post Категори: Аян замын тэмдэглэл post 35 Сэтгэгдэлтэй post2010/03/21 | 9,284 Үзсэн

photo

(68 dahi uls Kirgizstand)

Aavaas min irsen zahiaa. eh huviaar n tavilaa.

2005 оны 11 сарын 4 гэсэн энэ өдөр бид бүгдийн амьдралд мартагдашгүй дурсамж үлдээжээ. Дэлхий тойрох аялалд гарснаар миний хүү 4 жил 4 сар 20 хоног өнгөрчээ. Дэлхийн 68 орон түүний 460 гаран хотоор дайран аялаж, монгол хүний мөр нь гараагүй олон арван оронд эх орноо төлөөлж, алтан соёмбот төрийн далбаагаа хийсгэж, гайхамшигт түүх соёлоо таниулж, сурталчилсан нь өргөн хүрээтэй ажил болов.

Явсан газрын сонин алс холоос эх орныхоо хөгжил дэвшилийн талаархи бодол сэтгэгдлээ бичсэн аян замын тэмдэглэл, өгүүлэл 560-г бичиж, интернэтээр найз нөхөддөө илгээсэн чинь хүнд хэцүү аялалын хажуугаар хийсэн нөр их хөдөлмөрийн үр дүн байлаа.

Энэ бол Монголчуудын оюун санааны хөгжил дэвшилд хүүгийн оруулсан хувь нэмэр мөн байв. Миний хүү дэлхийг үүргэвчтэй аялалаар тойрох зорилго тавин эх орноосоо явж байхад чинь олон хүн эргэлзэн гайхаж байлаа Тэгвэл чи дэлхий тойрсноос урт зам туулан аялжээ. Дэлхий бүслүүрээрээ 40 мянган км байдаг бол чиний аялал ойролцоо, шулуунаар бодоход 55 мянган км туулжээ.

Дэлхийн алдартай жуулчин Марко Поло Ромын Пап ламын элч төлөөлөгчөөр Монголын Юань улсад хүрэлцэн ирснийг бид сайн мэднэ. Түүнтэй хамт эцэг Николай, авга ах Матвей нь мөн газарч, хөтөч, хамгаалагч, зарц нар хамт аялсан бөгөөд, Николай Поло, Матвей Поло хоёр урд нь Бээжинд аялалаар ирж байсан туршлагатай хүмүүс байжээ. Тэд 12 мянган км аялаж Хувилай хааны ордонд иржээ. Марко Поло их хааны итгэл хүлээж дэргэд нь 17 жил алба хаагаад Хувилайн ивээл дэмжлэгээр, усан онгоцоор Энэтхэгийн далай, Газар дундын тэнгисээр, бас зарим газраар явж Венец хүржээ.

Орчин цагийн Монгол бадарчин нь Монгол Марко Поло, дэлхийн бадарчин болсон байна. Хүсэл тэмүүлэлдээ хөтлөгдөн ганцаараа; явган нүцгэнээр; олон жил, сараар; эх орон, эцэг эх, ах дүү, найз нөхөдөөс алс хол; визний олон удаагийн дарамт шахалт; ганцаардал; хэл, харилцааны байнгын шинэ орчинд аялалын ер бусын нөхцөлд; хоол хүнс, амьдрах, зорчих эдийн засгийн хомс байдалд эх орноо сурталчилах, бичиж тэмдэглэх оюуны асар их ачаалалтай ажиллаж байж ийм үр дүнд хүрчээ.

Төр, засаг, шинжлэх ухаан, судалгааны байгууллага, компаний санхүүгийн дэмжлэг авалгүйгээр ийм үйлс бүтээсэн нь Монголд төдийгүй дэлхийд ховор тохиол юм. Чиний найз нөхөдийн бичиж байгаагаар чи жинхэнэ ардын дипломатч, Монголын ард түмний элч төлөөлөгч, эх орноо дэлхийд сурталчилагч, ард түмнүүдийн энх тайван, найрамдал нөхөрлөлийн нэгэн гүүр болж чадсан гэдэгт аав нь итгэж байна.

Чи Монгол оронд бодитой хэрэгжиж буй ардчилал, шинэчлэл нээлттэй гадаад бодлогын нэгэн илэрхийлэл, залуу үеийнхэний өмнө хүсэл зоригоо хэргэжүүлэх их бололцоо нээгдсэний томоохон жишээ болж байна гэж бодож байна. Монголын шинэ цагийн залуучууд эрдэм чадвартай, эр зориг, тэсвэр хатуужилтай, өндөр соёлтой, хэлний боловсролтой, тавьсан зорилгодоо хүрэх эрмэлзлэл тэмүүлэлтэй болохыг эх орон нэгт залуус болон Дэлхийн үе тэнгийнхэндээ харуулж чадлаа.

Миний хүү уйгагүй хөдөлмөрөөрөө гадаад, дотоодод хамгийн олон найз нөхөдтэй, тэднийхээ итгэл хүлээсэн хүн болж чадсаныг чиний интернэтийн олон мянган найз нөхдийн тэмдэглэл харуулж байна. Аян замын хамгийн хүнд хэцүү, хамгийн алс холын хэсгийг чи туулжээ. Үүнтэй холбогдуулан хэлэх санал аав ээжид нь байна. 

Аливаа хүний аль нэг үйл ажиллагаа эцэс төгсөлгүй байж болохгүй, харин тодорхой чиглэл бүхий тодорхой үе шаттай байх ёстой гэж хүүдээ хэлэхийг хүсэж байна. 

Зориг тэвчээрээс гадна бие бялдарын нөөц бололцоогоо нэмж, амрах, хүчээ сэлбэх шаардалага бас байдаг.  Аялалын дараагийн үед чамбай сайн бэлтгэх шаардлагатай гэж бодож байна. 

Чамайг ирэхийг хүлээж байсан хайртай буурлуудын зарим нь ертөнцийн мөнх бусыг үзүүлж, зарим нь ирэхийг чинь хоног тоолон хүлээж байгааг аав нь хэлэх гэсэн юм. 

Алс холын аянаас нааш нь дөхөх тутам эх орноо улам санах болж буйг чинь чиний бичсэн зүйлээс цаг ямагт мэдрэх болсноо ч хүүдээ хэлье. 

Дайн дажин, тэсрэлт дэлбэрэлтийнг бүс нутаг, орон луу явах гэсэн чиний замыг хааж, нутаг зүглүүлсэн бурхан тэнгэртээ ээж чинь өдөр болгон залбирч байдгийг ч хэлэх нь зөв бизээ. 

Чамайг явсанаас хойш эх оронд нийгэм, эдийн засаг, улс төрийн томоохон үйл явдал, өөрчлөлт болж байгааг чи мөн анхааралтай ажиглан судлах нь хэрэгтэй гэж бодож байна. 

Аялалын эхний үеээ дүгнэх, дараагийн зорилгоо тодорхойлоход эх орондоо амсхийх явдал чухал гэж бодож байна.

Энэ бүгдийн үндэслэн зоригтой, “зөрүүд” хүүдээ нөлөөлж болох хамгийн ойрхон зайд ирснийг харгалзан аялалын анхдугаар үеээ дуусган эх орондоо хурдан ирэхийг аав нь зөвлөж байна.

Horaayy..there are 35 comment(s) for me so far ;)

#1

Аавынхаа үгэнд ороод аав ээждээ очиж үнсүүлээ Амай. Тэгээд ч монголоороо дайраад явахад юу нь буруудаад байна? монгол энэ дэлхийд багтдаггүй улс уу? Эх орноороо дайраад харж үзсэнээ бас бич. 4 жилийн дараа чи эх орноо яаж харж байгаа чинь харин маш сонин байна. Гэртээ харьж амрах цаг аль хэдийн болсон. Аавынхаа үгэнд ор

advis wrote on 2010/03/21 - 09:54
#2

Uhaantai aaw, eej 2 chin amidrald gantshan l zayana shu de. Hezee ch ahin urgeljluulj boloh ayllaas bolj amidraliinhaa hamgiin unetei erdeniig aldaj bolomgui l sanagdaj bna. hund tawisan zorilgo bdag ch aaw, eejees iluu zuil ene horwoo deer 1 shirheg ch baihgui. tiimees aaw eejiinhee ugend orson ni deer bolow uu. uhaantai, saihan humuus bna.
Never take someone for granted
Hold every person close to your heart
Because you can wake up one day
and realize
that you’ve been lost a diamond
while you were too busy collecting stones!

Oyuntugs wrote on 2010/03/21 - 10:19
#3

Bi chamaig oirtood baina daa l gej bodson.

Khulan wrote on 2010/03/21 - 10:22
#4

Аавынхаа үгэнд ороо, заавал дэлхийг бүтэн тойрчихоод Монголдоо ирнэ мирнэ гэсэн юм байхгүй ш дээ, дараа нь үргэлжлүүл.
Аав ээж чинь олон жил сар бодсон зүйлээ бичсэн байж таараа.

Saikhnaa wrote on 2010/03/21 - 10:25
#5

minii huu ch gsn hol gazar surdag . etseg eh hun huugee her ih sandgiig chi arai oilgohgui bgaam bish bizdee tiim uchir aav eejdee eh orondoo irsen ni deer, tgeed butsaad yawj bolno shuu dee!! chamaig ywsn hoiguur eh oron chin her oorchlogdsoniig uz sayhan davagdorj avraga art tumenteigee suhiin talbai dr uulzana gsn chin 200 orchim hun tsuglasan chamaig uulzana gvl talbai duureh bh.. ene talaarh zohion baiguulaltiig hevlel medeelel fanuud chin demjih bh. herew iim yum boluul bi hamgiin turuund ochno

enhbold nalaih wrote on 2010/03/21 - 10:33
#6

chi gadaadad zgr yawsan bish ard tumendee mash heregtei medeeleliig tugeesen mongoliiin neriig zohih hmjeegeer gargsn tiim uchir.s suhiin talbaid ard tumenteigee uulzaj toriinhoo ih suld , ezen chingisdee morgoorei za

enhbold nalaih wrote on 2010/03/21 - 10:42
#7

oilgoson uu

enhbold nalaih wrote on 2010/03/21 - 10:42
#8

zaawal ireerei

enhbold nalaih wrote on 2010/03/21 - 10:43
#9

gyij bn

enhbold nalaih wrote on 2010/03/21 - 10:43
#10

ard tumen chin, ah duu chin, elgen sadan chin , fanuud chin , torol torogsod chin , naiz nohod chin……../erguu 76.aas busad ni/

enhbold nalaih wrote on 2010/03/21 - 10:45
#11

bich bas taniig Mongold ircheed tsaash urgeljiluuleesei gj bdoj bn

od wrote on 2010/03/21 - 10:59
#12

Saihan zahia bichijee:), Aaviin chine zov bhaa. Good luck Amai!

sanchir wrote on 2010/03/21 - 12:03
#13

sain uu? erhem and mini.chinii buh temdegleliig unshij baidag ch urid ni ingej bichej baisangui.yagaad gevel chamaig zorisondoo hureh chadvartai gedgiig chini ertnees medeh uchiraas…gehdee ene udaa aaviin tani bichsen zahiag unshaad bas yum bodgdoj baina shuu hu.Medeej chamd ternees ch hed dahin iluu zuil bodogdoj bagaa baih… http://www.youtube.com/watch?v=7tMWfSzELRI ene URL-g zaaval uzeerei.chi bid hed hiij baisan daa.Aavdaa unsuulne baigaa and mini. Amjilt husie

and wrote on 2010/03/21 - 12:03
#14

Azi-iin ornuud India, Nepal, Bhutan-d hezee ochih yum be?

traveller wrote on 2010/03/21 - 16:04
#15

hayand ni irchiheed buzah hereg uu

blue wrote on 2010/03/21 - 21:13
#16

ard tumnii elch tuluulugch gej helsen ni ih taalagdlaa

bayaraa wrote on 2010/03/22 - 00:13
#17

irvel irehgui yu daa naizaa.irsen hoinoo butsaad ayalhgui bsan ch bolno shu de.chinii l shiideh asuudal.

buya wrote on 2010/03/22 - 00:23
#18

amai gertee irj amraad daxaid ayandaa garval ymar ve?bi bodoxdaa aav ni zov xelsen bna.gertee saihan amraj avaad daxiad 2 daxi dairaltaa xiivel zugeer baih gej bodoj bna.Kazakhstan ulsiin tuxai ingeed l bolloo yu?oor medeelel ch yum uu zurag ntr oruulaxgui yum uu? manai mongoloos nuuj ochson kazakhuud xer amidrach bn geed l.za chamd amjilt shvv mongoldoo irexeer bol zaaval xeleerei amai

erka23 wrote on 2010/03/22 - 00:46
#19

amai.chinii blog chin sonirholtoi baidag bolhoor bi orj unshkaga hiideg.Tehdee chinii bichsen zuils minii yertontsiig harah uzeld ogthonch nolooldoggui.Olon hun zugeer zaw zaigaaraa uidhaaraa chinii blog ruu ordog baih.Tiim uchir chi ooriin delhiig toirno gesen sonin utopi bodloo hayaad gertee irsen ni deer…Ataarhal horsol sanaj helsengui.Nohorsog zowolgoo gedgiig oilgono biz.Tegeed negent irwel dahij aylana enter gej bodoh ch hereg baihgu.Ene ih hund zamiig tuulaad ooriin bodoltoi,ooriin gesen uzeltei bolson bol,terniigee uls ornoo hogjuulehed ashiglah yum bol chinii aylaliin ach holbogdol garna.Harin zugeer neteer neg heden yum saraachaad ih noloo uzuulj baina gej bodwol yostoi hudlaa…Za amai tegeed irsen ni deer biz…Chadal tenhee baiwal uls ornoo hogjuul,chadal tenhee baihgui bol yadaj hamaatan sadnaa dem bolood ywsan ni deer…

tszpun wrote on 2010/03/22 - 00:59
#20

1t bichsen huntei sanalniilj bna. mongol basal delhiiin neg uls. chi zarim neg ulsaar 2 ch udaa dairah tohioldol bsan. mon heden saraar ch baih tohioldol bsan. uuntei adil mongold bas saatan heden sar yagaad baij bolohgui gej. bas l uzej sudlah ornii chini neg shuu dee. gertee irlee geed gol zorilgo chini uguu bolno gesen ug bish shuu dee.

saruul wrote on 2010/03/22 - 02:06
#21

amai havar tsag bolj bugd neg zuiliig uguilen sanaj bgaa chi ch bas eh oron ger bulee uguilj bgaa gj bodoj bnaa medeej etseg hun ch gsen huugee sanan ymar saindaa ir gsen zahia bichih boloo gj bodloo.. hun bolgon l uuriin gsen zorilgo husel muruudultei bdag shig chamd ch bas uuriin husel zorilgo bgaa ter buhnee bodson sanasnaa hiigeed irmeer bgaa tsagtaa eh orondoo ireesei gj bodoj bn… chinii aylal olon zaluusiig yum boduulsan mash uguujtei blog gj boddog hen negnii bichsen commented heterhii aj holbogdol bitgii uguusei gj bodoj bn… chi yu husne tuuniigee l hii… cham shig zuv bodoltoi zuv hun yamar ch shiidver gargasan demjih bolnoo… amjilt

shuuder wrote on 2010/03/22 - 02:30
#22

CHI END IREH ESTOI TER ZEVUUN DELGERMURUNGIIN SHUUH HURALD HOHIROGCHOOR ZAAVAL OROH ESTOI.AAV CHIN ENE TUHAI L CHAMD HELEH GEED BN.

aaruul wrote on 2010/03/22 - 03:34
#23

za tegeed mongold neg ochood tegeed dahin beltgel hiigeed yawah hurtel ch mon zai bna da. Miniiheer bol ehelsen ajilaa duusgah n mash chuhal. chinii ooriin mongold ochih husel, etseg ehiin chini husel geed oilgoj bna l da, gehdee chi tend neg ochuul ajil torol mongo togrog oloh geed olon yum bna, bas chi ch odoo hedtei bilee, ooriin gesen oron suutsgui bol busad humuustei hamt amidrahad denduu zojig bolson bga!
Er n chinii nas yawaad baidag getel chi hiisen ajiliin, mergejiliin turshlaga geed bh yum bhgvi, ooriin gesen ger bul bhgvi ingej, tenuuchilj eh ornii neriig gargana gej bhaar arai bodit international relation chigleleer surch ajillaad bodit vr dun gargasan bolo deer ch baijuu, chinii aylaliin ach holbogdoliin vr dung gargah vzvvlelt alga bna shude.
Chingis haan helsen bdag da, Bie zasaad geree zas, geree zasaad toroo zas gej, getel chi bie ch zasaagui baij shuud l toroo zasah geed bhiin?
Amidraliinhaa tursh yawaandaa busad olon uls ornoor aylj bolno shude,

Etsest n helhed, irwel burmoson ireed ooriin ger bultei bolj ajil torol hiij hun shig amidar, eswel ehelsen ajilaa duusgaad neg mor ir.
za neg iim l bna da

ariunaa wrote on 2010/03/22 - 05:18
#24

Deerh humuustei sanal neg bn, zaawal engej ooriigoo huchilj yawj yaahnaw de, bi ch bas ayalah durtai udaan hugtsaagaar ayalj yawhad unheer hetsuu baidag, chi magadgui delhiin uchnuun olon uls duusaagui bn daa gej bodoj baij magadgui neg amsgaagaar duusgan gej bhgui shuu de, baisan ch chi robot bish shuu de, naad bie haa chin muu l bolson baij taaraa, yamar ch tumer bietei hun ene olon ulsiin idej uuh yum tsag agaar us ene teriin nuluuguur bie chin mash sul doroi bolno, tegchiheed bas ger orondoo ochihgui hajuugaar ni toirood yawah gj bga yum u da? zuruud gedgiig chin bid hen hungui medne, end bid nar chamaig basaagui bn, chi unheer ayalj chaddag zorigtoi temtseltei hun, terniig chin uneldeg odoo bolson, bid nar chamd ataarhahgui. ooroo tgd shiiddeee, etseg eh ugn yu yunaas chuhal baimaar yum

mmm wrote on 2010/03/22 - 05:41
#25

Чамайг ирэхийг хүлээж байсан хайртай буурлуудын зарим нь ертөнцийн мөнх бусыг үзүүлж, зарим нь ирэхийг чинь хоног тоолон хүлээж байгааг аав нь хэлэх гэсэн юм.  ene ug ih aimar bn, magadgui aaw eejiin chin ali negnii bie muu ch baigaa yum biluu, oroitoj haramsahaasaa umne gerluugee yawsan chin ulziitei bh da Amai min

mmm wrote on 2010/03/22 - 05:44
#26

Lal/n shashintai, huuchin zovloltiin baga yastanguudtai kirgiz, uzbek, tajik, turkmen geed afgan/tai hil zalgaa har tamni, alan hyadagchtai edgeer ulsiin irgediig mongol/d hatuu visa/r oruulj baih heregtei. Tolgoi tsusdah humuus shuu. Kazakstan/iig tegk heleegui shuu.

Maanii wrote on 2010/03/22 - 09:05
#27

Aaviin ug alt eejiin ug erdene gedeg de. Daraa ni haramsahgui gej bodoj bval yavaa l bai!!! Bi ch USA d bna. Namaig ir l gedeg. Neg l odor harina da

Dashka wrote on 2010/03/22 - 10:37
#28

uuchlaarai tszpun N19d bgaa setgegdel bichsen hund helhed.Ene hun zugeer neg zuiliig zaraachaad hend ch hereggui zuil hiij yavdag hun bishee.Butsaj ired ih zuil hiisniih ni daraa ta iim ug heleh hergegui baij gedgee uhaarna bhaa.Uurii tani zorigloj chadaaguig hiij henees ch guilguigeer Mongol ornoo delhiin olon tom jijig ulsad taniulj chadsan gavyatai Mongol er hun.Harin tszpun ta uuruu Hund ataarhah setgel uvurlulguigeer eh orniihoo tuluu joohon ch gesen yum hiivel zugeersen…..

Babuu wrote on 2010/03/22 - 23:00
#29

ireed amraad sergeed yavsan ni deer bhaa

j wrote on 2010/03/23 - 03:28
#30

МУИС-ийн түүхийн тэнхимийн багш, доктор профессор Ц.Жамбалсүрэн: Би хүүгээ дэлхийг Монголтой холбож байгаа жижигхэн ч гэсэн нэг гүүр нь гэж боддог
Ярилцлага

Орчин цагийн Монгол бадарчин гэгдэх болсон Амай буюу Золбаярын тухай очсон улс бүрийнх нь төвийн хэвлэлүүд нийтлэл мэдээлэл гаргадаг болжээ. Аялж, жуулчлан нүд тайлж яваа ч нөгөө утгаараа явсан газар орон бүрийнхээ амьдрал, аж ахуйг ажиглан судалж, монголынхоо далбааг барьсаар хэдэн зуун мянган залууст нутгийнхаа тухай ярьж өгдөг. Энэ талаас нь бодохоор Монголын гадаад харилцааны төлөөлөгч шахуу үүрэг гүйцэтгэж байгаа энэ залууд төр засгийн зүгээс багахан ч болов дэмжлэг үзүүлмээр. Мөн аялал жуулчлалын томоохон байгууллагууд ч түүгээр дамжуулан эх орноо сурталчилж болмоор боломжууд харагдах юм. Ингээд түүний эцэг Ц.Жамбалсүрэн гуайтай уулзаж ярилцлаа.

-Хамгийн сүүлд Амайтай хэзээ холбоо барив. Ямар сонинтой байна вэ?

-Хоёр хоногийн өмнө утсаар ярьсан. Одоо аяллынхаа 66 дахь улс болох Украйнд яваа. Би өөрөө Украйны Харьков хотын УИС-д гурван жил асперантурт сурч байсан юм. Тэгээд хүү минь надаас оюутан цагийн найз нөхдийн бараг хорин жилийн өмнөх хаягийг аваад холбоо тогтоосон байна билээ. Тэд Харьков хотоор заавал дайрч эцгийнхээ сурч, амьдарч байсан хоттой танилцаж зочлоорой гэж урьсан гэсэн.

-Амайгийн жинхэнэ нэрийг Золбаяр гэдгийг тэр бүр хүмүүс мэддэггүй. Амай гэх нь их содон сонсогддог. Ямар утгатай юм бол?

-Хүү минь хоёр утгатай гэж ярьж байсныг нь тодхон санаж байна. Нэлээд олон жилийн өмнөөс Амай гэгддэг болсон. Япон хэлээр энэ үг нь сайн сайхан, амжилтыг илэрхийлдэг. Нөгөө утга нь гэвэл Золбаяр Монголд байхдаа Beatbox буюу амаараа авиа гаргаж хөгжимдөх урлагийг анхлан гаргаж ирсэн. Тухайн үедээ надад энэ урлаг дэлхийд нэлээд хөгжсөн ч Монголчууд эртнээс хөөмий гэх мэтээр амаараа аялгуу гаргаж ирсэн түүхтэй үүнийг би судалж Монголдоо хөгжүүлэх гэж байгаа юм гэж ярьдаг байсан. Тэгээд л “ам, ая” буюу Амай гэдэг нэртэй болсон.

-Амай дэлхийг тойрох аялалдаа гараад хэд дэх жилдээ орж байна?

-Одоогийн байдлаар яг дөрвөн жил гурван сар болж байна даа

-Анх ТВ-ээр Амай дэлхийг тойрох аялалд гарах болсноо мэдэгдэх үед үзэгчид ер нь үл итгэх хандлагатай байсан. Харин дотны хүмүүсийн хувьд энэ санааг нь хэрхэн хүлээн авсан бэ?

-Золбаяр ер нь л багаасаа ийш тийшээ зорчих дуртай хүүхэд байсан. Аравдугаар ангид байхдаа л Украйны телевизийн хэсэг залуусын урилгаар ганцаараа Украйн яваад Монголд ирээд тэдэнтэй хамтарч FM, радио хэсэг хугацаанд ажиллуулсан. Дараа нь мэргэжлийнхээ холбогдолтойгоор Япон руу нэлээд хэд явсан. Америк, Сингапур, Хятад, Орос гээд л … Тэгээд Электро, Транс хөгжмийг анхлан Монголд оруулж ирсэн гэдгээрээ Монголын урлагийн ертөнцтэй холбогдож, өөрийн гэсэн шүтэн бишрэгчидтэй болсон гэдгийг нь хүмүүс мэдэх байх. Нэг л өдөр “Аав аа би дэлхийг тойрон аялахаар эрс шийдлээ. Өөрийнхөө мэргэжлийг ч жинхэнэ утгаар нь хэрэгжүүлмээр байна. Нэлээд олон орноор аялаж үзэх төлөвлөгөөтэй байна. Гэхдээ ээжид бол зөвхөн Европын хэдэн орноор зорчоод ирье гэж хэлнэ” гэсэн. Миний хүү олон улсын харилцааны мэргэжилтэй юм. Удаан явна гэдгээ анхнаасаа ээждээ хэлсэн бол ээж нь явуулахгүй байсан. Нэгэнт зорьсон зүйлийг нь бид хориглохыг хүсээгүй тэгээд л аялалдаа гарсан даа.

-Анх Монголоос хөдлөхдөө хэр хэмжээний мөнгөтэй гарсан бэ?

-Ихэнх хүмүүс анх Золбаярыг аялалд гарахад нь “Энэ нэг баян айлын хүүхэд дэлхийг тойрон аялана гэж зугаацах гэж байгаа юм “ гэсэн ойлголттой байсан. Бодит байдал тийм биш гэдгийг хүмүүс одоо мэддэг болсон биз дээ. Тэр үед Амайд Японы тоног төхөөрөмжөөр тоноглогдсон нэг дуу бичлэгийн студи байсан. Клип, баримтат кино хүртэл хийчихдэг сайн студи байсан болохоор боломжийн үнээр зарагдсан. Тэр мөнгөөрөө Европоор аялах зардлаа хийсэн байх. Бид нарт ер нь эдийн засгийн нарийн ширийн асуудлаа тайлагнадаггүй юм. Санаа нь зовчихно гэж боддог биз дээ. Ерөнхийдөө Америкт байдаг ах дүү хоёр нь л төдийгөөс өдийг хүртэл гол санхүүжүүлэгч нь болсоор ирсэн дээ. Гэхдээ гэр бүлийн бидний дэмжлэг гэдэг аялалд нь далайд дусал нэмэхийн төдий л нэмэр болдог. Хүү минь маш нарийн зохион байгуулалт, тэвчээр, хатуужлынхаа хүчээр л энэ бүхнийг даван туулж байгаа. Аялалд нь хэлний бэрхшээл гарахгүй байгаа нь их нэмэр болдог гэсэн. Өөрөө Япон, Англи, Орос хэлтэй дээрээс нь Франц, Итали хэлээр ойлголцох чадвартай. Ер нь л хүмүүстэй ойр дотно болж, ойлголцохдоо авьяастай хүүхэд дээ. Санхүүгээ яаж зохицуулдагийг нь хүн болгон л сонирхож асуудаг юм. Бэлэн мөнгөөр тусладаг компани байхгүй. Энэ аялал одоо зөвхөн Золбаярын ч биш манай гэр бүлийн зорилго, ажил болж хувирсан.

-Амайгийн аялал гадаад улс болоод Монголын талаарх үнэн бодит мэдээллийг харилцан солилцоход багагүй үүрэг гүйцэтгэж байх шиг санагддаг. Хамгийн гол нь зугаа цэнгэлийн чанартай биш, олон улсын харилцаа, түүхийн багагүй мэдээлэл өгдөг нь нэг талаар таны мэргэжилтэй холбоотой байж мэдэх юм?

-Сүүлийн үед би өөрөө ч гайхаад байгаа. “Эртний соёл, угсаатан, уг гарал, уламжлал гээд сүрхий зүйлс бичээд байх юм. Би чамд тухайлан түүхийн лекц уншиж байсан удаагүй. Энэ бүх мэдээллээ хаанаас аваад байна” гэсэн чинь “Гэрт байхдаа таны түүхийн номнуудыг уншихаас өөр бид юу хийхэв дээ” гэж байна лээ. Эцгийнхээ мэргэжлийг их хүндэтгэдэг байсан. Заримдаа миний санаж бодоогүй зүйлсийг уламжлалтай холбон гаргаж ирсэн ч байх юм. Энэ бүх судалгаа, шинжилгээнүүд нь Монгол залууст үнэхээр хэрэгтэй гэж боддог. Гэхдээ бичсэн бүхэн нь бусдад таалагдах албагүй.

-Замын зардалгүй болоод сэтгэл санаагаар унах үе нэлээд их гарч байгаа нь тэмдэглэлүүдээс нь ажиглагддаг. Аяллаа зогсоох талаар ч дурьдсан удаатай. Өнгөрсөн жил зардлаа олохын тулд бяцхан ном гаргасан гэсэн. Борлуулалт нь хэр байна?

-Цуврал сэтгүүл гаргах санаатай байгаа. Ямар ч байсан анхны дэвтрийг нь гаргасан. Хүүгийнхээ зардалд нэмэр болох гээд хэцүү байгаа болохоор бид олон хувь хэвлүүлж чадаагүй ээ. 500 хувь л хэвлүүлсэн. Хямдхан ч зарагдаж байгаа. Одоо бараг зарагдаад дуусч байгаа л сураг дуулдаж байна.

-Амай оны өмнөхөн олон улс судлалын академич цол хүртсэн. Мэдээж баяртай байгаа байх?

-Хөгшин бид хоёр хамтдаа очиж цолыг нь гардаж авсан. Олон улс судлалын байгууллагууд хүүгийн минь хийж байгаа зүйлсийг маш их сонирхож байгаа. Золбаярын аяллын утга учир нь бараг л энэ олон улс судлалын хүрээлэнгийнхний хийх ёстой үндсэн ажил шүү дээ. Газар дээрээс нь үнэн бодит мэдээллийг өгч байгаа учраас үйлдэл бүр нь үнэ цэнэтэй байгаа болов уу. Хүрээлэнгийн судалгааны ажилд нэлээд хувь нэмэр болж байгаа байх. Тиймдээ ч энэ хүндтэй цолыг авсан гэж бодож байна. Дөрвөн жилийн хугацаанд нойртой нойргүй, үргэлжийн аюул эрсдэл дунд аялж ирсэн. Ялангуяа Африкаар аялж явахад нь ээж нь бүтэн нойртой хонож үзээгүй. Зарим үедээ 10-20 хоногоор ч холбоо тасрах үе гардаг. Гадаа хээр хоноглох тохиолдол ч олон гардаг. Өнгөрсөн хугацаанд Амай 500 гаруй нийтлэл, тэмдэглэл бичсэн. Үнэхээр асар их хөдөлмөр гаргаж яваад нь хүүдээ баярлаж, бас бахархаж явдгаа хэлмээр байна. Сүүлийн жилүүдэд Монголын танин мэдэхүйн хамгийн шилдэг сайтаар хүүгийн минь сайт шалгардаг болсон. Залуус маш их дэмжиж байна. Үүнд нь үнэхээр их баярладаг. Найз нөхдийн хүрээ нь Монгол төдийгүй гадаад орнуудад хүрээгээ маш их тэлж байна. Facebook дээр л гэхэд 4000 гаруй найзуудтай болсон байна билээ. Би хүүгээ дэлхийг Монголтой холбож байгаа жижигхэн ч гэсэн нэг гүүр нь гэж боддог. Монгол гүрэн, Монгол хүн гэж хэн бэ гэдгийг таниулж яваа.

-Аяллаа хэзээ дуусгах бол. Энэ талаар ярьсан зүйл байна уу?

-Одоогийн байдлаар 66 дахь улс дээрээ явж байна. Цаашдаа арлын жижиг улсуудыг дуусгана гэж байгаа. Улсынхаа тоог заавал 180 хүргэнэ гэж өөрөө ярьсан. Чингис хааныхаа хөл хүрээгүй бүх газрыг дуусгаад ирнэ л гэж хошигнож ярьдаг юм. Миний хувьд үүнийг нь дэмжихгүй байгаа. Яг голлох томоохон орнуудаар ороод судалгаа шинжилгээгээ өндөр түвшинд хийгээд хурдан ирэхийг л бод гэж зөвлөж байна. Ер нь зуу гаруй улсаар орох нь гарцаагүй. Уул нь онгоцоор нисвэл цаг хугацааны хувьд ч хурдан өнгөрнө л дөө. Гэхдээ аялж явахдаа дэлхийн бөмбөрцгийн өнцөг булан бүрт амьдарч байгаа ард иргэдийн энгийн амьдралыг харж, хөгжлийг нь өөрийнхөө улстай харьцуулах, суралцах зорилготой явж байгаа учраас онгоцоор зорчоод тансаглаад явах сонирхолгүй. Ингэвэл жинхэнэ аяллынхаа мөн чанартай ч харшилдана. Бас тэгж явах санхүүгийн боломж үнэхээр алга.

-Амайгийн аялал цар хүрээ нь том боловч “Аяллын цаг”, “Үүргэвчтэй аялал” шиг телевизээр цацагдахгүй байгаа болохоор хөдөө орон нутагт Амай гэж хэн болох, юу хийгээд явааг нь мэдэхгүй олон хүн бий. Зөвхөн цахим ертөнцтэй харилцдаг хүмүүс л мэдээд байдаг?

-Хэвлэлүүдээр зарим үед мэдээлэл гарч байна. Зарим сонин Амайгийн тэмдэглэлүүдээр цуврал булан ч явуулсан. Сонин хэвлэл энэ тал дээр гайгүй сайн ажиллаж байгаа гэж би боддог. Яг энэ сэдвийг сонгоод системтэйгээр үйл ажиллагаа явуулж байгаа зүйл бол алга. Бид өөрсдөө чадахгүй юм. Сонирхолтой зүйл байна энийг нэг нийтлээд өг гэхээр мөнгө төл гэж ч зарим нь хэлдэг. Харь газарт байгаа хүнээ яая даа гэж байж мөнгө төлөөд рекламдаад явах боломж бидэнд үнэхээр алга.

-Хэрвээ хөрөнгө мөнгө нь байсан бол мэдээж телевизийн нэвтрүүлэг бэлтгэх хүсэл байсан байх?

-Тэгэлгүй яах вэ. Камер авч явсан л даа. Тэгээд гадагшаа гарсан хойноо нэлээд хэдэн бичлэг хийгээд нэг телевиз рүү хамтарч ажиллах санал тавьж ярьсан юм билээ. Үнэхээр хүмүүс сонирхож үзнэ гэдэгт Амай итгэлтэй байсан. Гэтэл нөгөө телевиз нь мөнгө нэхэж, төлбөртэй гаргана гээд л урмыг нь хугалчихсан. Тэгээд камер хэрэглэхээ болиод фото зураг авч эхэлсэн. Одоо фото фонд нь хэдэн мянган зурагтай болсон. Фотогоороо аяллынхаа дүр төрхийг харуулж яваа даа.

-Амайтай ижил төстэй аялагчид дэлхийд олон байдаг болов уу та мэдээж судалж үзсэн байх?

-Мэдээж судалж, чих тавьж л сууна. “Дэлхийн шилдэг 100 аялагч” гэсэн ном олж уншлаа. Тэр номд Марко Поло, Христофор Колумб, Магеллан гэх зэрэг хүний тухай өгүүлжээ. Марко Поло л гэхэд Италиас гараад Монгол, Хятадад л ирсэн хүн. Магеллан бол Португалиас гараад Энэтхэгт очсон. Колумб бол Испаниас Америк тивд л очсон юм байна.
Гэтэл тэнд ингэж олон улс орноор хэрэн явсан хүн алга. Тухайлбал, Пержевальский гэхэд л Монгол, Түвдээр л явсан хүн юм байна. Эдгээр хүмүүсийн ард төр улс, томоохон байгууллага зогсож байсан байдаг. Гэтэл хүүгийн минь ард хэн байгаа билээ? Ер нь бол дэлхийн хэмжээний содон аялал болоод байна. Жирийн нэг ард залуу том ивээн тэтгэгчгүй, ар тал нь тийм ч боломжтой биш. Одоо 2-3 жилийг ингэж өнгөрөөнө гээд байгаа. Одоогоор Латин Америк, Австрали тив, Азийн хэдэн орон, Европын зарим орон л үлдээд байна. Амайгийн хувьд 500-аад хот, тосгоноор орохдоо машин, усан онгоц, завь, унадаг дугуй, заан, морь, илжиг гээд унаагүй унаа байхгүй. Бас явганаар ч нэлээд явдаг. Ер нь бол дэлхий дахинд монгол хүн юу хийж чаддагийг батлан харуулж буй аялал. Ингэж олон улс орноор нарийн нямбай аялан явсан хүн дэлхийд ч ховор байх.

-Хамгийн сонирхолтой бөгөөд барцад ихтэй байсан улс нь гэвэл?

-Африкийн улсууд л байх даа. Үзэж харах юм ч ихтэй бас аюултай. Тэнд Монгол хүн байтугай Монгол улс гэж байдгийг ч мэдэхгүй. Тэгээд Амайг их сонирхож байсан гэсэн. Өмнөд Африкийн Йоханнесбург хотын их сургуульд багш оюутнуудынх нь урилгаар Монголын талаар лекц уншсан. 50 мянга гаруй оюутантай нэр хүндтэй, том сургууль л даа. Баян сургууль болохоор зардалд нь нэмэр болохоор хөөрхөн мөнгө өгсөн гэж байсан. Ер нь аяллын явцад минажүүлсэн замаар явж, машинтай онхолдож, осолд орох, бас дээрэмчин, хар тамхичидтай таарна гээд тоочвол их зүйл бий. Гэмт хэргийн уурхай болсон алдартай газарт зорьж очин байж хоноглосон бас босогчдын тосгоноор дайрч гарсан тухайгаа ч ярьж л байсан. Африкт ер нь нэлээд удсан. Шумуулын хумхаа гэдэг айхтар өвчин тусаад сар гаруй эмнэлэгт хэвтсэнийг нь найз нөхөд нь хүртэл биднээс нуугаад эдгэрсэн хойно нь мэдсэн.
Манай хүн аюул ослыг ер тоодоггүй, зоримог зантай л даа. Дэлхийг тойрон аялана гэдэг чинь сонирхолтой, эрсдэлтэй байж л мөн чанараа харуулна гэдэг юм. Суданы виз гарахыг хүлээж Африкт дөрвөн сар болохдоо аялал жуулчлалын нэг том сэтгүүлд фото зурагчнаар ажилласан байсан. Тэр сэтгүүлд ажиллаад нэлээд гайгүй цалин авч түүгээрээ Африкт аялах зардлаа хийсэн. Энэ мэтийг нь бодохоор бурхан үнэхээр хүүг минь өршөөж, харж үзэж байгаа юм шиг санагддаг юм. Нэртэй сэтгүүлд дөрвөн сар ажиллах боломж харийн хүнд тэр бүр олддоггүй л байх. Тэр сэтгүүлээ бидэнд явуулсан. Их л гоё юм билээ. Гэхдээ саад бэрхшээл бүрээ бидэнд тоочоод байдаггүй юм шиг байна лээ. Найзууд нь л сайн мэдэх байх.

-Амайгийн хувьд нийтлэл, тэмдэглэл бичихдээ нийгмийн бараг бүхий л сэдвийг оруулах юм?

-Монголын улс төрийн талаар битгий бич гэж би зөвлөдөг юм. Хүүдээ сэтгэл зовж байгаа эцгийн үг л дээ. Тэгэхээр өөдөөс “Улсаа хөгжүүлэхийн тулд, нийгэм, улс, төр гадаад харилцаагаа шүүмжлэхгүй яахав дээ. Би монголын төлөө л явж байгаа биз дээ” гэдэг. Монголын амьдралаас хол зүгээр нэг зугаа цэнгээний маягтайгаар бусад улсын хөгжлийг биширч. бичих хэнд хэрэгтэй юм. Судлаач хүний хувьд эх нутагтайгаа л харьцуулж бичнэ. Бусдад ч сургамжтай гэж үздэг. Харь нутагт зовж, зүдэрч явахдаа л Монголынхоо тухай бодит үнэнийг бичихгүй юм бол нутагтаа очоод аав, ээж, найз нөхдөдөө эрхлээд эх орныхоо тухай бичиж чадахгүй гэдэг. Хүүгийн минь энэ бодол зөв л дөө. Шүүмжлэлд өртөж байгаа хүмүүсийн хувьд бол мэдээж таатай санагдахгүй байгаа байх.

-Монголын гадаад харилцааны талаар. Бодит байдлыг биеэрээ мэдэрч яваа хүн шүү дээ?

-Виз бүтэхгүй байна гэж л их ярьдаг юм. Монголын гадаад харилцаа хөгжөөд их сайхан болчихлоо гэдэг ч үнэндээ зарим газарт тийм биш байна. Монголыг тоодог улс ховор, мэддэг улс ч цөөхөн болохоор визний зовлон их гардаг. Африкийн хамгийн хөгжилтэй орнуудын тоонд ордог Марокко гэж байдаг. Тэнд жижиг улсын хүмүүсийг бараг нэвтрүүлдэггүй. Монгол хүн гэсэн чинь мэдэхгүй байсан гэсэн. Тэгээд албан ёсны бүртгэлээс харахаар хоцрогдсон орон, иргэд нь гадны улсууд руу цагаачлах сонирхол ихтэй гээд гараад ирдэг. Тэгэхээр л өнөө Амайг чинь оруулдаггүй. Ийм маягаар жижиг улсын зовлон их гарна.
Бас Турк Монголыг ахан дүүсийн барилдлагатай визгүй зорчдог улс л гэдэг. Гэтэл Золбаяр заавал виз авах шаардлагатай тулгараад туркийн хил дээр хоёр хоног суулт зарлаад ч нэвтэрч чадаагүй тохиолдол бий. Бид хэд Амайд “Бурхан багш чамайг тэр улс руу битгий гар гэсэн учраас л чамайг буцаачихлаа. Битгий бухимд” гэж тайвшруулж байсан. Туркээс цаашаа Ирак руу гарах төлөвлөгөөтэй байсан юм л даа. Ээж нь Ирак руу очихыг нь эрс хориглож байсан ч залуу хүүхэд зорьсондоо шийдэмгий байсан юм. Азаар ч гэхүү Ирак руу орж чадаагүйд нь дотроо баяртай л байна. Манайх Америктай хамтарч Ирак руу цэргээ оруулсан учраас Монголыг Иракууд үздэггүй гэсэн. Хүүг минь яах ч байсан юм билээ. Аюултай шүү дээ.

-Танай гэр бүлийн хүний хувьд мэдээж хүүгээсээ хол байх хэцүү л байдаг байх. Тэгээд өдөр хоног бүрт эрсдэл дунд яваа болохоор нэлээд сэтгэлийн тэнхээ шаардана биз?

-Яах ч арга байхгүй л дээ хөөрхий. Утсаар ярихаараа одоо ир гэж байгаа сонсогддог. Тэглээ гээд урдаа том зорилго тавьчихсан хүн чинь уйлаад ир гэж хэлснийх нь зоргоор буцаад ирэхгүй. Тийм болохоор миний хувьд хүүгийнхээ хүссэн зүйлийг аль болохоор л дэмжиж, урам өгөхийг хичээдэг юм. Хүү минь сайн явж, сэтгэл амар байгаа ч ээжийнх нь зүгээс хурдан эх орондоо ирэх төлөвлөгөөгөө боловсруул гэдэг шаардлагыг эрчимтэй тавьж байгаа. /инээв. Сур./

-Гучин нас хүрсэн хүүгээ хэзээ нэг нутагтаа ирж, гэр бүлтэй болох бол гэдэгт санаа зовнидог уу?

