм унаатай болж, аялж үзнэ гэж бодлоо.

“Та хоёр хэзээ Монголд аялсан юм?” гэж асуухад “Бид хоёр Монгол Ралли-д оролцож байхдаа танай улсаар зочилсон юм. Чи Монгол Ралли гэж мэдэх үү?” “Эх орондоо байхдаа хальт сонсож байсан, гэхдээ нэг их сайн мэдэхгүй ээ”. “2004 оноос зохиогдож байгаа Монгол Ралли арга хэмжээ нь адал явдалд дуртай хүмүүст зориулсан бөгөөд 0-1000 орчим фунтийн ханштай хуучин машин худалдаж аваад түүгээрээ Лондонгоос Улаанбаатар хүртэл адал явдалтайгаар явахад зорилго нь оршдог юм. Оролцогч болгон машин бүрийн 500 фунт, тэгээд хүмүүнлэгийн хандив 1000 фунтийг тушаах ёстой юм. Дээрээс нь аяллын үед амь насаа алдаж бэртэж гэмтэх юм бол арга хэмжээг зохион байгуулагчид хариуцлага хүлээхгүй гэсэн гэрээнд гарын үсэг зурна. Би Лондонгийн зах дээрээс 300 фунтээр машин авч бага зэрэг засаад Улаанбаатар хүрэхээр аялалд оролцсон юм. Арай гэж хүрсэн, арга хэмжээ зохион байгуулагчид машиныг хандив нэрийн дор үлдээх тохиролцоо танай улстай хийсэн байсан. Зүгээр орхих, аль эсвэл зарах гэхээр хуучин машиныг нэвтрүүлэх татвар өндөр гэсэн. Монгол Ралли-г зохион байгуулагч нар бүх машинаа дуудлага худалдаагаар иргэдэд борлуулаад, ашгийг нь Монгол улсад хандивлаж байна гэх нэрээр татвараас зайлсхийж, буцаж тэр машинуудыг авч явах хүнд ажлаас биднийг салгасан юм” гэж надад хэнэг ч үгүй ярилаа.

IMG_3435

Тэр залуугийн хэлсэн зүйл надад нэгийг бодогдуулсан юм. Мэдээж адал явдалд дуртай олон залуус уг арга хэмжээг таашаан дэмжиж, оролцож байгаа байх. Харин Азидаа хамгийн ядуугийн нэг бөгөөд хамгийн сайхан байгальтай улсад аяллаа дуусгаж байгаа нь санаандгүй хэрэг биш юм байжээ.

Өнөөдөр Монгол Ралли-гийн тухай бодит мэдээллийг сонсоод “Монгол бол хогийн сав биш шүү” гэж тус арга хэмжээг зохион байгуулагчдад хэлмээр санагдлаа. Монгол улсад хууль цааз байдаг шүү дээ! Тэр нь хүн бүрт тэгш үйлчлэх ёстой. Хуучин машин гэдэг бол байгаль орчинг бохирдуулахаас гадна эвдрэл хэмхрэл их гардаг тул эзэмшигчийг нь санхүүгийн бэрхшээлд оруулж, замын хөдөлгөөнд саад болж, бусад иргэдийн ажил амьдрал, сэтгэл санаанд хохирол учруулдаг билээ.

Үнэхээр Монгол Ралли гэдэг нь нийгмийн арга хэмжээ мөн үү? Монголчуудын амьдралд тус болоод байна уу? Монгол улсыг сурталчлаад байна уу? Хуучин машины хогийн сав гэж таниулаад байгаа юм биш биз? Энэ талаас нь бид бас л бодох ёстой юм.

3726_X500Y375

Социализм задрахаас өмнө Японд хуучин машины хогийн асуудал хурцаар тавигдах болсон ажээ. Жижиг газар нутагтай улсад тэдгээр хогоо шамшийлгаад хогийн цэг дээр өрж хадгалдаг байсан гэсэн. Харин соц систем задарч тэрхүү хогийг нь худалдан авах улсууд бий болсноор Япон улс техникийн хог, байгаль орчны асуудлаа шийдэж чадсан ажээ.

Баян тансаг улсын иргэд чөлөөт цагаа өнгөрөөх аргаа олж, адал явдалтайгаар цагаа сайхан өнгөрөөж, хог дээр хаягдах машинуудаа гадагшаа гаргаж байгаа арга нь энэ биш биз?

3727_X500Y375

Хүн амьдралдаа ганц ч болов адал явдалтай учрахыг хүсдэг билээ. Нүүдлийн түүх соёлын залгамж болох Монгол улсыг сонгож аялж буйг би гүнээ дэмжиж байгаа ч, тэр хогийг эх нутагт минь хаяад явж буйг хүлээн зөвшөөрөх үнэхээр хэцүү байна. Төрийн болон төрийн бус байгууллагуудад хандив өгч байгаа нь сайн боловч гудамжаар багтахгүй шахам явах машинууд дээр дахин олон зуун хог жил бүр нэмж байгааг шүүмжилмээр байна.

279_X500Y375

Монгол улсын хууль тогтоомжийг даган машиныхаа татвараа төлж, жинхэнэ утгаараа хөрөнгө оруулбал болохгүй гэж үү? Хандивлаж байна гэх нэрээр хогоо үлдээж буй ажил нь зогсох гээд байна уу? гэж уг арга хэмжээг зохион байгуулагчдаас асуумаар боллоо. Нийгмийн эмзэг давхаргад тусалж буй нэрийдлээр хүн бүрт үйлчлэх ёстой хууль тогтоомжид цоорхой гаргаж, зөрчиж байгаад үнэхээр дургүй хүрмээр санагдлаа.

11092_X500Y375

Энэ хогийг заавал үлдээх хэрэг байна уу?

Жил бүр зохиогддог энэ арга хэмжээний дараа Монголд хичнээн хог орж ирсэн тухай хэн ч мэдэхгүй. Нэг удаагийн арга хэмжээнд л гэхэд мянга гаруй хүн оролцдог гэж дуулсан. Харин юм үзээгүй, үнэгүй л бол улс эх орны эрх ашиг, байгаль дэлхий, нийгмийн хямралыг огт бодолгүй гарын үсэг зурж байдаг албан тушаалтнууд нэгийг бодох цаг болжээ.

271_X500Y375

Энэ асуудлыг манай хэвлэл мэдээлэл хүлээн авч “Яагаад олон мянган төмрийн хог бидний амьдрах орчин, байгалийг минь сүйтгэсэн хэрнээ татвар төлөхгүй, хэсэг жуулчдыг баясгаад, биднийг хохироогоод байна аа?” гэдгийг албаны хүмүүсээс асуугаасай гэж бодож байна.

3730_X500Y375

Монгол бол хогийн сав биш шүү!

Миний эх орон байгалийн унаган төрхөө хадгалсан ертөнцийн ховорхон нутаг хэвээрээ байгаасай гэж би хүсэж байна.

Би Монгол Ралли гэх адал явдалт арга хэмжээг эсэргүүцэж байгаа юм биш. Харин хуулийн цоорхойг овжин ашиглаж, өөрийн нутагтаа байсан төмрийн хогоор сайхан аялж, улмаар онгон байгальтай гэх Монгол нутагт минь хаяад явж байгааг эсэргүүцэж байгаа юм.

Оросын Холбооны Улс, Казакстан, Дундад Улсууд ийм тэнэглэлийг хүлээн зөвшөөрөөгүй тул ийнхүү “Сайхан Монгол нутгийг сурталчилж, хандив өргөж байна!” гэж хошхируулаад, хэрэглэсэн хогоо хаяад явж байна даа.

Ингэж болно гэж үү монголчуудаа?

Зургуудыг http://mongolrally.theadventurists.com/-аас авав.

Horaayy..there are 45 comment(s) for me so far ;)

#1

harin tiim ee…odoogiin mongol zaluuchuudad gadnii yum geheer l saihan, gadaad hun geheer l uguumur setgeltei baidag meteer oilgodog setgelgeenii gajigiig n uurchluh heregtei baina daa Amai min…mongol nertei ch setgelgeenii chig barimjaa n gadnii eldev heregtei hereggui hog novsh shig medeelel dund tuurchihsun tsoo shine ue aisui….

art wrote on 2010/07/15 - 03:21
#2

ene Amai aashtai murtuluu uhaantai zaluu shuu uul n…

busgui wrote on 2010/07/15 - 04:12
#3

USA-D GEHED OVOR IHTEI HOG HAYHAD MUNGU TULNU GEED BODDOOO.TIIM BOLHOOR EVDERSEN ZASAAD AVCH BOLHOOR ALI ESVEL AJILDAGCH HEREGGGUI BOLSON ZUILEE ZUGEER FREE GEJ BICHEED TAVICHIHDAG.MUNGU TULUHGU BAS TSAG ZAV GARGAHGU UURT AMAR.HOG HAYGDAL UUNIIG BOLOVSRUULAH ,TSEVERLEH ASUUDAL N DELHIIN BAS 1 TULGAMDSAN ASUUDAL BOLOOD BAIGAA SHUUDEE…..MONGOL HOGIIN SAV BISH

yg tiim wrote on 2010/07/15 - 04:15
#4

manai mongol uls yum buhenii suuld ybax yumaa.buh zuil bolood ongorosn tsagt neg ooo balarsan yum gej uulag alddag art tumen de.

erka23 wrote on 2010/07/15 - 05:31
#5

Without them the Mongol Rally would not happen, but this does mean we have to play by their rules.

gedeg chin mongoliin zasiin gazar, gaaliinhnii durmeer toglono gesen ug gej bgaam bishuu.
This doesn’t mean gej unshsan bololtoi

Reader wrote on 2010/07/15 - 10:39
#6

naad hogiig ni bugdiig ni unegui avaad uragshaa tomriin hayagdal gej gargaach tged neg heden togrog hiideg mongol bhguim bh daa

empire wrote on 2010/07/15 - 10:47
#7

READER-t : Tiim bain minii aldaa baij, gehdee busad talaar sanlyg mini huleej avch baigaa gej naidaj bain. Amai

amai wrote on 2010/07/15 - 21:29
#8

Mongol ulsruu huuchin mashin zarah zoriuultaar nevtruulhed yamar unetei baidag ve? jil jilees hamaarch.

amai wrote on 2010/07/15 - 22:01
#9

Naad aylal chin zugeer l mongoliig muu talaas n haruulah gej hicheesen l bnleeshdee . Mongold irenguutee baahan unchin huuhduuded beleg ugjuud yvaad ugsunshd. europchuudaa gj

www.xoshin-toli.tk wrote on 2010/07/16 - 05:46
#10

Bi uul n sonirhood interneteer uzsen yum ldaa. Tegsen chin uul n ih hugjiltei yvj bsnaa hamgiin suuld n zugeer l mongolchuud gej zolbin huuhduudee haytsan archaagui zamaa zasaj chadahgui ard tumen gej haruulhiig zorisiim shig bnlee

