СНУЗ БУЮУ ЗӨВШӨӨРӨГДСӨН “ХАЧИН ТАМХИ”

Snus

2007 оны 10 сарын 10.

Монгол Бадарчин 1-р аян. 4 дахь төр.

Шведийн вант улс, Арбога суурин.

“SNUS” (СНУЗ) гэдэг нь Шведийн тамхины нэг төрөл юм. Түүнийг татдаггүй бөгөөд амандаа хийж шүүсийг нь залгиад никотин гэх татдаг тамхинд байдаг бодисыг уушгаараа бус ходоодоороо шингээдэг ажээ.

Швед, Норвеги, Дани болон дэлхийн зарим улсуудад хуулиар зөвшөөрөгдсөн зүйл. Харин Европын бусад орнууд үүнийг МАБО (Мансууруулах Бодис) гэж үзэн Европын холбоогоор Шведэд хориг тавиулахыг хичээж байгаа юм. Швед улс “Голланд улс өвсний болон зарим химийн төрлийн МАБО-г хуулиараа зөвшөөрөн чөлөөтэй борлуулж, жуулчлал хөгжүүлж байхад бидний уламжлалт соёл хэнд гай болоод байгаа юм?” гэсэн хариу бариад сууж байгаа гэнэ. СНУЗ нь никотин гэх бодисыг өндөр хэмжээгээр агуулсан зүйл юм. Швед улсын тамхины дэлгүүрүүдэд чөлөөтэй борлуулдаг энэ зүйлд их хэмжээний никотин байдаг тул донтох явдал элбэг.

mongol badarchin books

Шведэд ирээд хэд хоночихлоо. Швед найзуудтай покер тоглож, СОГУ-длаа (Согтууруулах Ундаа). Би нилээд их согтсон байсан бөгөөд тоглоомын дундуур найзуудын нэг нь СНУЗ гаргаж ширээн дээр тавиад нэгийг амандаа хийгээд, надаас “СНУЗ амсах уу?” гэж асуухад би татгалзлаа.

DSCN1733

Тэд “Өө чи айгаад байгаа юм уу, энэ зүгээр тамхи” гэх мэтээр намайг өдөж эхлэв.

DSCN1738

Мэдээж юу гэж хориотой, муу зүйлийг Ханнагийн аавынх нь дэргэд хэрэглэх билээ гэж дотроо бодоод нэгийг ёс болгон аваад шүд, уруулын завсраар хийлээ. Дүнсэн тамхийг усанд хийгээд зажилж шүүсийг нь ууж байгаа мэт сэтгэгдэл төрөөд удалгүй дотор маш муухай оргиж, толгой эргээд хүмүүсийн өмнө муухай царайлахгүйн тулд яаралтай жорлон руу гүйв.

Нүдээ арай гэж нээтэл өглөө болсон байлаа. Ам маш их цангасан, толгой өвдсөн байсан бөгөөд яаж орон дээрээ гарч унтсанаа ч санахгүй байв. Найзууд намайг “Тоглоом тоглож байгаад гэнэт босоод жорлон руу гүйсэн, тэгээд 30-аад минутын дараа гарч арай ядан орны 2-р давхарт гараад унтсан шүү!” гэж инээлдлээ. Харин найз Ханна “Чи өчигдөр ёстой эвгүйтсэн, өглөө бусдыг босохоос өмнө би жорлонг цэвэрлэсэн шүү!” гэв.

Нэг грамм ийм уут нь нэг дор 4-5 тамхи татаж байгаатай адил хэмжээний никотинтой, Согу-тай хольсон тул бие эсэргүүцэх үйлчилгээ үзүүлж, мэдсэн бол чамд урьдаас анхааруулж СНУЗ хэрэглүүлдэггүй байж гэж надад санал болгосон найз хэллээ. Бусад нь татаж унатлаа инээлдэж байв. Би “СНУЗ-тай таарсандаа огт харамсахгүй байна. Бадарчлал гэдэг чинь янз бүрийн үндэстний, заримдаа хачин гэхээр соёлыг биеэрээ үзэж, бусдад мэдрэмжээ хүргэх зорилготой ажил байгаа юм” гэж хариуллаа. Харин дотроо: –БИ ХЭЗЭЭ Ч ДАХИАД СНУЗ АМСАХГҮЙ! гэдэг тангараг өргөлөө. Яаж ч байсан жорлонг үдийн хоолоороо будаж орхисноо саналаа, харин яаж 2-р давхрын орон дээр гарч унтсан нь үнэхээр сонин байсан юм.

Хуванцар хайрцагтай, дотроо цайных шиг уутанд 1 граммаар савласан, чийглэг энэхүү тамхийг үүдэн шүд, уруулын завсраар хийгээд шүүсийг нь сордог юм байна. Найрлагадаа тамхи, ус, давс, содын карбонат агуулдаг. Цэвэр МАБО гэж тооцогддоггүй ч өндөр хэмжээний никотин байдаг тул мансууруулах үйлчилгээг хүчтэй үзүүлдэг ажээ.