-Сүүлийн үед ч гучин нас гэдэг залуу насандаа ордог болсон юм шиг байна. Насны хувьд асуудал үүсэхгүй байх. Сайхан гэр бүлтэй болоод сайн сайхан амьдарна гэдэгт нь итгэдэг. Хамгийн гол нь олон сар жилээр нойр дутуу, хоол муутай, даарч хөрж явсан болохоор эрүүл мэндийн хувьд асуудал үүсэх вий дээ гэж битүүхэндээ эмээж байна. Ээж нь ч энэ талаар байнга хэлж, хоолоо сайн идэж, унтаж, амарч бай гэж захидаг. Гэхдээ одоо харьцангуй хашир сууж, туршлагажсан нь мэдрэгддэг болсон.

-Эрүүл мэнд ярьсан болохоор нэг зүйлийг лавлаж асуумаар санагдлаа. Амайг Монголд байхад дуучин Дэлгэрмөрөн зодож, толгойд нь нэлээд хүнд гэмтэл учруулж байсан. Одоо ер нь тэр гэмтэл ямар нэг сөрөг нөлөө үзүүлдэг үү?

-Бидний хувьд энэ маш их эмзэглэдэг асуудал л даа. Эмзэглэж, гомдол тоочлоо гээд миний хүүхдэд учирсан эрүүл мэндийн хохирол нь алга болчихгүй болохоор энэ асуудлыг сөхөхөө больсон. Дэлгэрмөрөн цагдаа зодсон хэрэгт холбогдох үеэр цагдаа нар хүртэл та бүхэн дахин гомдол гаргах уу гэж санал асууж байсан. Бид хохирсон ч одоо дахин гомдол гаргаад яахав гээд энэ асуудлыг хойш тавьсан. Хатуухан хэлэхэд тэр хүнийг шоронд явууллаа гээд танхайн хэрэг нь ор үндэсгүй алга болоод миний хүү эдгэрчихгүй. Адилхан залуу хүн болохоор нь өрөвдөөд ханьтайгаа ярилцаж байгаад гомдол гаргаагүй юм. Хүүгийн минь хувьд тухайн үед Монголын хамгийн сайн эмч, гоо сайханчдаар явж эмчилгээ хийлгэсэн. Бас хараагүй болж болзошгүй гэгдэж байсан учраас ах дүү хоёр нь Америкт аваачиж эмчлүүлсэн. Хэдийгээр гоо сайхны эмчилгээ хийлгэж цөмөрсөн духыг нь янзлуулсан ч өмнөхөө яаж гүйцэх вэ. Зурган дээрээс нь харахад булдруутай ч юм шиг маш том ор харагдаж байгаа биз дээ. Цаашдаа л сөрөг нөлөө битгий гараасай гэж залбирч суудаг юм.

-Монголд буцаж ирээд хийх төлөвлөгөө гэвэл?

-Академич гэсэн хүндтэй цолыг нь авчихсан юм чинь судалгааны ажлуудаа эмхэлж цэгцлэх гээд хэдэн жил сууж ажиллах хэрэг гарах байх аа. Мэдээж ном гаргана.

-Сүүлчийн асуултыг танд үлдээе?
-Хүүгийн минь аяллыг дэмжиж буй танай сонины хамт олонд маш их баярлаж байгаагаа л хэлмээр байна. Та бүхний ажил үйлс өөдрөг байх болтугай.

М.Оюунгэрэл Хүмүүс сонин

Unenbayar wrote on 2010/03/23 - 13:49
#31

Amai chinii aylaliin tukhai baingiin unshigch chamd amjilt hvsie.Hurdan ireh udriig chine hvleej suuna.Butsaad aylahgvi yu.Zaluu bn.

nymaa wrote on 2010/03/30 - 02:11
#32

Baingiin chine unshigch chine bn.Ireed butsan chine deer bhaa dvv mini.

nymaa wrote on 2010/03/30 - 02:13
#33

sain bna u? bi deerh commentuudaas zarimiig ni unshlaa l daa. hunii hj buteej bgaag zuvhun sudalgaa shinjilgeegeer haruuldag yum bish. ingeh ni uruusgul zuil shuudee. ihenh aldartai humuusiin uil hergiig ni bud heseg tsag hugatsaanii daraa oilgodog. uchir ni ter humuus ard tumnees sod, tm ch uchraas iluu holiin ireeduig harj, husel temuulliig teej yavdag. bi bol taniig ingej delhiig toirj baigaag chin hamgiin zuv zuil gej huvidaa dugnedeg. mongoldoo shireenii ard suugaad 23 dahi hunii heldegeer international relation hiigeed suuh ni tanii odoo hj bui zuiliin chin derged yu ch bish yum shuu. tegeheer uuruu uuruuruu bj, uurtuu zuv gsn shiidveriig gargaarai. yu ch bsan gsn bid buhen taniig urgelj haluun dulaanaar demjij, talarhan huleej avah bolnooo!

anu wrote on 2010/04/01 - 11:53
#34

Odoo esvel hari esvel aziin heden ornoor orchood tegeed hari daa. Omnod amerik bol asar zerleg gazar. Ug n ertnii inkuudiin nutag amerikt Mongolchuudiin medeegui asar ih sonin zuils bii gehdee uneheer ayultai gazar.

Afrik tiv chine ayultai ch gesen humuus n ovoo zoolon setgeltei ch geh yumuu azi zaluud gaigui ahndsan baih harin omnod amerik bol zerleg indianuud tedniig honoodog zerlegshisen ispanuudaar duursen. Oi mod gol moron n ch amind haltai amitantai gazar. ANU-iin tsoongui bayan ailiin huuhduud omnod amerikt hed gurvaaraa aylj ochood suraggui boltson tuuh tsoongui biig anhaar!!!!

Tolovlogoonii sanal wrote on 2010/04/07 - 21:18
#35

kkkk.chi eneheer chadvarlag zaluu bn aaa.chi caak shuu….tsoglog baigaarai…hurdan mgl-doo ireerei

bodii wrote on 2010/04/14 - 23:38
You can leave a response, or trackback from your own site.

Write Your Comment

Comment Guidelines: Basic XHTML is allowed (a href, strong, em, code). All line breaks and paragraphs will be generated automatically.

You should have a name, right? 
Your email address, I promised I won't tell it to anyone. 
If you have a web site or blog, you can type the URL right here. 
This is where you type your comments. 
Remember my information for the next time I visit.