www.xoshin-toli.tk wrote on 2010/07/16 - 05:48
#11

Тун зөв санаа хөндсөн байна.
Манай холбогдох албаныхан анхаараасай. Үгүй ядаж өөрсдийгөө ингэж тэнэг мангараар дуудуулахаас ичээсэй билээ дээ.
Бид одоогоор муухан амьдарч байж болно, бидэнд хийж амжаагүй зүйл байж болно, хийх аргаа олоогүй байгаа учраас ч ингэж амьдарч байж болох юм. Гэхдээ болгож бүтээхийн тулд зүгээр л зөв бодоод, шуудхан шийдээд явчихмаар байх юм. Дэмий л ингээд шийдчихвэл төчнөөн хүн хоолгүй, амьдралгүй болно гэж шоудах, тэрэнд нь болоод нийтийн эрх ашиг, нийтлэг дүрэм журамыг уландаа гишгэцгээх юм. Болно, болохгүй гээд түс тасхан шийдээд явчуул 1.болгож бүтээгээд сайхан яваа улсуудын жишээ олон байна, 2.тэртэй тэргүй баян хоосны ялгаа ихэсч, хаашдаа хаягдчихаад байгаа хүмүүст эртхэн зөв голдирлоороо аьдрах боломжийг олгомоор байна.
Яг үнэндээ бол ядарсан юм гэж мянга хайрлаж халамжлаад, эргүүлж социалист нийгэм байгуулахгүйтэй л адилхан, ядаж ийм тэнэг, зэрлэг, бүдээлэг биш ЗӨВ КАПИАЛИЗМ байгуулъя л даа

Migo wrote on 2010/07/16 - 06:25
#12

mongolru mashin oruulahad gaaliin tatvar yamar bdag ve gej asuuj bh shig bn.gadaadad bdag hamaatan maani asuugad ug geheer n bi duurgiinhe tatvarin gazar ochij asusan ym. tsilindrin hemjee bolon uildverlesen hugatsaanas hamaarch tatvar hariltsan adilgui.
1)1500sm kub /tsilindriin hemjee/ ba doosh bol 0-3 jil/uildverlesnees hoish/ bol gaaliin tatvar-$500;
4-9 jil bol $1000; 10 ba tuunees deesh jil bolson bol $2000
2)1501-2500tsilindrin bagtaamjtai 0-3 jil-1$1500; 4-9jil-$2000;10 ba deesh jil-$3000
3)2500tsilindres deesh hemjeetei bol 0-3jil $2000, 4-9jil-$2500, 10-s deesh jil $4000 tatvar tulj baij oruulj ireh ym bn daa.endees harahad mashin motorin bagtaamj baga uildverlesnes hoish udaagui shine baih tusmaa onogdoh tatvar baga bnaa gej oilgogdoj bn.uuruur helbel manai ulsad huuchin muu mashin oruulj ireed baigali orchind surug nuluu uzuuled bh ym bol tatvar chin nemegdene shuu gedgiig haruulad bh shig.
temdeglesen bichgee haychaagui baij.iluu todorhoi medehig husvel http://www.mta.mn ru orj uzeerei.site n mun bhaa.lavlah n 1288.hiin tulsheer ajildag bol bas uur barag unegui shahuu oruulj irj bailuu yalaa,dotro yalgaa ihtei.
ene aylalinhan tatvara tuluud zarna gevel estoi zanguuni ulger,harvaas yambii mashinudig hen ch undur une tulj avahgui,ashig gargahgui zuvhun tatvar tulsun unende ugchie gesen ch hun avahargui l ym bn.teged yahav beleglelin,handiv baidlar ugchie gesen bololtoi.minii oilgosnoor naad mashinan hognuud tumriin tseg deer heden tug bolood l tushaagdah ym bn.
hervee ene aylalinhan mongol bol yadag ym be ingeed bj bolno gesen baidlaar handaj bga bol muuhai.etssiin etsest hund yaaj handuulah yma bid nar uursdu hiiged bga bhgui yu.huulia garah gartsgui boltol n sain bolgo uur yu helehev.

buya wrote on 2010/07/16 - 10:18
#13

Amaigiin blogoos l neg eruul saruul uhaanaar bichsen yum unshih yum. Mongolyn niigem yagaad bnaa, yum unshihaar l dandaa negative, adguu, agduu, depressing… Gegeetei yum hovor bna.

Hatan wrote on 2010/07/16 - 12:39
#14

hi amai,

bi backpacking, flashpacking aylalaar sudalgaa hiij baigaa yum. uuruus chin sudalgaaniihaa daguu heden asuult asuuh gesen yum yaj holgogdoh ve, thanks

scholar wrote on 2010/07/16 - 23:20
#15

ter hognuud n duudlaga hudaldaagaaraa bas haymdhan gej bodoj bain uu ,,,hudlaa shvv dee gaigvi negniig n deegvvree avaad l mya n vlddeg yum bna lee jinhene hog n….

tedniig anhnaasaa sain mashin unaj ireh shaardlga tavibal ted irj l taraa sh dee ug n ….
chinii sanaag demjij bnaa

Жинчин Монгол wrote on 2010/07/17 - 04:57
#16

сайн байна уу? намайг Батцэцэг гэдэг.би таны үзэл бодол үйл хэргийг дэмждэг.монгол орныг ядуурлаас гаргаж өрх гэр бүлийг үйдвэрлэлтэй болгох маш том нэг санаа байна. зөв бодолтой чадварлаг залуутай хамтарч ажилмаар байна.

battsetseg wrote on 2010/07/17 - 09:58
#17

миний мэйл хаяг hongoroo_can@yahoo.com

battsetseg wrote on 2010/07/17 - 10:01
#18

Mashiniig zugeer zadalj oruulj irsen n ashigtaim bndoo

www.xoshin-toli.tk wrote on 2010/07/17 - 10:33
#19

mongol rally eserguutsej bna
arai ch deeeeeee

ene moongolcuud gadaad geheer uhdegee bolimoor umaa joohon nudee neemeer um shigeeeeeee

bayaraa wrote on 2010/07/17 - 18:00
#20

Эх орныхоо эзэн нь байцгаая. Өөр юу хэлэх билээ?

Frank wrote on 2010/07/18 - 10:37
#21

Монголчууд байгалиа сүйтгэсээр, хотоо бохирдуулсаар бараг нэг зуун жил болж байна.Саяхан би хэсэг нөхдийн хамт Бэлхэд очиж шоргоолж хооллоод ирлээ.Шоргоолжний үүрэнд очиж арвайн гурилыг шар тостой багсаруулж шоргоолжийг хооллох нь буддист хүний нэг гол буяны ажил юм.Олон түмэн шоргоолжинд хандаж “хүний төрлийг авах болтугай”хэмээн ерөөл тавьж шоргоолжийг хооллодог юм. Хоёрхон жилийн өмнө би энэ буяны ажлаар тэнд очиход хичнээн сайхан газар байлаа.Эргэн тойрон битүү цагаан хус ургасан, шоргоолжны үүр олонтой, бясалгал хийхэд нэн тохирсон, амар амгалан газар байсан бол энэ удаа харахад цагаан хус модыг олноор нь огтолж авснаас олон хожуул мод өргөс мэт ёрдойж үлдсэн өрөвдмөөр газар болжээ.Хүмүүсийн нүгэл улам арвижаад байх юм.Ногоон дэлхийг маань хүний шунал,атаархал хоёр устгаж байгаа юм биш үү. Саяхан нийслэл хотод болсон наадмын дараа төв стадионы орчмоос 50 машин хог гарч ачуулжээ.
Хаана монгол хүн олноор цугларна тэнд гамшиг болдог юм.
Монголчууд олноор цуларсан газарт архидалт,зодоон,хулгай хүчирхийлэл байнга гардаг юм.Бохир заваан гэж жигтэйхэн.Ил задгай морь харна, шинэхэн байшингийн хананд элдэв балай үг эрээчнэ.Монгол хүний сэтгэл яагаад ийм бохир, хэнэггүй болсон юм бэ?Жаран жил улаантны дарлал дор зовж ардын мэргэн ёс заншил,ариун шашнаа устгаснаас болж мунхаг сэтгэлтэй болсон юм биш үү.Монгол хүний сэтгэл нь ариусч гэгээртэл дахиад нэг зуун жил хэрэгтэй юм биш үү.Бид л энэхүү жарны харанхуйг гэтэлж хамаг амьтны тусын тулд гэгээрэхгүй юм бол хэн гэгээрэх юм бэ?

D.Sukhbaatar wrote on 2010/07/20 - 01:58
#22

английн хог түүгчид нь арай л тансаг юм бн шүү хаха

seriyoz wrote on 2010/07/21 - 04:08
#23

Амай чамтай санал нэгтэй байна. Гэхдээ энэ Mongol Rally-г эсэргүүцэх хэрэгтэй шүү. Нэмж хэлэхэд Засгийн газар тэдэнтэй татвараас чөлөөлөх гэрээ хийсэн юм гэсэн. Сонин байгаа биз.
Бид нар ялангуяа энэ сайд дарга нар Монголыгоо дандаа ядуу орон гэж бодож сэтгэж явдаг муу зуршлаасаа салах хэрэгтэй. Болгоё гэвэл нөөц бололцоо зөндөө байгаа. Сэтгээч сэтгээч хэхэ яг над шиг

hmm wrote on 2010/07/21 - 12:20
#24

d.sukhbaatartai sanal neg bn.ner n ardin huvisgalin janjin udirdagch damdini sukhbaatartai adilhan nertei ym bn xe xe.
hervee ene aylal hog deer hayah shahsan mashinaa mongold hayh zorilgotoigoor irdeg bol eserguutsej bnaa.zugeer eserguutsie gej heled zogsoh bish bodit ajil hiigdvel oroltsohod belen bn.zaaval muu mashintai irdeg n uchirtai ym bga biz de.manai zasgiin gazar yahlaara tatvaraas chuluuldug ym be,ugui bailgui de.bid nar uursdiiguu danda yaduu buurai gej helehee bolitsgooe oo,hanatlaa sonsloo.amai chi aziin hamgiin yaduu uls gej bichjee.hamgiin yaduu gedgiig yugaar batalgajulj bga ym be?! statistik too barimt medeelel harad tegj bichiv u,esvel huviin bodol uu.azid heden uls bagtah ve,manaihas dor ediin zasagtai uls bga ch ym biluu.
Amai oird yagaad temdeglele bichihgui bn ve 6 honoson bn shu de.shalgasaar bgaad surchij.yu hiij bn ve,ajillad bn u amraad bn u?

buya wrote on 2010/07/21 - 23:51
#25

sain baina uu? Tanii bichlegiig unshilgui udjee. Duduigaa ali hediin avchihsan u? End tendhiin forumiin site uhaad yavahaar oligtoi zuil yarij bgaa n hovor baidag. Bi uuruu sain uhaagui ch bj magadgui l de. Gehdee tanii bichlegiin araasaa daguulj bgaa commentuudiig harahaar yun forum, setgel negdsen humuusiin sanaa zovnison dur shuud haragdaad baih ym. Manai mongolchuud yaduu bish, bas teneg bish hedii ch baigaa orchin n gunigtai, buhimduu bna. Yadaj baihad udirdlaga atgaj bgaa humuus n uuniigee
zasahad dorvitoi hij bui ym alga. Yagaad gevel ter n uursdiih n sandal suudlaa hadgalahad nemertei. Za ter uls tur ch yahav. Tom tom surguuli tugssunuuruu gaihuulsaar garsan humuus biden shig zaluusaas garch baigaag setgehgui bna gj baihgui n todorhoi. Ted eh orniig min bish ehner huuhdee l gej bgaa humuus. Ingeed bi yu heleh gesen be geheer turchid ym hiihgu bgaa ym chin bidnii uyiin ah duu nar shig,and naizuud shig zaluus l ehluuleh heregtei. Harin hiih zuiliig medeej yarih heregtei. Ter ih uilsiin ehlel Amai.mn
deer gyalalzaj baih shig ee. Yag bid nar shig zaluus… Gadaadad bdag mongolchuud eleg negtnuuddee iltgel lekts hurgeh gj bgaa gesn. Teriig uzej yu bolohiig n haraarai. Tand sanaa uguh baih. End comment bichij setgel zovj,
sanaa tavij eh nutagt min ireeduin gegee oirhon bgaag sanuulsan zaluus ch gesen ochooroi, bayarlalaa.

Ganbi wrote on 2010/07/23 - 04:29
#26

zevuun amitad!

kisido wrote on 2010/07/23 - 05:50
#27

zevuun amitad!!! eniig shiideh yumsan!

kisido wrote on 2010/07/23 - 05:52
#28

харамсалтай л юм

leo wrote on 2010/07/23 - 07:33
#29

neree muuhai yum aa

eegii wrote on 2010/07/24 - 03:21
#30

ta vneheer zorigtoi yum aa tani shig hvn howor shvv

eegii wrote on 2010/07/24 - 03:22
#31

amai chi zugeer uu? oird yagaad niitlele bichihe bolichihov.sonirholgui bn u,yamar neg ym boloo yu esvel naiz ohintoi bolchihson ym u , sanaa zovood asuuj bgag oilgooroi!

buya wrote on 2010/07/27 - 00:48
#32

AMAI CHI SHOOO

Cherry wrote on 2010/07/27 - 05:30
#33

Za end humuusiin bichsen yanz buriin sonirholtoi zuils bna. yanz buriin hureegeer setgeh yum. zarim neg ni tiim tiim gej bgaa bolovch tsaanaa yu bh ni oilgomjgui shuu dee. teren dotroos hamgiin shudraga boloh bolomjtoi gants l sanaa harlaa. ter bol AVAAD URAGSHAAGAA TOMRIIN HOG GEJ GARGAH gedeg ni l bidnii hiij chadah zuil bh daa. eniig undserheg uzel gej nerlej boloh yun. Ta humuusiinhaa commenttig unshdag uu unshdag bol neg dohio ogooch.

AnkhbayarG wrote on 2010/08/02 - 03:12
#34

Za end humuusiin bichsen yanz buriin sonirholtoi zuils bna. yanz buriin hureegeer setgeh yum. zarim neg ni tiim tiim gej bgaa bolovch tsaanaa yu bh ni oilgomjgui shuu dee. teren dotroos hamgiin shudraga boloh bolomjtoi gants l sanaa harlaa. ter bol AVAAD URAGSHAAGAA TOMRIIN HOG GEJ GARGAH gedeg ni l bidnii hiij chadah zuil bh daa. eniig undserheg uzel gej nerlej boloh yun. Ta humuusiinhaa commenttig unshdag uu unshdag bol neg dohio ogooch. za amjilt

AnkhbayarG wrote on 2010/08/02 - 03:13
#35

2010 оны 8-р сарын 23-нд болсон үйл явдал: http://www.ulaanbaatar.mn
Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын Захирагч Г.Мөнхбаяр “Монгол Ралли”-гийн захирал Улаанбаатар хот дахь Английн хөрөнгө оруулалтын газрын төлөөлөгч Томс Моргантай уулзлаа.
“Монгол ралли”-д 44 орны 1000 гаруй оролцогч хамрагджээ. Гурван долоо хоногийн өмнө эхэлсэн авто ралли хэдхэн хоногийн дараа Монголд ирэх аж. Раллид оролцсон машинуудыг ирмэгц нь засаж сэлбэн хэрэгтэй газар нь хандивлах юм. Томс Морган хэлэхдээ, “Раллид оролцож байгаа машинууд түргэн тусламжийн, галын гээд тусгай зориулалтынх.
Монголд түргэн тусламжийн машины хэрэгцээ маш их байдаг. Тэгэхээр хэрэгцээтэй газар нь хандивлана” гэлээ.
Машинууд ирэх замдаа эвдэрч гэмтсэн бол монголчуудаар засуулах юм байна. Ингэхдээ амьжиргааны баталгаажих түвшингээс доогуур орлоготой иргэдийг сургалтад хамруулж, тэднээр засвар хийлгэх гэнэ. “Машин засч сэлбэх, сургалт зохион байгуулах ажлыг Бизнес хөгжлийн төвтэй хамтран зохион байгуулаарай. Тусалж дэмжихэд бэлэн байна” хэмээн Нийслэлийн Засаг дарга Г.Мөнхбаяр хэллээ.

mmuchka wrote on 2010/08/25 - 00:15
#36

Бизнес хөгжлийн төвийн захирал гэгдэх НИТХ-ын төлөөлөгч М.Ганбаатар /”Нэгэн удаа Монголд”,”Эсэргүү төлөөлөгч” зэрэг номын зохиогч/ нь дээрх Монгол раллиг зохион байгуулагчдыг Хотын даргатай уулзуулсан ба бүр эвдэрхий машинуудыг нь монгол залуучуудаар засуулахаар хэлэлцэж тохироод сууж байх гэж… Иргэдийн, монголчуудын бас залуучуудын нэрийн өмнөөс гээд л худлаа юм ярьж хөөрч явахаа болимоор юм энэ нэг хийтэй нөхөр.
Залуучууд аа бүгдээрээ эх орныхоо төлөө шударгаар тэмцэхийг уриалж байна.

mmuchka wrote on 2010/08/25 - 00:20
#37

Ene unen shuu.Delhiin dulaaral, tsuljilt mongold ch gesen medregdeed ehelsen ene ued iimerhuu yambii mashinuud CO2-g harin ch neg yalgaruulj muu nuluug ulam ihesgenedee.

Enkhush wrote on 2010/09/04 - 15:20
#38

ulam chinarlag hiihi husii~~~

erhesel wrote on 2010/09/23 - 16:39
#39

eoo zun bolhoor huduuguur iim mashin nil boldiishdee

tegeed teriigee 500myangaar zarj baihiig n hc medeh yum bn

gerelmaa wrote on 2011/02/11 - 11:48
#40

uu araichdee erteed huduu yvj bsn iim heden hogtoi taarch bsiin bn tegeel hayal yvchdiin bishuu ain hehe. MONGOL HOGIIN SAV BISH!!!!

ddd wrote on 2012/07/05 - 19:47
#41

https://docs.google.com/open?id=0B_jfDzzcFzpLVzFoTXgtblM3T1k энд тэдний хийсэн нэгэн гэрээг тавьлаа. Харж үзээрэй.

LG wrote on 2012/07/30 - 00:17
#42

hognoosoo ayj salah mglchuud oorsdoo hog hayad bgaa setgehuig ehelj oorchilmoor bdag. zarimdaa heneg h ugui hog hayaj bga nztaiga muudaltsah enuuhend boloh ue bii.

geegii wrote on 2012/08/06 - 22:25
#43

harin timee mongol buh haygdal buldg tseg bishe bi bol haan ch bhgvi eh orntoi … harin manai ondrlgvvd yu bolgj bnddaa

muter wrote on 2012/09/05 - 19:42
#44

Ene uraldaan geed bga ym ni gadnii gazar shoroo baigaliin baylagiig nudeer harah tuhain ornii baylagiig zumluh gesen dald bodlgo bizee !!! unuudur manaid orj irsen uul uurhain company bolon busad baiguulga uuniig demjideg bailgui dee yu tai ch Amaa daa eh oronch setgelgee chin 1000 100000000000000000 zaluuchuud demjine shuu

mg wrote on 2012/10/06 - 00:15
#45

tanar neg hvnii vgiig burhan met hvleej awhiinmaa. hench gesen mongoldoon hairtai. Alivaa yumnii naadah tsaadhiig harj bai.

muuduu wrote on 2012/12/23 - 18:38
You can leave a response, or trackback from your own site.

Write Your Comment

Comment Guidelines: Basic XHTML is allowed (a href, strong, em, code). All line breaks and paragraphs will be generated automatically.

You should have a name, right? 
Your email address, I promised I won't tell it to anyone. 
If you have a web site or blog, you can type the URL right here. 
This is where you type your comments. 
Remember my information for the next time I visit.