Европын ихэнх орнууд тэр дундаа Швед, Норвегид утаат тамхийг олон нийтийн газар хэрэглэхийг хориглосноос хойш СНУЗ-ын борлуулалт их өссөн гэнэ. СНУЗ бол зүгээр цэвэр никотин, хүн хэрэглэх үед агаар хордуулдаггүй, бусдад муугаар нөлөөлдөггүй гэж тэд тайлбарладаг юм. СНУЗ хэрэглэх нь тамхи татсанаас хамаагүй бага хортой гэж байгаа ч ходоод болон хоол боловсруулах эрхтэнд яаж нөлөөлдөг нь одоохондоо мэдэхгүй байна. “Дахиад хэзээ ч СНУЗ!”.

DSCN1743

Юм болгоныг хориглох бус зөв тайлбарлаж, сонголт гэдэг зүйлийг өгч байвал хүн өөртөө сайн мууг хэн нэгний хорио, дарамтгүйгээр сонгож хэрэглэж байх болно гэдэгт итгэдэг тул ийнхүү дэлхийн төрөл бүрийн зүйлсийг өөрийн биеэр туршиж монгол хэлээрээ үлдээгээд байгаа юм. Тамхи татдаг хүн өөрөөсөө гадна бусдыг хордуулж, тамхинд оруулах аюултай байдаг бол СНУЗ нь зөвхөн өөрийгөө л хордуулдгаараа нийгэмд аюулгүй санагдсан. Гэхдээ хүн хэрвээ ямар нэг муу зуршлаасаа гармаар байвал өөр муу зуршлыг сонгох нь тийм ч сайн санаа биш юм шүү. Учир нь оюун санаа гэдэг зүйл аль алиныг нь ой тогтоомжид хадгалах тул хэрэг бишидвэл нэг бус, хоёр донтой болох аюул байгаа гэдгийг санах хэрэгтэй болов уу.

Явсан хүнээс үг сонс 2

Published by amai

AMAIzing world...

Join the Conversation

7 Comments

  1. hi chi arai hetruulj baina aa zaluu.ene snus chin chinii tolgoi ergeh yum ogt baidaggui yum.harin ch manaih shig tamhi tatah soylgui opond ene met zuilsiig zaluuchuud hereglej surval tamhi tatsan umhii amgui l yavah baix da.chi harin heterhii ih uugaad tasarsan bailgui de

  2. Tuxu! Bi Snusiig heregledeg uuruu! Tegeed bas anhnii udaa hereglehed uneheer hetsuu baidiin chi amsaj er ni uzsenuu?

  3. bi bas snus heregledeg.anh zuuhad muuhai gashuun estoil dunsen tamhi zuuj baigaa yumshig baidag.bi tamhinaas garahiin tul snus zuudag.snus dotoroo olon yanz baidag.nicotintoi nicotingui geedl.nicotinguin bas dotroo yanz buriin jimsnii amttai coffe-nii amttai baidag.busdiig horduuldaggui.muuhai unergui anam dotroo jimsnii amt amtlaad yavjiin gedeg muuhai gejuu?tamhi tatah dur husliig bagasgadag.bas deer ni tamhinaasaa hyamdah.sain chanariin snus swedend 35-45kr baidag.hyamdhann 25kr orchim.getel neg hairtsag marlboro 49kr. 10kron oiroltsoogoor 1euro teheer 49 kron=4.9euro teheer mongolruugaa shiljuuleed uzdee 6000 togrogoor 20shirheg tamhi. snus dotoroo 15 shirhegtei neg shirheg snusiig 1 odor barag zuuchihnashd.ali n deer bndaa.hehe.reklamdaj baigaa yum bishshuu

  4. энийг зуугаад толгой эргэж бгаагүй зүгээр л тамхи орлуулагч юм бишүү тэгэж ойлгосон

  5. Tamhinaas garah dain yavuulj bna eniig oroldood uzdeg yum biluu. gehdee mansuuruulah zuil bish bizdee zaluusaa

  6. skoal um bn lda amai tamhinii orond heregledeg um bn lee b 3 sar hereglesen dotroo olon torol bdag um shig bgan hamgiin huchtei n hopanhagen gd bdiin ter bol changa ed bn lee shuud tolgoi ergeed yavchdiin yag l weed shig kkkk

  7. Hehe

    neeree Snus ih evguin bailee. Bi bas zugeer neg udaa amandaa hiij uzsen chin booljis hureed yun tamhi tatsan shig bolon shal muuhai sanagdsan. gehdee neeree Sweduudiin heldgeer ene bol nikotiniig utaa bolgon uushgaa horduulj tsusanda oruulah bish zugeer l am builnii nimgen arisaar tsusand nevchuulj baigaa bogood jiriin tamhiig bodvol eruul mended arai l deer gej bodoj baina.

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *